Bozjyra men Aıraqty álemdik saıahat tizimine enedi

«Yqylym zamanda bul óńir tolqyny týlaǵan muhıttyń astynda jatty deıdi. Kúni búgin qyr kezip, sahara sharlaǵan júrginshi aıaq astynan taýyp ala beretin teńiz janýarlarynyń súıegi, tisi – mynaý jatqan momaqan dalanyń bizge ashpaǵan áli talaı syry bar ekenin meńzeıtindeı.

Mańǵystaý – ejelden Batys pen Shyǵys arasyndaǵy taraýy toqsan kúre joldardyń ústinde jatqan meken. Jer bederi de, el bederi de ózgege uqsamaıtyn ǵajaıyp ólke týraly arab jylnamashylary da, túrki tarıhshylary da, Eýropa men Reseı zertteýshileri de úzdige jazǵan, úzile sóz qylǵan. Rasynda, bul bir Jaratqannyń erekshe yqylasy túsken jer bolsa kerek. Jazıraly ný, jelekti sý bolmasa da alystan ańsar aýdaryp turatyn keremetter munda da jeterlik. Anaý muhıt tartylǵan kezde akýlanyń azýyndaı soıdaqtalyp qalyp qoıǵan Bozjyra, qoldan qashalǵandaı qulama jartasty Aıraqty, alyp taqııadaı Sherqala, Otpan men Besshoqy, Manaty men О́rmeli – tulǵasy taýdan da aıbarly, qaharly jotalar.

Teńizge umsynyp kelip, jete almaı qulaǵan Jyǵylǵan... Jaqpar tastar men jalama shyńdardyń mekeni. Tamshaly men Saýra shóleıt dalanyń tósinen shyǵyp turǵan tirshilik nárindeı – shuraıly, qunarly jerler», dep ólketanýshy jýrnalıst Almas Altaı jazǵandaı, Mańǵystaýda týrısterdi ózine shaqyryp turǵan meken kóp. Bıyl sol kórikti kóp oryn arasynan Bozjyra men Aıraqty aldymen nazarǵa ilikti.

Budan birneshe jyl buryn Bozjyra shatqalynda týrıstik býtık salý máselesi kóterilgenmen, turǵyndar tarapynan tegeýrindi qarsylyqqa tap boldy. Qarsy bolǵandar tabıǵattyń tól týyndysyna adamzat qolyn aralastyrmaı tabıǵı kúıinde saqtaý kerek dese, qoldaýshylar kórikti jerdi jabaıy týrızmnen saq­taýdyń birden-bir joly ol jerdi arnaıy týrıstik ortalyqqa aınaldyryp, tabıǵaty men tazalyǵyn, tártibin zańdy turǵyda qoldap-qorǵaý qajet degendi aıtty. Eki taraptyń daýyna aınalǵan másele sol jyldary basylyp qalǵanmen, bıyl qaıta kóterildi.

Memleket basshysy úkimettiń keńeı­tilgen otyrysynda týrızm ekono­mıkanyń ósýine jańasha serpin beretin sala bolýy qajet ekenin basa aıtyp, ınvestor tartý arqyly týrıstik oryndardy damytý týraly tapsyrma bergen bolatyn. Prezıdenttiń týrızmdi damytýǵa qatysty tapsyrmasyna sáıkes, Mańǵystaý oblysynda jańa jobalardy júzege asyrý josparlanyp, kóp uzamaı Jańaózen qalasynda «Bozjyra» vızıt ortalyǵynyń damý tujyrymdamasy tanystyryldy. Bozjyrada týrıstik nysandar salý boıyn­sha ótken aldyn ala qoǵamdyq tyńdaýǵa ardagerler, aza­mat­tyq qoǵam ókilderi, qoǵamdyq keńes mú­sheleri, máslıhat depýtattary, ta­bıǵat janashyrlary jáne sarapshylar qatysty.

Jańaózen qalalyq ákimdiginiń habarlaýynsha, otandyq ınvestorlar jeke qarajatyna Bozjyrada jylyna 30-40 myń týrısti qabyldaı alatyn vızıt ortalyǵyn jáne týrıstik nysandar salýdy kózdep otyr. Jańa jobany Sharyn, Kólsaı, Aıýsaı syndy týrıstik aımaqtaryndaǵy vızıt ortalyqtarynyń qurylysyn júrgizgen álemdik deńgeıde tájirıbesi bar otandyq kompanııa jasaq­taǵan. 2026 jyly aıaqtalatyn ortalyq barlyq ekologııalyq talaptardy ári turaqty týrızm qaǵıdattaryn eskere otyryp salynatyn bolady.

Ortalyq tereń irgetasty qajet et­peıtin jınalmaly jeńil konstrýksııalardan turǵyzylady jáne jer bederine qaraı 400-den 1000 mm bıikte ornalasady. Sýmen, elektrmen jabdyqtaý jáne qaldyqtardy óńdeý máseleleri qorshaǵan ortaǵa zııan tıgizbeıtindeı etip sheshilip, qaldyq sýdy tazartatyn bıotazartý júıeleri, qoqysty suryptap jınaý, kún sáýlesimen qorektendirý qarastyrylǵan. Sonymen qatar shatqaldyń joǵarǵy bóliginde qazaqı naqyshta bezendirilgen glempıngter, murajaı, qaraý alańdary men shaıhana boı kóterse, tómengi jaǵynan etnoaýyl stılinde týrıstik qalashyq, eko-glempıngter men basqa da týrıstik nysandar salynbaq. Tabıǵı landshaft pen mádenı murany saqtap, saıahattaýshylardy kóshpeli órkenıet álemine jetelep, qazaq halqynyń tarıhyn, salt-dástúrin nasıhattaýdy maqsat etken týrıstik nysanǵa deıin jol salynyp, toq tartylady. Joba júzege asqan kezde turaqty 70 jańa jumys orny ashylyp, jaqyn mańdaǵy eldimeken turǵyndarynyń aýylsharýashylyǵy ónimderin, qolóner buıymdaryn satýyna múmkindik jasalady. Qoǵamdyq tyńdaý nátıjesinde joba qoldaý tapty, jıynǵa qatysýshylar arasynan oń pikirlerin aıtqandar az bolǵan joq.

Aıraqty taýy aımaǵynda vızıt ortalyǵyn salý boıynsha qoǵamdyq tyńdaý Mańǵystaý aýdanynyń ortalyǵy Shetpe aýylynda ótip, jıynda Aı­raq­ty taýynyń aımaǵynda vızıt-or­talyqtaryn, sondaı-aq týrıs­ter men jergilikti turǵyndar úshin jaǵ­daıdy jaqsartýǵa baǵyttalǵan basqa ınfra­qurylymdyq nysandardyń qurylysyn júrgizý máseleleri talqylandy.

Týrısterge qolaıly ári jaıly keńis­tik qalyptastyrý, qonaqtarǵa aı­maqtyń erekshe tabıǵatymen to­lyǵyraq tanysýǵa jol ashyp, kósh­pelilerdiń dástúrli mádenıetiniń rýhyn sezinýge múmkindik berýdi, qorshaǵan ortany uqypty paıdalanýdy kózdeıtin joba boıynsha Aı­raqty taýy eteginde otandyq jeke ınvestordyń qarajaty esebinen 15 geokýpoldy shatyrdan turatyn glempıngter, etno aýyl, shaıhana jáne meıramhana salynady. Joba avtorlarynyń aıtýynsha, bul vızıt ortalyǵy óńir ekonomıkasynyń ilgerileýine jáne ishki, sheteldik saıahattaýshylardyń sanyn art­tyrýǵa, sonymen qatar jergilikti turǵyn­dardyń kásip ashýyna, óz ónimderin satyp, tabys tabýyna múmkindik beredi. Joba sátti júzege asqan jaǵdaıda 50-den astam jańa turaqty jumys orny ashylady.

«Mańǵystaý – elimizdegi eń jas tý­rıstik baǵyttardyń biri. On jylǵa jetpeıtin ýaqyt ishinde Qazaqstan ǵana emes, búkil álem elderinen qanshama týrıst Mań­ǵys­taýǵa kelip, Marstyń kóshirmesin kór­gendeı tańdanysqan sáti kóp-aq. Kaspıı teńizin jaǵalaı salynǵan sýperzamanaýı otelder men kóńil kóterý oryndary Aqtaýdy Ortalyq Azııadaǵy eń jaqyn ári eń sapaly demalys aımaǵyna aınaldyryp jiberdi», dep tolǵanady jýrnalıst A.Altaı. Ras-aq! Mańǵystaýdyń týrıstik tynysy ashylar sát áli alda.