Byltyr óńirde sý tasqynynan tónetin qaýip deńgeıin azaıtýdyń arnaıy jospary bekitilip, qysqa ýaqyt ishinde 111 sharany júzege asyrý mindettelgen edi. Búginge deıin sonyń 96-y oryndaldy. Mysaly, bir sheti Tobyl ózenine tıip jatqan Tobyl qalasyndaǵy qorǵanys damba kúrdeli jóndeýden ótip, nyǵaıtyldy. Arqalyq qalasyna qarasty Severnyı aýylynyń aınalasyna jınalyp qalatyn erigen qar sýy dalaǵa aǵyp ketetin uzyn aryq qazyldy. О́ńirde tórt kópir, eki sýqoımasy, bir bóget, alty damba jóndeýden ótti. О́zen-kólderdiń boıyndaǵy 30 shaqyrymnan astam jaǵalaý bekitilip, úıindi bógetter turǵyzyldy. Bes kólik joly qalypqa keltirilip, byltyr kóktemde qulap qalǵan 693 elektr baǵany jańartyldy. Kúre joldardyń boıyna jańadan 14 sý ótkizý qubyry ornatylyp, 40 shaqyrymǵa jýyq jol shetindegi aryqtar jóndelip, tazartyldy.
«Oblys aýmaǵyn áýeden baqylaýǵa qajetti qarajat bekitildi. Sý tasqynynyń aldyn alý, onyń zardaptaryn joıýǵa janarmaı qory, ınertti materıaldar, qum salynǵan qaptar daıyndaldy. Zardap shekken turǵyndarǵa azyq-túlik jetkizý boıynsha kelisimsharttar jasaldy», deıdi oblystyq TJD bastyǵynyń orynbasary О́mirjan Tuqyshev.
О́ńirde sý tasqyny bola qalǵan jaǵdaıda turǵyndardy ornalastyratyn 104 evakýasııalyq pýnkt daıyn tur. Bul oryndarǵa on eki jarym myńnan astam adam jaıǵasa alady. Sondaı-aq qutqarý jumystaryna 2 815 adam tartylyp otyr. 392 tehnıka, 123 júzý quraly, 336 motopompa bar. TJD-nyń jeke quramy kúsheıtilgen qyzmet tártibine kóshken. Kezekshi toptar eki aýysymdyq rejimde jumys istep jatyr.
«Qostanaıdan Arqalyq qalasyna, Jangeldın, Amangeldi aýdandaryna 3 arnaıy top jiberildi. Top quramynda 77 qyzmetker, 28 tehnıka bar. Qutqarýshylar jaǵdaıdy baqylaýda ustap, turǵyndarǵa túsindirý jumystaryn júrgizip jatyr. Sondaı-aq aryq-saılardy, kanaldar men aýlalardy qar-muzdan tazartý jumystaryn atqarady. Munyń syrtynda, Semeı qalasynan kelgen ınjenerlik tehnıkasy bar áskerı bólim jaýyngerleri Qarasý aýdanynda Jambyl aýylynyń mańaıyna qum toltyrylǵan qaptardy qalap, qorǵan jasap jatyr», dedi О́.Tutqyshev.
О́tken jyly dúıim eldi dúrliktirgen alapat tasqynda mal shyǵyny, múlik shyǵyny kóp boldy. Sondyqtan oblystyń aýyl sharýashylyǵy, veterınarııa basqarmalary da erte qamdanyp, aýyl, qystaýlardy aralap, halyqqa túsindirý jumysyn júrgizip jatyr. Aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń málimetinshe, óńirde kóktemgi sý tasqyny kezeńine arnaıy 644 myń tonna shóp, 217 myń tonna saban, 243 myń tonna qospajem daıyndalǵan. Qajet bolǵan jaǵdaıda bul mal azyǵy sý basyp qalǵan eldi mekenderge jetkiziletin bolady.
«Arqalyq qalasyna qarasty 4 aýyl, 14 qystaýǵa, Amangeldi aýdanyna qaraıtyn 8 aýyldyq okrýg pen 77 qystaýǵa, Jangeldın aýdanyna qarasty 6 aýyldyq okrýg pen 32 qystaýǵa qyzyl sýdan qaýip tónip tur. Aldyn ala daıyndalǵan jemshóp osy atalǵan eldi mekender men qystaýlarǵa jetkiziletin bolady. Sonymen qatar sý tasqyny bola qalǵan jaǵdaıda maldy aıdap aparatyn qaýipsiz qyrat, dóńes jerler anyqtalyp, halyqqa túsindirý jumysy júrgizildi», deıdi oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Ibragım Bekmuhametov.
Veterınar mamandar da maldy aýyldardy aralap, bıyl týǵan jańa tóldi jappaı syrǵalaý, tańbalaý, chıpteý jumysyn atqaryp jatyr. «Negizgi sharalardyń biri – mal basyn 100% sáıkestendire otyryp, maldy túgendeý. Bul mindetti normaǵa aınalýǵa tıis. Mundaı túgendeý tótenshe jaǵdaıda maldyń sany men jaǵdaıyn dál baqylaýǵa múmkindik beredi, sý tasqyny kezindegi shyǵyndardy azaıtýǵa, evakýasııany jedeldetýge, tórt túlikti aman saqtap qalýǵa kómektesedi», deıdi oblystyq veterınarııa basqarmasynyń basshysy Tólegen Imanbaev.
Tótenshe jaǵdaı vıse-mınıstri Ramıl Kamalovtyń qatysýymen ótken oqý-jattyǵý jıyny barysynda oblystaǵy qutqarý qyzmetteriniń, qala-aýdan ákimdikteriniń aldaǵy sý tasqynyna daıyndyǵy tekserilip, azamattyq qorǵanys kúshteri men tehnıkalyq quraldardyń kóktemgi sý tasqynyna daıyndyǵy pysyqtaldy. Tótenshe jaǵdaı qyzmetine qarasty tehnıkanyń kóktemgi sý tasqynyna daıyndyǵy tekserildi. Tájirıbelik jattyǵý jumystary ótti. Oqý-jattyǵý barysynda qala shetindegi aryqtardy, sý ótkelderin, qubyrlardy tazalaý, eldi mekender aýmaǵynan qar shyǵarý jumysy júrgizildi. Aldaǵy ýaqytta óńirdiń 7 aýdanynda muz jarý jumysyn júrgizý josparlanǵan.
Qostanaı oblysy
