Foto: «AMANAT» partııasy
2695 tekserý júrgizilip, nátıjesinde 230 mln teńge somasyna 973 aıyppul salynǵan. Buzýshylyqtar negizinen bilim berý mekemeleriniń qoljetimsizdigi, áleýmettik turǵyda qorǵaý jáne azamattardyń quqyǵyn saqtamaý syndy máselelermen baılanysty. Osyǵan baılanysty, «AMANAT» partııasy mektepterdi jańǵyrtýdan bastap, áleýmettik turǵyda qorǵaýdy kúsheıtýge jáne ınklıýzıvti týrızmdi damytýǵa deıingi júıeli ózgeristerge qol jetkize otyryp, jaǵdaıdy óz baqylaýyna aldy.
«AMANAT» partııasy janyndaǵy Múgedektigi bar adamdardyń ınklıýzııasy jónindegi respýblıkalyq keńestiń kezekti otyrysy ótti. Jıynda partııanyń saılaýaldy baǵdarlamasyn júıeli júzege asyrý, múgedektigi bar adamdarǵa qolaıly jaǵdaı jasaý jáne erekshe bilim berý qajettiligi bar balalardy qoldaý baǵytynda atqarylyp jatqan jumys barysy talqylandy.
Is-sharaǵa Keńes músheleri, Májilis depýtattary, ortalyq memlekettik organdardyń ókilderi, qoǵam belsendileri jáne beınekonferensbaılanys rejımi arqyly óńirlerdegi azamattar qatysty. Sóz basynda Keńes tóraǵasy, Májilis depýtaty Erlan Ábdıev «AMANAT» partııasynyń 2023-2027 jyldarǵa arnalǵan «Halyqpen birge!» saılaýaldy baǵdarlamasyndaǵy basym baǵyttyń biri – múgedektigi bar adamdardyń turmysyn jaqsartý ekenin atap ótti.
«AMANAT» partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasyn júıeli júzege asyrý baǵytynda barlyq deńgeıde naqty jáne aýqymdy jumys júrgizilýde. Birlesken kúsh-jigerimiz arqyly elimizde kedergisiz orta qalyptasýda. Bıyl 21 aqpanda partııanyń «Kedergisiz keleshek» jobasy aıasynda partııalastar elimizdiń barlyq aımaǵyndaǵy bilim berý uıymdarynda ınklıýzııany qoldaý kabınetteri jelisin keńeıtýge qatysty josparly monıtorıng júrgizdi. Bilim berý uıymdarynda ınklıýzııa synyptaryn ashý – balalarǵa teń múmkindik qalyptastyrý baǵytyndaǵy mańyzdy qadam. Monıtorıng barysynda 166 ınklıýzııany qoldaý kabıneti qamtylyp, 100-den astam usynys berildi. Sonyń ishinde, bilim oshaqtaryn múgedekti bar adamdarǵa beıimdeý, materıaldyq-tehnıkalyq bazany jańartý, ınklıýzıvti bilim jóninde turǵyndarǵa barynsha kóp maǵlumat berý maqsatynda «ashyq esik» kúnderi men ata-analar jınalysyn udaıy uıymdastyryp turý máselelerine nazar aýdaryldy», dedi Erlan Ábdıev.
Sondaı-aq, ol monıtorıng barysynda ınklıýzıvti bilim beretin mamandardyń biliktiligin arttyrý, logoped, defektolog, psıholog syndy mamandardyń jetispeýshiligi, oqý baǵdarlamalaryn erekshe qajettiligi bar balalarǵa saı beıimdeý máseleleri nazarǵa alynǵanyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, atalǵan máselelerdi partııalyq baqylýǵa alyp, jedel sheshimin tabý qajet.
О́z kezeginde, Oqý-aǵartý vıse-mınıstri Edil Ospan ınklıýzıvti orta qurý – barlyq bilim alýshylarǵa teń múmkindikti qamtamasyz etetin negizgi faktor ekenin atap ótti.
«AMANAT» partııasynyń saılaýaldy baǵdarlamasyn oryndaýdyń Jol kartasyna sáıkes, erekshe bilim berý qajettiligi bar balalardy qoldaý úshin jyl saıyn keminde 1 kabınet ashý kózdelgen edi. Iаǵnı, 2023 jyly – 42, 2024 jyly – 41, 2025 jyly – 41, 2026 jyl – 38 jáne 2027 jyly – 38 kabınet ashý josparlanǵan bolatyn. Alaıda, 2023 jyly – 95, 2024 jyly – 121 kabınet ashyldy. Bıyl – 83 kabınet ashý josparlanýda. Bul rette, Aqmola, Mańǵystaý oblystary men Astana qalasy aıryqsha belsendilik tanytqanyn atap ótý qajet. О́kinishke qaraı, 2024 jyly Túrkistan, Ulytaý oblystary osy jumysty júrgizbedi. Atalǵan 2 óńirde josparly kórsetkish oryndalǵan joq. Jalpy, 2021 jyldan beri erekshe qajettiligi bar balalarǵa arnalǵan 1080 ınklıýzııany qoldaý kabıneti ashyldy. Onda arnaıy pedagogter men pedagog-psıhologtar, pedagog-assıstentter balalarmen jeke jáne toptyq sabaqtar ótkizedi», dedi Edil Ospan.
Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, elimizde psıhologııalyq, medısınalyq jáne pedagogıkalyq konsýltasııa esebinde erekshi bilim berýdi qajet etetin 235 myń bala tirkelgen. Mınıstrliktiń damý tujyrymdamasyna sáıkes, damý múmkindikteri shekteýli balalardy arnaıy psıhologııalyq-pedagogıkalyq qoldaýmen qamtýdyń nysanaly ındıkatory qarastyrylǵan. О́tken jylǵy qorytyndy boıynsha, osy kórsetkishpen qamtý deńgeıi – 85%-dy qurady.
Bul rette, «BI-Juldyzai» korporatıvtik qorynyń jobalar jetekshisi Almagúl Sálimbaeva Qordyń atqaryp jatqan qyzmetine toqtaldy.
«BI-Juldyzai» qory 20 jyl boıy múmkindigi shekteýli balalardy, osyndaı balalar tárbıelenip jatqan otbasylardy qoldaý baǵytynda jumys istep keledi. Biz erekshe qajettiligi bar balalardyń shyǵarmashylyq qabiletin, sporttyq daǵdylaryn damytýdy, ońaltýdy, emdeýdi kózdeıtin aýqymdy jobalardy júzege asyramyz. Sondaı-aq elimizdegi múmkindigi shekteýli balalardyń turmysyn jaqsartýǵa baǵyttalatyn qaıyrymdylyq isterdi damytýǵa kúsh salamyz. Qor qolǵa alǵan alǵashqy jobalardyń biri – «Juldyzaı» shyǵarmashylyq festıvali. Oǵan elimizdiń barlyq óńirindegi 10 myńnan astam bala qatysady. Irikteý kezeńinen ótedi. Keıin, Astana qalasynda 1 maýsym – Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúnine oraı gala-konsert uıymdastyramyz. Tipti, keıingi 3 jylda balaqaılar «Habar» telearnasynyń tikeleı efırinde óner kórsetip júr», dedi ol.
Osy oraıda, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi Halyqty áleýmettik qorǵaý salasyndaǵy retteý jáne baqylaý komıtetiniń tóraǵasy Tólegen Ospanqulov halyqtyń áleýmettik osal tobynyń eńbek quqyǵyn qorǵaý maqsatynda memlekettik áleýmettik qorǵaý ınspektorlary ınstıtýty engizilgenin jetkizdi.
«Bul ınstıtýttyń qurylýy – halyqty áleýmettik turǵyda qorǵaý salasyndaǵy negizgi problemalardy sheshýge baǵyttalǵan ýaqtyly ári mańyzdy shara. Memlekettik áleýmettik qorǵaý ınspektorlary múmkindigi shekteýli azamattardyń ómirlik mańyzy bar qyzmetterge qol jetkize otyryp, elimizdegi zańnamanyń oryndalýyn baqylaýdy kúsheıtýge kómektesedi. Búginde elimizde halyqty áleýmettik qorǵaý salasynda barlyǵy 111 áleýmettik qorǵaý ınspektory qyzmet etedi. Al osy kúni Qazaqstanda 737 myńnan astam múgedektigi bar adam ómir súredi. 2024 jyly ınspektorlar 2695 tekserý júrgizdi. Iаǵnı, baqylaý sheńberinde – 741, jospardan tys – 751 jáne prokýratýranyń talaby boıynsha – 1203. Nátıjesinde, qyzmet kórsetýshilerge 1000-nan astam uıǵarym berilip, 230 mıllıon teńgeden astam somaǵa 900-den astam aıyppul salyndy. Bul rette 174 ákimdik, 160 arnaýly áleýmettik qyzmet kórsetý ortalyǵy, 49 jeke kásipker, 802 mektep jáne taǵy basqalar tekserilgenin aıta ketý qajet», dedi Tólegen Ospanqulov.
Jıyn barysynda Keńes tóraǵasy, Májilis depýtaty Erlan Ábdıev elimizdegi ınklıýzıvti týrızmdi damytý máselesin de nazardan tys qaldyrmady.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Túrkistan qalasynyń erekshe mártebesi týraly Zańǵa qol qoıdy. Osy qujatty ázirleý barysynda alǵash ret ınklıýzıvti týrızm uǵymyn engizgen edim. Iаǵnı, atalǵan zańnyń 10-babyndaǵy 1-pýnktiń 17-tarmaqshasyndaǵy «Jergilikti organdar týrızmniń damýyna barlyq jaǵdaı jasaıdy» degen tusty «Sonyń ishinde, múgedektigi bar adamdarǵa qoljetimdi, kedergisiz orta qalyptastyrady jáne ınklıýzıvti týrızmdi damytýǵa qoldaý jasaıdy» degen sóılemmen tolyqtyrdym. Sondaı-aq tek bir zańmen shektelip qalmaı, normatıvtik-quqyqtyq akti bolýy úshin, sol zańnyń ishindegi zańǵa táýeldi aktilerdi ashyp, Týrızmge qatysty salalyq zańǵa da osy uǵymdy engizdik. Osy zań arqyly elimizde ınklıýzıvti týrızmdi damytý máselesi júıeli jolǵa qoıylady degen senimdemin», dedi Erlan Ábdıev.
Sondaı-aq, otyrysta О́nerkásip jáne qurylys mınıstrliginiń, Kólik mınıstrliginiń ókilderi, beınekonferensbaılanys rejımi arqyly óńirlerdegi azamattar sóz sóılep, múgedektigi bar adamdarǵa qolaıly orta qalyptastyrý máselesin jan-jaqty talqylady.
