Qumdaǵy qýat kózi bultty kúni de energııa óndiredi

«Musa» sharýa qojaly­ǵynyń jetekshisi Tilegen Mýsın qum ishinde áıgili gereford tuqymdy iri qarany ósirýmen aınalysady. Onyń qyzmetiniń bas­ty fenomeni – AQSh-tan jetkizilgen bitimi, oty men sýy bólek tekti maldy Naryn qumyna jersindire bilýinde. Sonyń nátıjesinde gereford qumnyń jaıylymyn jatsynbaı qoń jınaı túsýde. Mundaǵy basty qıyndyq – sý. Qum ishinde ózen, kól bola bermeıdi. Sondyqtan T.Mýsın qudyq qaz­dyryp, sý shyǵarý úshin ener­­gııa­ óndiretin kún men jel qalaq­shalaryn ornatty. Onyń árqaı­­sysy táýligine eń tómengi esep­pen 1,5 kVt qýat óndiredi. Jınaqtalyp kelgende – 9 kVt. Bir otbasynyń ortasha eseppen 3-5 kVt tu­tynatynyn eskersek, bul – jetki­likti mólsher. Qajettilikke qaraı 10-12 kVt qýat óndirýge bolady. Taq­taısha qalaqtardyń paıdalaný merzimi 25 jyl. «Jóndep, maılap áýre bolmaısyń. Tek anda-sanda shańyn súrtseń bolǵany», deıdi T.Mýsın. Sondaı-aq, sharýa qoja­ly­ǵynyń jetekshisi «Maglev» júıe­sindegi jel generatory saǵatyna 100 Vt qýat beretinin aıtty. Bul túngi mezgilde akkýmýlıa­tordy qorektendirý úshin ornatylǵan. Tilegenniń ónertapqyshtyq oı-pikirinen túıgenimiz, biz Kún qýa­tyna baı ekenbiz. Túnniń qys­­qa­­lyǵy sonsha, tańǵy raýan sebez­gilep túskenshe akkýmýlıa­tor­da­ǵy jınaqtalǵan toq sarqy­lyp úlger­meıdi. Kún taqtaıshalary bult­ty kúni de qýat óndiredi. Tek bul ǵajaıyp qondyrǵy kún kúr­kirep, naızaǵaı jarqyldaǵan jaǵdaıda ǵana qýat bermeıtin kórinedi. Ony óndirgenimen, ju­mys jasap turǵan kezde jaı túsip ketý jaǵdaıy asa joǵary eken. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan». Batys Qazaqstan oblysy.