Tulǵa • 04 Naýryz, 2025

Mańǵystaý geologııasynyń maıtalmany

80 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Avtandıl Akakıevıch Gavashelıshvılı – oblystyq «Sakartvelo» etno­mádenı birlestiginiń aqsaqaly, óńir­diń aıtary bar azamattarynyń biri. Grýzııanyń kórikti aımaǵynda – On aýdanynyń Gebı aýylynda dúnıege kelip, erkin ósken ol taǵdyrym qazaq dalasymen, onyń ishinde kıeli Mańǵystaý óńirimen baılanysty órbıdi dep oılamaǵany anyq. Alaıda ýaqyt pen taǵdyr óz qalaýyn jasaıdy.

Mańǵystaý geologııasynyń maıtalmany

V.Lenın atyndaǵy grýzın polıtehnıkalyq ınstıtýtyn taý-ken ınjeneri – geolog maman­dyǵy boıynsha bitirgen ony 1978 jyly Qazaq­stanǵa arnaıy maman retinde jiberedi. Eldiń batys óńirine kelip, munaı óndirý isine belsene kirisken Avtandıldi búginde Mańǵystaý oblysynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna mol úles qosqan azamat dep senimmen ataıdy.

Qazaq dalasyndaǵy alǵashqy eńbek joly 1978 jyly Mańǵyshlaq geologııalyq barlaý basqarmasynda Batys Qazaqstan aýmaqtyq geologııalyq basqarmasy janyndaǵy izdestirý-túsirý ekspedısııasynda ınjener-geolog bolýmen bastalady. 1980 jyly «Zapqazjerqoınaýy» óndiristik-geologııalyq birlestigi janyndaǵy ekspedısııaǵa aýys­tyrylyp, onda ınjener-geolog, ýchaske bastyǵy jáne Aýyrtash geologııalyq barlaý basqarmasynyń bastyǵy bolyp jumys istedi. Jumys barysynda ol Aýyrtash ken oryndarynyń Barıt – Selestın kenderine aldyn ala jáne egjeı-tegjeı barlaý júrgizip, barlaý jumystary sátti aıaqtalǵan soń, KSRO memlekettik qor komıssııasynda belsendi qyz­meti úshin qatysýshylardyń tizimine engizilip, eńbegi baǵalandy. Eńbek maıdanyndaǵy úzdik­siz de aýyr jumystarynan óz isiniń sheberi, uıymdastyrýshylyq qabileti joǵary, jumysqa jaýapkershiligi mol maman retinde tanylǵan A.Gavashelıshvılıdi basshylyq 1981 jyldan bas­tap Bozashy gıdrogeologııalyq basqarmasynyń bastyǵy etip taǵaıyndady.

Avtandıl Gavashelıshvılıdiń óńirdegi iri ken oryndary – Qalamqas jáne Qarajanbas munaı kásiporyndaryna da sińirgen eńbegi mol. Ol atalǵan kásiporyndardy sýmen jabdyqtaý úshin tehnıkalyq sýlardy barlaý boıynsha egjeı-tegjeı jumys júrgizýge qatysty. Onyń basshylyǵymen Soltústik Aqtaý jer­asty sýlarynyń ken oryndaryna da barlaý jasalyp, Mańǵystaý oblysynyń barlyq gıdrogeologııalyq uńǵymalaryna pasporttaý jumystary júrgizildi.

– Jumystyń jeńili joq, biraq óz isińdi, mamandyǵyńdy súıseń, jumys barysynda kezdesken qıyndyqtan qoryqpaısyń, qaıta sol qıyndyqty jeńip shyǵýǵa bel býasyń. Bul táýekel nátıjeli jumysqa jol bas­taıdy. 1997–2005 jyldary «Mańǵystaý-Monı­torıng» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi quramynda bas ınjener bolyp Mańǵystaýdaǵy jerasty sýlary qoryna, sý ken oryndaryna, «Qoshqar ata» polıgonyna monıtorıng júrgizdik. Meniń basshylyǵymmen oblystaǵy gıdrogeologııalyq uńǵymalar zerttelip, 301 dana uńǵymany tirkedik, onyń ishinde 119 uńǵyma sýynyń mıneraldyq kórsetkishi óte joǵary ekeni anyqtaldy, – deıdi A.Gavashelıshvılı.

2005 jyly Avtandıl Akakıevıch elimizde mıneraldyq-shıkizat bazasyn damytýdaǵy eńbegi úshin Geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný komıtetiniń «Zapqazjerqoınaýy» aýmaqtyq basqarmasynyń Qurmet gramotasymen, sondaı-aq Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstrliginiń alǵysymen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń jer qoınaýyn barlaý úzdigi» tósbelgisimen marapattaldy. Úzdiksiz jáne úlgili eńbegi úshin 2012 jyly jeltoqsanda «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattaldy.

2007 jyldan beri «Mańǵystaý-Geologııa» seriktestiginiń dırektory bolyp qyzmet etip júrgen Avtandıl Akakıevıch Mańǵystaý óńiriniń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna óz úlesin qosýdan tys qalǵan joq. Ol qurǵan isker ujym men materıaldyq-tehnıkalyq turǵyda jaqsy jabdyqtalǵan baza oblys aýma­ǵynda ınjenerlik-geologııalyq jáne ınjenerlik-gıdrogeologııalyq zertteýlerdi sapaly júrgizip keledi.

О́z mamandyǵyn súıetin jáne adal qyzmet etýdi azamattyq paryzy sanaıtyn Avtandıl Akakıevıch óńirdiń qoǵamdyq isterinen shettep kórgen joq. Ol – «Mańǵystaý oblysyn 2020 jylǵa deıin sýmen qamtý jáne sýmen jabdyqtaý» tujyrymdamasy avtorlarynyń biri, aımaq basshysy janynan qurylǵan Ekologııalyq keńes múshesi jáne oblystaǵy sý qoryn saqtaý jáne paıdalaný máselelerin sheshý, eldi mekenderdi sýman qamtamasyz etý jumysshy tobynyń múshesi. Bul Avtandıldiń mamandyǵyna, bilimine qatysty belsendiligi bolsa, etnosaralyq tatýlyqty saqtaý boıynsha assambleıa jumystarynyń naq ortasynda júredi. 1998 jyly qurylǵan «Sakartvelo» grýzın ulttyq mádenı ortalyǵy tóraǵasynyń orynbasary, 2014–2021 jyldary atalǵan birlestiktiń tóraǵasy boldy. 2023 jyldan beri Qazaqstan halqy Assambleıasy Mańǵystaý oblysy Aqsaqaldar keńesiniń múshesi.

– Jazy jańbyrly, qysy qalyń qarly Grýzııada týyp-ósken men Mańǵystaýǵa 22 jasymda keldim. Kúni shaqyraıǵan, jazy aptap ystyq ólkege úırený qıyn bolǵan joq, sebebi jergilikti turǵyndardyń qonaqjaılyǵy, ystyq yqylasy árbir qıyndyqty jeńýge kúsh berdi. Ol kezde adamdar ádemi, jaıly-saıly úıde turǵan joq, áıtse de peıilderi erekshe edi. Mańǵystaýdyń sol kezdegi ár aýylyndaǵy ár otbasy meni tanıdy, men olardy tanımyn, ár joly saǵynyshpen qýana kezdesetin edik. Jany jomart, meıirimdi, qonaqjaı qazaq halqyna alǵysymyz sheksiz, – deıdi A.Gavashelıshvılı.

Eldiń tynyshtyǵyn, etnostardyń tatý­ly­ǵyn basty orynǵa qoıatyn aǵa býynnyń ókili Avtandıl aǵamyzdyń aq tilegi qabyl bolǵaı.

 

Mańǵystaý oblysy