Memleket basshysynyń halyqtyń jumyspen qamtylýyn jáne tabysyn saqtaýdy basty basymdyq retinde birneshe ret atap ótkenine nazar aýdarǵan E.Beısenbaevtyń aıtýynsha atalǵan basymdyqty iske asyrýǵa jaýapty mınıstrlikterdiń qazirgi áreketteri úlken suraqtar týdyrady.
«Sebebi sońǵy 15 jyl ishinde jumyssyzdyqtyń naqty deńgeıi ádeıi tómendetilip, 4-5% deńgeıinde saqtalyp otyr degen túsinik qalyptasty. Úkimet bul kórsetkishti qalypty jaǵdaı retinde qabyldaı bastady. Nátıjesinde, eńbek naryǵyndaǵy naqty kórinis burmalanyp, halyqty jumyspen qamtý baǵdarlamalarynyń tıimsizdigine ákelip otyr», dedi depýtat.
Májilismenniń aıtýynsha, Úkimet bul máseleni keshendi túrde sheshýdiń ornyna, kúsh-jigerin ýaqytsha jumys oryndaryn qurýǵa baǵyttap jatyr.
Damyǵan Eýropada, atap aıtqanda, Fınlıandııa, Fransııa, Italııa, Ispanııa elderinde jumyssyzdyq deńgeıi orta eseppen 7%-dan 12%-ǵa deıin jetedi. Atalǵan elderde jumyssyzdyq statıstıkasy obektıvti ólshemderge negizdelse, bizde bul kórsetkish múldem basqasha esepteledi.
«Meniń oıymsha, bul sandar arasyndaǵy aıyrmashylyq elimizdegi resmı statıstıkany esepteý ádistemesiniń durys emestiginen týyndap otyr. Jumyspen qamtylǵandar qataryna maýsymdyq jumysshylar, qoǵamdyq jumystarǵa ýaqytsha tartylǵandar, sondaı-aq turaqty tabysy joq 2 mıllıonǵa jýyq ózin-ózi jumyspen qamtyǵan azamattar engiziledi», dedi Elnur Beısenbaev.
Depýtattyń aıtýynsha, táýelsiz sarapshylardyń esebi boıynsha, elimizdegi naqty jumyssyzdyq deńgeıi áldeqaıda joǵary – keminde 12%, bul shamamen mıllıon adamǵa teń. Sondaı-aq ol joǵary oqý oryndary men kolledj túlekteriniń 40%-y alǵashqy jyly jumys taba almaıtynyn, al 60%-y óz mamandyǵy boıynsha eńbek etpeıtinin atap ótti.
Sonymen qosa, ol depýtattyq saýalynda eńbekaqynyń edáýir bóligi «kóleńkede» qalyp otyrǵanyn, bul zeınetaqy aýdarymdary men medısınalyq qamtamasyz etý júıesine keri áser etetinin atap, búginde 1 mıllıonnan astam azamattyń zeınetaqy jınaǵy joq ekenin, al 3,5 mıllıon adam mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý (MÁMS) júıesine jarna aýdarmaıtynyn aıtty.
«Nelikten áli kúnge deıin 3 mıllıonnan astam Qazaqstan azamattary áleýmettik qorǵaý júıesinen tys qalyp otyr? Olar memlekettik organdardyń esebinde joq, turaqty tabysy bolmaı, kezdeısoq tabys kózderine súıenip ómir súredi. Bul eldegi ekonomıkalyq belsendi halyqtyń tórtten birin quraıdy», dedi depýtat.
Onyń pikirinshe, eńbek naryǵyndaǵy osyndaı burmalanǵan jaǵdaı halyqty jumyspen qamtý baǵdarlamalarynyń tıimsizdigine ákelip otyr.
«Uzaq merzimdi jáne turaqty jumyspen qamtýǵa jaǵdaı jasap, laıyqty tabys deńgeıin qamtamasyz etetin keshendi strategııa ázirleý kerek. Halyqtyń jumyspen qamtylý jaǵdaıyn shynaıy kórsetetin naqty derekterdi jınaý men taldaýdyń tıimdi ádisteri qajet. MÁMS júıesinen tys qalǵan 3,5 mıllıon adamdy, zeınetaqy jarnasy joq 1 mıllıon azamatty, 2 mıllıon ózin-ózi jumyspen qamtyǵan adamdy jáne shamamen 400 myń «NEET» sanatyndaǵy jastardy zańdy eńbek naryǵyna shyǵarý úshin júıeli sharalar qabyldaý mańyzdy», dep túıindedi ol depýtattyq saýalyn.
