Foto: z-taraz.kz
Assambleıa 30 jylda bastapqy qurylý mıssııasyn múltiksiz atqaryp keledi. Onyń eń negizgisi eldegi birlikti saqtap, ártúrli etnostyq toptardyń basyn qosyp QR azamaty retinde biriktirý. Mundaı mańyzdy qadamdar mándi jobalar arqyly júzege asyp jatyr. Tatý tirlikke uıytqy bolǵan uıym bastamalaryn Qoldanbaly etnosaıası zertteýler ınstıtýty dırektorynyń orynbasary Aıgúl Sádýaqasova aıtyp berdi.
«Assambleıada memlekttik tildi úıretip, dáripteýdi mindet qoıǵan «Myń bala» atty jobamyz bar. Joba, aldymen, balalarǵa qazaq tilin úıretip, ary qaraı saıys arqyly olardyń biliktiligin arttyryp, qoǵamdyq ortaǵa beıimdeıdi. Uıymnyń qaıyrymdylyq baǵytynda atqaryp otyrǵan bastamalary da bir tóbe. Osy arqyly ult pen etnostar arasyndaǵy janashyrlyq tuǵyry myǵymdalyp, qolǵabys kórsetý tártibi tórge ozyp keledi. Osy sózimizdiń jarqyn úlgisi byltyr kóktemdegi sý tasqyny kezinde aıqyn kórindi. О́ńirlerdegi Assambleıa erikteleri qarajat jınap, sý astynda qalǵan aýyl turǵyndaryna azyq-túlik jetkizý, tasqynǵa tosqyn bolý syndy isterdi abyroımen atqardy», degen Aıgúl Sádýaqasova keı sátte áleýmettik jelide tutanatyn arandatýshylyqtyń aldyn alýǵa Assambleıa, memleket, úkimet, azamattyq ınstıtýttar, joǵary jáne arnaýly oqý oryndary, bilim uıymdary, qoǵamdyq birlestikter men jergilikti bılikpen judyryqtaı jumylý tetigi qalyptasqanyn aıryqsha atap ótti. «Assambleıa qoǵamda ártúrli bılik tarmaqtary men halyq arasyndaǵy ózara baılanysty qalyptastyrýda berik kópirge aınaldy. Uıym ustanym retinde basqa adamnyń qadir-qasıeti men namysyna tımeý, Qazaqstan halqy azamaty teń quqyly degen qaǵıdattardy sińirip, dáripteýdi maqsut etedi. Sol arqyly Prezıdentimizdiń «Zań jáne tártip» qaǵıdaty aıasynda jalpy elde kelisim men birlikti nyǵaıtýǵa kúsh salamyz», dedi Aıgúl Sádýaqasova.
Ata zańymyzdyń 19-baby 2-tarmaǵynda «árkimniń ana tili men tól mádenıetin paıdalanýǵa, qarym-qatynas, tárbıe, oqý jáne shyǵarmashylyq tilin erkin tańdap alýǵa quqyǵy bar» degen norma bary belgili. Jazýshy, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi, Respýblıkalyq Analar keńesi tóraǵasynyń orynbasary Kamal Álpeıisova Konstıtýsııamyzdaǵy osy norma qazaq topyraǵyn basyp júrgen túrli etnostardyń qoǵamdyq birlestikterge birigip, tilin, salt-dástúri men tarıhyn zerdeleýge múmkindik bergenin erekshe ekshedi.
«Osy normanyń arqasynda etnostar óz tarıhyn, qazaq jerine qalaı kelgenin, kimniń arqasynda aman qalǵanyn bildi. Assambleıa aıasyndaǵy is-sharalarda jerimizden pana tapqandar men qazaq halqynyń arasyndaǵy dostyqtyń, birliktiń bastaýlary qalaı paıda bolǵany týraly tebirenisti kórinister araqatynasty nyǵaıta túsetinin kórip júrmiz», deıdi Kamal Álpeıisova.
Respýblıkalyq Analar keńesi tóraǵasynyń orynbasary «Analar keńesiniń» etnosaralyq tatýlyqty tereńdetýde atqaryp otyrǵan sharalardy tarqatyp aıtty.
«Ultyna, tiline, dinine qaramastan Qazaqstannyń ár anasy osy eldiń azamatyn tárbıelep otyr, sol ananyń shaı iship otyrǵanda aıtqan sózi balasynyń daladaǵy is-áreketinde kórinis tabady. Bir sózben aıtqanda, bala anasynyń yqpalymen, ónegesimen ósedi. Tipti, onyń jaqsy kórgenin jaqsy kórip, unatpaǵanyn unatpaıdy. Balanyń tilin, el tarıhyn bilýi, salt-dástúrin qadirleýi, boıyna ult namysyn sińirýi eń aldymen anaǵa baılanysty. Ananyń bilimdi, mádenıetti bolýy – ulttyń mádenıetti bolýynyń negizi. Otbasynda bılikti, úkimetti jamandap, qarǵap-silep otyratyn ata-ananyń balasy otanshyl, patrıot bolady deý qıyn. Adamdardy áleýmettik jaǵdaıyna qarap bólýdi, ultyna, tiline qarap kemsitýdi estip, kórip ósken balanyń boıyna da sol ádetter sińýi ábden múmkin. Bala bárin tez qabyldaıtyny este bolýy kerek. Oqý-bilimge, sportqa beıimdilik sııaqty, adamdarmen qarym-qatynas jasaı bilý de – óner. Solardyń qatarynda etnosaralyq qatynas mádenıetin úırenetin ortasy da – otbasy. Qazaqstan halqy Assambleıasy Analar keńesiniń «Mádenıetti ana – mádenıetti ult» jobasy osyndaı máselelerdi zerdelegennen keıin týyndaǵan», dep túsindirdi Kamal Álpeıisova.
Zańǵar jazýshy M.Áýezov «Adamdyq negizi – áıel» atty maqalasynda «...adam balasy bir úlgi alarda, eń áýeli shyn júregimen súıgen kisisinen kúshtep alady. Sol súıgen kisisinen súıip alǵan úlgi júregine nyq ornaıdy deıdi. Buǵan qaraǵanda bizdiń oı býynymyz qatpaı turǵan bala kúnimizde eń áýeli eljirep súıetin kisi kim? Ol anamyz...» dep oı sabaqtaıdy. Asylynda da otbasy tabaldyryǵynda qalyptasqan minez qoǵamdaǵy tártippen tutasyp jatatyny aqıqat.
Assambleıa qyzmeti - túrli etnıkalyq top ókilderine birlik pen ózara túsinistikke negizdelgen dıalog alańyn usynyp otyrýymen de qundy. Osy qundylyqtyń qunyn quldyratpaı, baǵasyn bıik kóterip otyrǵan Qyzylorda oblysyndaǵy Assambleıa. Búginde atalǵan óńirde 35-ten astam etnos ókili turady. Tatýlyq pen birliktiń shańyraǵyna balanǵan Dostyq úıinde 11 etnomádenı birlestik belsendi qyzmet atqaryp jatyr. Oblystyń eldegi tatýlyqty turalatpaý jolynda eńserip jatqan eńbekterin Assambleıa múshesi Dılfýra Baıraqtarovadan surap, bildik.
«Aımaǵymyzdaǵy etnos ókilderi memlekettik saıası naýqandarǵa belsene qatysyp, óńirimizdiń áleýmettik - ekonomıkalyq damýyna zor úles qosýda aıanbaıdy. Qazir etnomedıasııa baǵytyn damytýǵa án berilip, ilkimdi jobalar júzege asyrylyp jatyr. Syr óńirindegi Analar keńesiniń «Mádenıetti ana – mádenıetti ult» jobasy aıasyndaǵy «Salaýatty sana» jobasy jumysyna oń baǵa berilip, keńestiń jumysy tájirıbe alańy retinde respýblıka kóleminde taratylýda. Ǵylymı sarapshylyq toptyń qyzmeti nátıjesinde aımaǵymyzdaǵy etnosaralyq ahýal ǵylymı turǵyda taldanyp, memlekettik etnosaıasattyń júıeli júrgizilýine septigin tıgizip keledi. Jastardy qoǵamdyq kelisim negizinde toptastyrý maqsatynda óńirlik «Assambleıa jastary» uıymy túrli baǵyttaǵy sharalar men aksııalarǵa jıi bastamashy bolyp júr. Etnomádenı birlestikterdiń ataýly merekeleri de nazardan tys qalmady. Osy ýaqyt ishinde Koreıa halyq batyry Hon Bom DO-nyń memorıaldyq kesheni qaıta jańǵyrtyldy. Etnostardyń ózine tán «Maslenısa», Sabantoı syndy merekeleri eskerýsiz qalmaıdy», dedi Dılfýra Baıraqtarova.
Qazaqstan qoǵamynda tatýlyqtyń tilin taýyp, birliktiń shamyn jaqqan Assambleıa qyzmeti árdaıym ózekti bolyp qala bermek.
