Qarshadaıynan eńbekke aralasqan ol 1931 jyly on alty jastaǵy bozbala shaǵynda eńbek saýalnamasyna taǵy eki jyl qosyp, ózin 18 jasqa tolǵan azamat etip kórsetip, eńbek jolyn jumysshy bolyp bastaıdy. Buǵanasy qatpaǵanyna qaramastan eńbek etken jas óren jaspyn dep ımenbeı, ózinen úlkendermen qatar jumys istep, eńbektiń kórigin qyzdyrady. Shańqul 1932–1935 jyldary Gýrev oblysy Espul aýdanyndaǵy Peredovık ujymsharynyń múshesi bolyp jumysyn jalǵastyrdy. «Inderborstroı» tresiniń Inder borat kenishiniń qurylysy bastalǵan shaqta, 1935 jyly qurylys nysanyna jumysqa ornalasqan jas jigit kenish iske qosylǵannan keıin aldymen tehnıkalyq jabdyqtaý qoımasynda jumysshy bolsa, soǵys bastalǵanǵa deıin tehnıkalyq jabdyqtaý tarazyshysy bolyp jumys isteıdi.
Soǵys bastalǵan kezde, 1941 jyldyń maýsym aıynda alǵashqy eriktiler qatarynda Shańqul Qajenov te maıdanǵa attandy. Ol soǵystyń úshinshi kúni-aq Otanyn jaýdan azat etý úshin alǵashqylardyń sapynda qolyna qarý alyp, jaýynger atanǵan edi.
Urys dalasynda ol ataqty Qyzyl Tý, Lenın, Sývorov ordendi 218-atqyshtar dıvızııasynyń 658-atqyshtar polkiniń sapynda Keńes odaǵynyń marshaly I.Konev qolbasshylyq etken 1-Ýkraına maıdanynyń 3-gvardııalyq armııasynyń quramynda fashısterge qarsy shaıqasty. Batyr sarbaz jaýmen betpe-bet kelip, keskilesken shaıqas kezinde kórsetken erligi úshin «Gvardııa» tósbelgisimen marapattaldy.
Avtomatshylar vzvodyn basqarǵan serjant Sh.Qajenov batyrlyq tanytyp, sarbazdaryn jaýǵa jan aıamaı toıtarys berýge jigerlendirdi. Otan aldyndaǵy jaýyngerlik boryshyn adal atqarýdy maqsat etken serjant 1942 jyly VKP (b) qataryna qosyldy.
Batys Ýkraınanyń Volynsk oblysyndaǵy Lokach, Krýpenıche, Seles eldi mekenderin jaýdan azat etý kezinde nemis basqynshylarymen bolǵan shaıqastarda Sh.Qajenov eren erligimen kózge tústi.
1943 jyly Kýrsk shaıqasynda onyń vzvody jaýdyń qorshaýyna túsip qalady. Shaıqas kezinde komandır qaza tabady da, Sh.Qajenov shuǵyl sheshim qabyldap, komandırdiń mindetin ózine alyp, sarbazdarǵa rýh berip, jaýdyń jeti shabýylyna toıtarys berip, jeke qarýymen 17 nemistiń kózin joıady. Osyndaı kózsiz erligi úshin jaýynger qazaq «Qyzyl Juldyz» ordenimen marapattaldy.
Osylaısha Sh.Qajenov vzvod komandıri tizginin qolyna alady. Boıyndaǵy bar kúsh-jigerin, jastyq jalynyn Otanyn jaýdan azat etýge arnap, týǵan jerine jeńispen oralýdy maqsat etti.
1944 jyly 16 shildede avtomatshylar tobymen jaý shebine basyp kirip, 5 fashısti jeke qarýymen joıyp, jaýdyń keskilesken jeti dúrkin qarsy shabýylyn toıtarady. Shańqul nemis ofıserin óltirgennen keıin onyń mańyzdy qujattary bar planshetin ıelengen. Polk komandıri bul planshetti Sh.Qajenovke syı retinde tabys etipti, kózsiz erliktiń kýási bolǵan sol planshet batyrdyń otbasynda áli kúnge deıin saqtaýly.
Keskilesken maıdanda qolbasshylyqtyń jaýyngerlik tapsyrmasyn úlgili oryndaǵany, jeke batyldyǵy men erligi úshin gvardııa serjanty Shańqul Qajenov birneshe áskerı nagradalarmen marapattalǵan. «Qyzyl Juldyz» ordenimen qatar III dárejeli «Dańq», II dárejeli «Otan soǵysy» ordenderimen, eki márte «Erligi úshin» medalimen, keıinnen «1941–1945 jyldardaǵy Uly Otan soǵysyndaǵy Germanııany jeńgeni úshin», «KSRO Qarýly Kúshterine 50 jyl» mereıtoılyq medaldarymen marapattalǵan.
1944 jyly shildede Batys Býg ózenindegi jaýdyń bekinisin jaryp ótip, Vısla ózeni arqyly jyljýmen Polshanyń Sandomır qalasy mańyndaǵy plasdarmdy alýǵa baǵyttalǵan shaıqasqa Sh.Qajenov belsene qatysyp, keskilesken urysta aýyr jaralanyp, saldarynan oń aıaǵy kesilip, búıregi alynady. Durys jasalmaǵan medısınalyq ampýtasııanyń kesirinen onyń aıaǵy birneshe ret aramen tirideı kesilgen eken.
Aýrýhanalarda uzaq emdelgen Shańqul týǵan jerine soǵys aıaqtalǵan soń 1946 jyly qarashada oralady. Elge kelgen soń múgedektigine qaramastan, halyqqa qyzmet etýdi paryz sanaǵan batyrdy Inder aýdandyq partııa komıteti joldamamen «Inderborstroı» azyq-túlikpen qamtamasyz etý bólimine ashana meńgerýshisi etip taǵaıyndaıdy. Osy jerde uzaq jyl boıy adal qyzmet atqaryp, 1952 jyly jumysshylardy qamtý bólimi naýbaıhanasynyń bastyǵy laýazymyna taǵaıyndalady. Bul jerdegi qyzmetinde de alǵyrlyq tanytqan Sh.Qajenov óndiristik jospardy oryndaýda qol jetkizgen jaqsy kórsetkishteri úshin Inder aýdandyq partııa komıteti men Inder borat kenishi (IBK) basshylyǵy tarapynan birneshe márte madaqtaýǵa ıe boldy.
1965 jyly Inder borat kenishi jumysshylardy qamtý basqarmasy ashanasynyń meńgerýshisi bolyp taǵaıyndalyp, 1974 jyly ómirden ozǵanǵa deıin osy qyzmette boldy. Sol kezdegi uıymdastyrylatyn sosıalıstik jarysta ol basqaratyn ashana únemi aldyńǵy qatardan kórindi.
Shańqul Qajenov Inder aýdany Inder aýylynda turyp, Otanynyń ıgiligi úshin eńbek etti. Adal atqarǵan eńbeginiń arqasynda óz ortasynda syı-qurmetke bólendi.
Jubaıy Dámeshpen birge tórt ul, úsh qyz tárbıelep ósirdi. О́negeli otbasynda ósken perzentteri joǵary oqý oryndarynda jaqsy bilim alyp, el úshin abyroıly eńbek etip júr. Búginde Shańqul Qajenov men Dámesh Berikbosynqyzy urpaqtarynyń árqaısysy úbirli-shúbirli. Solardyń biri Mańǵystaý oblysy sot júıesinde shırek ǵasyrdan asa ýaqyt qyzmet etken sýdıa Hamıda Qajenova Jeńistiń 80 jyldyǵy tusynda ákesi Shańqul Qajenovtiń rýhyn ulyqtap, erligin el esinde saqtaý úshin maıdangerdiń týyp-ósken, órkendep, gúldenýi jolynda ter tógip, eńbek sińirgen aýylyndaǵy kósheniń birine onyń aty berilse degen tilegin de jetkizdi.
Rasymen, batyrlardyń erligi – umytylmas tarıh. Maıdangerlerdiń barlyǵy da joǵary qurmetke laıyq.
Mańǵystaý oblysy
