2026 jyldyń sońyna qaraı 2,2 mln sharshy shaqyrym aýmaqta geologııalyq-geofızıkalyq zertteý júrgizý jospary bar. Búginde mundaı zertteý kólemi 1255,6 myń sharshy shaqyrymdy quraıdy.
«Jańa kómirsýtek ken oryndaryn ashýǵa múmkindik bar. Geologter shartty otynnyń boljamdy resýrsy shamamen 76 mlrd tonna bolatyn 15 shógindi basseındi bólip otyr. Búginde munaı-gaz óndirýdiń barlyq kólemi ıgerilgen 5 basseınge tıesili. Eń irisi – Kaspıı mańy. Onda resýrstyq bazanyń shamamen 80%-y bar», deıdi О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi Geologııa komıtetiniń tóraǵasy Erlan Aqbarov.
Bolashaǵy bar, biraq az zerttelgen 5 shógindi basseın – Soltústik Torǵaı, Aral, Syrdarııa, Shý-Sarysý jáne Ertis mańy. Bulardaǵy iske aspaǵan kómirsýtek áleýeti óte úlken. Sondyqtan ekologııalyq turaqtylyqty qamtamasyz etý maqsatynda jer qoınaýyn zertteý tásilderi muqııat qaıta qaralyp jatyr.
Bıyl qańtarda Jer qoınaýyn paıdalanýdyń biryńǵaı platformasy iske qosyldy. Barlaýǵa nemese óndirýge ótinim berýden bastap aýksıonǵa jáne lısenzııany berýge deıingi úzdiksiz úderis sıfrlyq formatta júzege asady. О́nerkásip jáne qurylys vıse-mınıstri Jánnat Dúbirovanyń aıtýynsha, qazir biryńǵaı platforma arqyly geologııa men jer qoınaýyn paıdalaný salasyndaǵy 22 memlekettik qyzmet elektrondyq túrde qoljetimdi. Platformaǵa jazylý bonýsyn tike tóleýge múmkindik beretin «elektrondyq ámııan» qyzmeti de bar. Interaktıvti kartanyń arqasynda ınfraqurylymnan bastap geologııalyq-geofızıkalyq esepterge deıin suralǵan aýmaq boıynsha tolyq aqparat alýǵa bolady.
«Qatty paıdaly qazbalarǵa berilgen lısenzııa men kelisimshart mindetiniń oryndalýyn baqylaý úderisi sıfrlandyryldy. Buryn baqylaý 3 000 lısenzııa men kelisimshart boıynsha qolmen júrgiziletin. Jer qoınaýyn paıdalanýdyń jyl saıynǵy esepteri avtomattandyryldy, bul qaǵazbastylyqty joıady. Biryńǵaı geologııalyq qyzmetti geologııalyq aqparatpen toltyrý úshin «Ulttyq geologııalyq qyzmet» AQ 56 myńnan astam ashyq qosalqy geologııalyq esepti sıfrlandyryp, jarııalady. Platformany iske qosý úshin halyqaralyq tájirıbe zerdelendi, bıznes-úderister reınjınırıngten ótti. Júıe arhıtektýrasy men engizý tásili qaıta qaraldy. Fınlıandııa, Kanada, Ulybrıtanııa jáne Birikken Arab Ámirligindegi uqsas geoportaldar tájirıbesi negizge alyndy», deıdi vıse-mınıstr.
Qazirge deıin 506 ótinish sıfrlyq formatta óńdelgen. Qańtarda platforma arqyly qatty paıdaly qazba qory bar 21 jer qoınaýy ýchaskesi boıynsha aýksıon ótkizildi. Oǵan 50-den astam kompanııa qatysty. Qol qoıylatyn bonýstyń jalpy somasy 20 mlrd 69 mln teńge boldy. Osylaısha, sıfrlyq qyzmetterdi iske qosý geologııa men jer qoınaýyn paıdalanýda memleket pen nıetti sýbektiniń ózara is-qımylyn jańa deńgeıge kóterýge, sondaı-aq ashyqtyq pen baqylaýdy qamtamasyz etýdegi mańyzdy beleske aınaldy.
