Sýret: gov.kz
Resmı ókil Talǵat Ýálı áńgimesin alıment óndirý máselesinen bastady. Spıker alıment óndirý isin Ádilet mınıstrligi jiti baqylaıtynyn, búgingi tańda óndiriste 283 myń atqarýshylyq is bar ekenin, onyń ishinde boryshker erlerdiń sany 272 myń, al áıelder sany 11 myńnan asatynyn, 16 352 shaǵym boıynsha boryshkerlerdiń qaryzy 16 mlrd teńgeni quraıtynyn málimdedi.
«Jalpy, boryshkerlerden alıment aı saıyn jumys berýshilerdiń býhgalterııasy arqyly óndiriledi. Sondyqtan da ádilet organdary men jergilikti ákimdikter birlesip, alıment tóleýshilerdi jumysqa ornalastyrýdy belsendi júrgizip jatyrmyz. Máselen, 2023 jyly 4 238 boryshker jumysqa ornalastyryldy. Bul kórsetkish 2024 jyly 6 myńnan asty», dedi T.Ýálı.
Sondaı-aq ol balalaryna alıment tólemeı jaltaryp júrgen azamattardyń ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilikke tartylatynyn, 2024 jyly 4,5 myńnan asa boryshker ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, 391 azamat Qylmystyq kodekstiń 139-baby boıynsha sottalǵanyn, boryshkerlerdiń banktegi esepshottaryna tyıym salynyp, ýaqytsha shekteýler qoıylǵanyn tilge tıek etti. Máselen, Astana qalasyndaǵy bir boryshkerdiń Mercedes-Benz S400 markaly kóligi satylyp, odan 23 mln teńge óndirilgen. Jambyl oblysynda taǵy bir boryshkerdiń ústinen qylmystyq is qozǵalyp, 11 mln teńgege baǵalanǵan jyljymaıtyn múlki qaryzyn óteýge berilgen. Al Almatydaǵy bir boryshker 9 mln teńgeden asa qaryzyn 2017 jylǵy Hyundai Tucson avtokóligimen tólegen.
Ádilet mınıstrliginiń resmı ókili Ádilet organdary salalaryn sıfrlandyrý máseleleri jaıynda da baıandap, «Digital Justice» (Sıfrlyq ádilet) jobalar portfeli aıasynda atqarylyp jatqan jumystarmen tanystyrdy. Spıker jýrnalısterge «ZanKomegi» mobıldik qosymshasy iske qosylyp, azamattarǵa quqyqtyq keńes beretin chat-bot ázirlengenin, jasandy ıntellekt arqyly jumys isteıtin júıe synaqtan sátti ótkizilgenin jetkizdi. Sondaı-aq mınıstrlik jasandy ıntellekti damytý isin bıýdjetten arnaıy qarjy bólmeı, IT-kompanııalar men joǵary oqý oryndarynyń (ZanBar, iPrav, QarMÝ, QazUTZÝ, QazUÝ jáne t.b.) ókilderimen birlese jumys tobyn qurý arqyly júzege asyratynyn, ótken jyldyń tamyz aıynda qoldanysqa engen «Robot sot oryndaýshysy» júıesi 500-ge jýyq isti qamtyp, azamattardyń 600 mln teńgeden asa qarajatyn únemdegenin, «Sıfrlyq notarıat» jobasy aıasynda notarıattyq qyzmetter onlaın formatqa aýystyrylǵanyn (senimhattar, keńester alý jáne jubaılardyń kelisimderi sekildi qyzmetterdi notarıýsqa barmaı-aq beıneqońyraý arqyly onlaın alýǵa bolady), bul qyzmetti 240 myńnan asa azamat paıdalanǵanyn málimdedi.
T.Ýálı eldi mekenderdiń atyn ónimge berý arqyly brend qalyptastyrý jaıyna da keńirek toqtaldy. Elimizdiń kásipkerleri 100-den asa ónimge geografııalyq ataýlar bergen.
«Ár óńir óz ónimderimen maqtanady. Mysaly, Jambyl oblysynda óndiriletin «Býrnen» sút ónimderi (irimshik, maı jáne sút) kóptiń joǵary baǵasyn alǵan. Mańǵystaý oblysy «Munaıly shujyǵy», «Mańǵystaý qazysy» syndy dástúrli delıkatesterimen erekshelenedi. Al Shyǵys «Katonqaraǵaı baly» arqyly tanymal. Iаǵnı ónimderdiń ataýyna geografııalyq mańyz berý arqyly Qazaqstannyń ulttyq brendin qalyptastyrýǵa, taýarlardyń álemdik naryqta tanylýyna, ınvestısııalar tartýǵa, sondaı-aq týrızmdi damytýǵa yqpal ete alamyz», dedi Talǵat Ýálı.
Ádilet mınıstrliginiń ókili eldegi ǵylymnyń qaryshtap damýy tehnologııalyq progresin nyǵaıtýǵa da áser etip jatqanyn, memlekettiń joǵary ǵylymı jáne ınjenerlik áleýetin kórsetetin 37 190 ónertabys, 10 198 paıdaly model tirkelgenin aıtty.
Spıker zııatkerlik menshik quqyǵyn qorǵaýǵa qatysty oıyn ortaǵa salyp, 2024 jyly ádilet organdary 338 tekseris júrgizip, 297 quqyq buzýshylyq anyqtaǵanyn, ÁQBtK-tiń 158-baby boıynsha (basqa bireýdiń taýar belgisin zańsyz paıdalaný) 283 is qozǵalǵanyn, nátıjesinde 267 adam ákimshilik jaýapkershilikke tartylyp, 12 is áli de sot qaraýynda ekenin, aıyppuldardyń jalpy somasy 22 138 422 teńgeni quraǵanyn, ótken jyly 150 mln teńgege jýyq kontrafaktilik ónim tárkilengenin, bul jumys bıyl da jalǵasatynyn jetkizdi.
Sondaı-aq resmı ókil sot saraptamasy salasyndaǵy ózgeristerge toqtalyp, vırtýaldy aýtopsııa ádisimen medısınalyq saraptama jasaý máselesine qatysty málimetterdi alǵa tartty.
«Qazir tehnologııa qaryshtap damyp, vırtýaldy aýtopsııany qoldaný múmkindigi paıda bolady. Máıitke ólimniń sebebin anyqtaý maqsatynda jasalatyn medısınalyq saraptamany deneni kespeı, KT skaneri arqyly aýtopsııa (kesilmegen) ádisimen oryndaýǵa da bolady. Bul ádisti osyǵan deıin belgili bir dárejede Shveısarııa, Ulybrıtanııa, AQSh, Úndistan, Japonııa, Shvesııa, Norvegııa, Túrkııa, Saýd Arabııasy, Reseı sekildi elder qoldanyp keldi. Ádilet mınıstrligi vırtýaldy aýtopsııa ádisiniń nátıjesin baıqaý úshin elimizdiń bir óńirine qanatqaqty joba engizýdi qarastyryp jatyr», dedi.
Sonymen qatar spıker elimizdegi alaıaqtyq jaǵdaılarǵa qatysty da pikir bildirip, el azamattaryn alaıaqtardyń arbaýyna túsip qalmaýy úshin AIS OIP (atqarýshylyq is júrgizý organdarynyń avtomattandyrylǵan aqparattyq júıesi) qosymshasy iske qosylǵanyn habarlady.
«Alaıaqtar ózderin sot oryndaýshylary retinde tanystyryp, azamattardan bereshekti óteýdi talap etedi. Tipti, shottaryn, múlkin buǵattaıtynyn aıtyp, qorqytýy da múmkin. Eger sizge osyndaı qońyraý tússe nemese habarlama kelse, aqparatty Ádilet mınıstrliginiń, respýblıkalyq jáne óńirlik jeke sot oryndaýshylar palatasynyń resmı saıttaryna jazyp, qajet bolǵan jaǵdaıda bankke qońyraý shalýǵa keńes beremiz. Atqarýshylyq is júrgizýdiń bar ekeni týraly málimetterdi tekserý úshin AIS OIP qosymshasyn da paıdalanýyńyzǵa bolady. «Boryshkerler men tyıymdar tizilimi» batyrmasyn tańdap, tek JSN engizseńiz, sizdiń qaryzyńyz týraly aqparat, sot oryndaýshysynyń aty-jóni jáne onyń telefony shyǵady. Eger siz boryshker bolmasańyz, sizdiń shottaryńyz ben múlikterińizge eshkim tyıym sala almaıdy», dep sózin túıindedi ol.
