Áıel ajary – áshekeıde

Kórmeniń uıym­das­ty­rylýyna Ulttyq arhıv pen «Amanat» par­tııa­synyń Esil aýdandyq bó­limshesi, Astana qalasy máslı­hatynyń depýtaty, etnograf-kolleksıoner Bahargúl Tóle­genqyzy uıytqy boldy.

Is-shara barysynda arhıvtik qujattar men zertteýler, qazaq halqynyń dástúrli ulttyq kıimderi jáne zergerlik bu­ıymdarynyń úzdik úlgileri, atap aıtsaq, Bahargúl Tólegen­qyzynyń jeke kolleksııasynan HIX ǵasyr basynda jasal­ǵan kúmis beldik, Reseı arhıvinen tabylǵan sol beldikti taǵyp túsken áıeldiń sýreti men Aqseleý Seıdimbektiń ulttyq kıimder men áshekeı buıymdar, asyl tastar týraly qoljazba zertteý eńbekteri jurtshylyq nazaryna usynyldy.

Qazaq halqynyń ulttyq kıimi tek sán-saltanattyń ǵana emes, halqymyzdyń dú­nıe­tanymy men bolmys-biti­miniń kórinisi sanalady. Áıelderdiń kıim úlgileri olar­dyń jas ereksheligine, áleý­mettik mártebesine baılanysty ajyratylǵan. Qyz-kelinshekterdiń, orta jastaǵy analar men egde jastaǵy áje­lerdiń kıim úlgileri bir-biri­nen aıryqsha erekshelenedi. Jas qyzdar oıý-órnekpen bezen­dirilgen qos etekti kóılek kıip, kóbinese úkili taqııa taqqan. Al kelinshekter salmaqty ári sándi keń etekti kıim kıgen eken. Olardyń kımeshegi aq matadan tigilip, ıyqty jaýyp turatyn bolǵan. Ájelerdiń kıimi – baısaldy, kúmis áshekeılermen tolyqtyrylǵan.

Kórmede qazaq áıeliniń osy erekshelikterin aıqyndaıtyn tarıhı kıim úlgileri qoıylyp, olardyń árqaısysy týraly tyń derekter aıtyldy. Áıel jasy men áleýmettik mártebesine qaraı taǵatyn zergerlik buıym­dardyń úlgileri usyny­lyp, olardyń jasalý ádisteri men ma­ńyzdylyǵy týraly qyzyqty aqparattar berildi.

Halqymyz ejelden kúmis pen altynnan jasalǵan áshekeı buıymdarǵa erekshe mán bergen. Tek ásemdik úshin ǵana emes, áıel zatynyń mártebesin aıqyndaý, túrli nanym-senimderdi bildirý, tipti densaýlyqqa paıdasy bar degen senimmen de taǵylǵan.

Bul kórme ulttyq kıim men zergerlik ónerdi zamanaýı tur­ǵyda dáripteýdi kózdedi.