Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Jeńistiń máńgilik alaýynyń janǵanyna bıyl 80 jyl toldy. Desek te, sum soǵystyń halyqtyń basyna qandaı qara bult úıirgenin tilmen aıtyp jetkizý áste múmkin emes. Keıbir derekterdi kózińiz shalǵanda tula boıyńyz túrshigip, zulmat ataýlyǵa eriksiz laǵnet jýdyrasyz.
Máselen, sondaı aıanyshty kórinisti sıpattaǵan «Ana kegin alýdamyz» atty maqala «Sosıalıstik Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetiniń 1943 jyldyń 13 maýsymyndaǵy №123 sanynda jaryq kóripti. Alaqandaı maqalanyń avtory – Ábdiker Ábildaev:
«Shabýyldy urystardyń kezi. Biz bir seloǵa kirip keldik. Nemister bul kezde selonyń batys jaq shetinde urysa otyryp, sytylyp shyǵyp bara jatyr edi. Mınometimizdi ornataıyq dep shettegi bir úıdiń aýlasyna kire berip mynandaı bir aıanyshty kóriniske tap keldik. Úıdiń tabaldyryǵynda qanǵa boıalǵan bir jas ana ómiriniń aqyrǵy mınýttaryn azappen ótkizip jatyr eken. Nemister onyń omyraýyn kesip ketken. 7-8 aılyq jas sábı anasynyń tósin aımalap, qulyndaı shyrqyraıdy», dep jazady.
Bul joldardy oqyp otyryp, ana men balany aıaısyń! Muqaǵalıdyń:
«...Qandaı ǵana anadan týady adam,
Sábılerdiń uıqysyn qýalaǵan?
O, tynyshtyq! Tynyshtyq qandaı rahat!
Qandaı rahat sábıler jylamaǵan!» degen óleńi eriksiz tilińniń ushyna orala ketedi.
Avtor maqalany «Azdan soń ana kózin ashyp, sábıine qarady da, sodan keıin betin bizge qaraı burdy. Onyń kózqarasynda bir túrli jyly shyraı, jaqyndyq sezimi kóringendeı boldy. Basyn súıep, bóbegin tonymyzǵa orap kóterip otyrǵan bizdi kórip, rızalyq sezim bildirdi. Biz myltyǵymyzdy bekem qysa túsip, «seniń kegińdi jibermeımiz» dedik. Ana kúrsinip tereń dem aldy da, kózin jumdy» dep jalǵaıdy.
Zulmat soǵystyń kesirinen ajal qushqan ana kim? Ana baýyryndaǵy bala qazir ómirde bar ma? «Ananyń kegin alýdamyz» dep jan syryn gazetke jazyp otyrǵan avtor Ábdikerdiń keıingi taǵdyry qandaı boldy? Biri de belgisiz!
Biz joǵaryda jazýshy Remarkti mysal ettik qoı. Qalamger maıdan shebine alǵash kirgen sarbazdyń shalbaryn bylǵap alatynyn jazbaıtyn ba edi? Osylaısha, jalǵan uranshyldyqtan úreı men qorqynyshtyń qanshalyq alysta jatqanyn táptishtep túsindirmeıtin be edi? Jazýshy jastardyń soǵystan alǵan rýhanı jaralaryn sýrettep, «joǵalǵan urpaq» túsinigin paıdalanbaýshy ma edi?
Sondaı «joǵalǵan urpaqtardyń» basynan qandaı qıly taǵdyr ótkenin tereń túısiný úshin de kóne derekterdi jańǵyrtyp qoıǵannyń ábestigi joq sekildi.
