Kollajdy jasaǵan – Záýresh Smaǵul, «EQ»
Jahandyq sıfrlandyrý, turaqty damýǵa umtylys, elektrondyq kommersııa qarqyny, halyqaralyq standarttardyń áseri ishki eńbek naryǵyndaǵy ózgeristerdiń qozǵaýshy kúshine aınaldy. Búgingi tańda jumys berýshiniń nazary belgisizdik jaǵdaıyn eńsere alatyn, sıfrlyq daǵdyny meńgergen, jańa tehnologııalardy ıgerýge qabiletti mamandarǵa aýǵan. Big Data jáne bıznes-úderisterdi avtomattandyrýdyń damýymen derekter taldaýshylary jáne joba mamandary eńbek naryǵynda laıyqty oryn aldy. AQSh, Eýropa kompanııalarynyń derekterdi avtomattandyrylǵan taldaý tehnologııalaryn belsendi qoldanýy damyǵan elderdiń bıznes tıimdiligin barynsha arttyrýǵa yqpal etetin quraldarǵa basa kóńil bóletinin kórsetedi.
О́tken jyly IT salasy mamandaryna suranys joǵary deńgeıde boldy. Hh.kz málimetinshe, bul sektor barlyq jarııalanǵan bos jumys oryndarynyń 20%-yn qurady. Jumys berýshiler baǵdarlamalyq jasaqtama jasaýshylardy (Full Stack, Backend, Frontend), kıbershabýyldardyń kóbeıýine baılanysty kıberqaýipsizdik mamandaryn, júıelik taldaýshylar men derekter ınjenerlerin, JI ınjenerleri men mashınalyq oqytý mamandaryn izdeýdi jalǵastyrdy. Bastaýysh ázirleýshiniń ortasha jalaqysy 600-800 myń teńge tóńireginde bolsa, jetekshi ınjenerlerdiń eńbekaqysy 2 mıllıon teńgege deıin barady. LinkedIn Global Talent Trends málimeti de keıingi bes jylda jasandy ıntellekt mamandaryna jahandyq suranys 74%-ǵa artqanyn alǵa tartady. Mundaı eleýli ózgeristi qaperden qalt jibermeıtin Eýroodaq elderinde kompanııalar qyzmetkerlerdi jańa tehnologııalarmen jumys isteýge beıimdeý úshin qaıta daıarlaý (reskilling) baǵdarlamalaryn belsendi túrde engizip jatyr. Bizdiń elimizde de IT salasyndaǵy bos jumys oryndarynyń 15%-y JI avtomattandyrýmen baılanysty. Eńbek naryǵy salasyndaǵy sarapshylar jumys berýshiler de IT-degi kadr tapshylyǵyn qysqartý barysynda osyndaı tájirıbelerge kóńil bólýi kerek dep esepteıdi.
Sıfrlyq dáýir satý, marketıng sektorynyń, ásirese elektrondyq kommersııanyń damýyn shapshańdatty. Byltyr saýdanyń bul túri 35%-ǵa ósip, sektordaǵy bos jumys oryndarynyń kólemin 20%-ǵa arttyrdy. Satý jónindegi menedjerlerdiń jalaqysy 400 myń teńgeden bastalyp, iri B2B-kompanııalarda 1,2 mıllıon teńgege jetedi. Kompanııalarda kreatıvti tásildi saraptamalyq daǵdymen úılestire alatyn kadrlar, strategııalyq qarym-qatynas ornatýǵa qabiletti satý menedjerleri, SEO, SMM, kontekstik jarnama tájirıbesi bar dıdjıtal marketologteri, CRM, marketıngti avtomattandyrý mamandary joǵary suranysqa ıe.
Sonymen qatar elimizde ınfraqurylymdyq, energetıkalyq jobalardyń ósýi barysynda ınjenerler men óndiris mamandaryna suranys aıtarlyqtaı ósti. Jumys berýshilerdiń tańdaýy ınjener-tehnologterge, óndiristi avtomattandyrý jónindegi mamandarǵa, energııa tıimdiligi, turaqty damý jónindegi sarapshylarǵa túsip otyr. Mysaly, qurylys salasyndaǵy ınjenerlerdiń jalaqysy keıingi eki jylda 18%-ǵa ósip, ortasha tólem deńgeıi 500 myńnan 1,5 mıllıon teńgege deıingi aralyqta qalyptasty. Sarapshylardyń boljaýynsha, aldaǵy bes jylda qurylys pen energetıkada ınjenerlik kadrlarǵa qajettilik saqtalyp, turaqty jobalar men jasyl tehnologııalar negizgi baǵyttarǵa aınalmaq.
Barlyq salada mamandarǵa qoıylatyn jańa talaptar sıfrlyq daǵdylardy qamtıdy. Tipti býhgalter nemese zańger sııaqty dástúrli kásipter saraptaýdy, sandyq sheshimdi qajet etedi. McKinsey málimetteri boıynsha 2030 jylǵa qaraı jumystyń 40%-y avtomattandyrylýy múmkin. Sonymen qatar otandyq jumys berýshiler jahandyq ekonomıkaǵa tabysty kirigý maqsatynda aǵylshyn tilin, halyqaralyq tájirıbeni jaqsy meńgergen úmitkerlerge moıyn burmaq. Jumys berýshiler qyzmetkerlerge arnalǵan biliktilikti arttyrý baǵdarlamalaryn engize bastaıdy.
2028 jylǵa qaraı IT salasynyń mamandaryna suranys taǵy 30%-ǵa ósetini boljanyp otyr. Sondaı-aq ekologııalyq jobalar ınjenerler men turaqty damý mamandaryna arnalǵan jańa jumys oryndaryn ashady. Elektrondyq kommersııa – satý men marketıng mamandary úshin damýdyń negizgi kózi. Eńbek naryǵy jahandyq úderister men jergilikti ózgeristerdiń yqpalynda bolǵandyqtan, jumyskerdiń kásibı deńgeıi sıfrlandyrý, turaqty damý, jahandyq qosylǵan qun tizbegine ıntegrasııalaný syndy ólshemdermen baılanysty bolyp qala beredi.
