Aımaqta týrızmdi damytý ózektiligi de birneshe iri ınfraqurylymdyq jobany júzege asyrýǵa negiz bolyp tur. Avtokólik jolyna qatysty jobanyń biri – Memleket basshysynyń tikeleı tapsyrmasy aıasynda bastalǵan jergilikti mańyzdaǵy Aqtaý – Fort-Shevchenko avtomobıl jolyn jóndeý jobasy. Jobada Túpqaraǵan aýdanynyń ortalyǵy Fort-Shevchenko qalasyn oblys ortalyǵy Aqtaý qalasymen baılanystyratyn kúre joldyń qaýipti jol ýchaskelerin jóndeý, ıaǵnı 43-73 shaqyrymdyq jol ýchaskesin rekonstrýksııalaý qarastyrylǵan. Bul Túpqaraǵan aýdany turǵyndarynyń kópten beri qaýzap kelgen máselesi edi.
Mańǵystaý turǵyndarynyń kútip júrgen jańalyǵynyń biri – Beıneý – Shalqar avtojolynyń qurylysy. Qazir atalǵan jobanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesi daıyndalyp jatyr. Trassadan ótýdiń birneshe nusqasyna taldaý júrgizilip, onyń ishinde qashyqtyq boıynsha eń qysqa, tıimdi jáne shyǵyndar boıynsha ońtaıly Beıneý – Shalqar jáne Beıneý – Begimbet – Sekseýil – Batys Eýropa – Batys Qytaı dálizi baǵyty tańdalǵan. Mamandardyń aıtýynsha, atalǵan ýchaskeniń qurylysy qoldanystaǵy «Traseka» baǵytyn 900 shaqyrymǵa deıin jáne QHR-dan Aqtaýǵa deıingi júkterdi jetkizý merzimin eki táýlikke deıin qysqartýǵa múmkindik týdyrady. Bul baǵyt ekonomıkalyq turǵydan yńǵaıly ornalasqan jáne temirjol boıyndaǵy eldi mekenderdiń damýyna serpin beredi. Osy baǵyt boıynsha memlekettik saraptama alǵannan keıin, Kólik mınıstrligi Ulttyq ekonomıka jáne Qarjy mınıstrlikterimen kelisim boıynsha qarjylandyrý kózin anyqtap, jobalaý-smetalyq qujattamany ázirleý josparlanyp otyr.
Sondaı-aq Mańǵystaý oblysynda 2021 jyly respýblıkalyq mańyzy bar uzyndyǵy 64 shaqyrymdy quraıtyn Quryq – Jetibaı avtomobıl jolynyń kúrdeli jóndeý jumystary bastaldy. Qazir jóndeý jumystary nátıjesinde 40-64 shaqyrym tolyǵymen aıaqtalyp paıdalanýǵa berilse, 0-40 shaqyrym jol bóligine bıyl qyrkúıek aıyna deıin 40 shaqyrym qıyrshyq tasty-mastıkalyq asfaltbeton tóselip, nysan qoldanysqa usynylmaq.
Áýe jolyna qatysty avıasııalyq ınfraqurylymyndaǵy mańyzdy nysan – «Kendirli kýrorttyq aımaǵynda áýejaı salý jobasy». Ol úshin Kendirli jerinen kólemi 599,0 gektar jer ýchaskesi tańdaldy. Qurylys jumystary jaqynda bastalýǵa tıis.
Týrıstik Mańǵystaýǵa poıyz arqyly keletin jolaýshy sany jyldan-jylǵa artyp jatyr. Jolaýshylarǵa, qonaqtarǵa sapaly qyzmet kórsetýmen birge qolaıly jaǵdaı jasaý mańyzdy. Munaıly ólkeniń bas qalasy – Aqtaýǵa temirjol arqyly keletin qonaqtardy qarsy alatyn vokzaldyń jaǵdaıy kóńil kónshitpeıdi. Jańǵyrtý máselesi tek Aqtaýǵa, ıaǵnı poıyz toqtaıtyn Mańǵystaý stansasyna ǵana emes, toǵyz joldyń toraby Beıneý vokzalyna da qatysty. Qazir oblys ákimdigimen jergilikti bıýdjet esebinen «Mańǵystaý» temirjol vokzalyn rekonstrýksııalaý jobasyn iske asyrý boıynsha jobalaý-smetalyq qujattamasy ázirlenip, 2024 jyly kúzde memlekettik saraptamanyń oń qorytyndysy alynǵan joba qarjylandyrylǵan soń qurylys-montaj jumystary bastalady.
Teńiz jolyna qatysty aıtar bolsaq, Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes «Aqtaý teńiz porty» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynyń (AEA) bazasynda konteınerlik hab qurý jumysy jalǵasyp jatyr. AEA aýmaǵynda hab nysandaryn ornalastyrý úshin rezervtelgen aýdany 19 gektar jer ýchaskesine konteınerlik hab salý qurylysyn 2025 jyldyń IV toqsanynda aıaqtaý josparlanǵan. Jobanyń áleýetti ınvestory – qytaılyq Lıanıýngan porty. Qazirgi ýaqytta tik josparlaý qurylysyn iske asyrý boıynsha qyzmetter kórsetýge arnalǵan shart boıynsha jumys qolǵa alynǵan.
Mańǵystaýdaǵy Quryq portynda iske asyrylyp jatqan ınfraqurylymdyq jobalardyń biri – «Sarja» kópfýnksıonaldy teńiz termınalyn salý jobasy. Qazir termınal ishinara iske qosylǵan. Quryq portynyń quramyna kiretin «Ersaı» teńiz termınaly 300 tonnaǵa jetetin alǵashqy eki qurǵaq júkti qabyldap ta úlgerdi.
«Aqtaý teńiz portynyń akvatorııasynda teńiz túbin tereńdetý» jobasy aıasynda 2025 jyly Aqtaý portynyń akvatorııasynda túbin tereńdetýdiń I kezegi ótkizilmek. Bul Kaspıı teńizi deńgeıi tómendeýiniń aǵymdaǵy dınamıkasyn saqtaı otyryp, port akvatorııasynda qaýipsiz teńizde júzý jáne aılaqtarda kemelerdi turaqqa qoıý úshin qajetti navıgasııalyq tereńdikti kelesi 3-4 jylǵa qamtamasyz etedi. Teńiz deńgeıi odan ári tómendegen jaǵdaıda túbin tereńdetýdiń II kezegi júrgiziledi. Mundaı tásil Aqtaý portynda túbin tereńdetý jumystaryn júrgizý kezinde qarjy-qarajatyn neǵurlym utymdy paıdalanýǵa múmkindik beredi. Joba boıynsha jobalaý-smetalyq qujattamany ázirleý aıaqtaldy. 2024 jyly Quryq portynda da teńiz túbin tereńdetý jumystary júrgizildi», deıdi Mańǵystaý oblysy Jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy basshysy Daıbek Qalıev.
Basqarma basshysynyń aıtýynsha, Temir Baba jáne Tájen ótkizý pýnktterinde jaılylyq pen jaraqtandyrylýdy zamanaýı talaptarǵa sáıkestendirý maqsatynda «jańǵyrtý jáne tehnıkalyq jete jaraqtandyrý» jobasy iske asyrylyp jatyr. 2023 jylǵy naýryzda bastalyp, 2025 jyldyń sońyna deıin aıaqtaý josparlanǵan jańǵyrtýdan keıin pýnkttiń ótkizý qabileti 8 ese artpaq. Sonymen birge ótkizý ýaqytyn 1 saǵattan 25 mınýtqa deıin qysqartý mejelenip otyr.
Qarym-qatynastyń ár baǵyty – áýe, avtomobıl jáne teńiz jolyna qatysty aýqymdy ınfraqurylymdyq jobalar óńir keleshegin jarqyn ete túspek.
Mańǵystaý oblysy
