Teńiz jaǵasyndaǵy bas sahnada ótken «Aqtaý – túrki áleminiń mádenı astanasy» is-sharasynyń ashylý rásimine kórermen kóp jınaldy. Saltanatty ashylýǵa Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva qatysyp, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaý hatyn oqydy.
«Qurmetti jerlester! Sizderdi Aqtaý qalasynyń 2025 jyly túrki áleminiń mádenı astanasy atanýymen quttyqtaımyn! Bul – Qazaqstan úshin ǵana emes, barsha baýyrlas elder úshin de aıtýly oqıǵa.
Shejireli Mańǵystaý, qazynaly Ústirt aımaǵy tutas túrki órkenıetiniń ajyramas bóligi sanalady. Kıeli ólkede ultymyzdyń, jalpy túrki dúnıesiniń sanǵasyrlyq rýhanı murasy saqtalǵan.
Tarıhy tamyrlas, dástúri sabaqtas halyqtardyń yntymaqtastyǵyn odan ári nyǵaıtý – barshamyzdyń ortaq mindetimiz. Osy ataýly jylda baýyrlastyǵymyzdy bekemdeı túsetin basqosýlar uıymdastyrylyp, mańyzdy sheshimder qabyldanady dep senemin.
Túrki memleketteriniń yqpaldastyǵyn arttyrýǵa zor úles qosyp júrgen TÚRKSOI uıymyna jáne osy is-sharany uıymdastyrýshylarǵa shynaıy rızashylyǵymdy bildiremin.
Túbi bir túrki jurtynyń birligi nyǵaıa bersin!
Barshańyzǵa baq-bereke, tolaıym tabys tileımin!» delingen Prezıdent quttyqtaý hatynda.
Al TÚRKSOI uıymynyń Bas hatshysy Sultan Raev:
«Máńgilik el» muratyn jalǵap, ulttyq dástúri men memlekettik mádenıeti qaıta jańǵyrǵan, armanda ketken Alash arystarynyń asyl muratyna myńjyldyqtar toǵysynda qol jetkizgen, aıy ońynan týyp, Táńir tilegin bergen, tarıhta ketken esesin túgendep, eńse tiktegen, búginde abyroıy asyp, atyn álem tanyǵan kıeli Qazaq jerine – «Túrki áleminiń mádenı astanasy – Aqtaý» ataný rásiminiń saltanatty ashylýyna qosh keldik! Qazaqstan – qazir ulttyq rýhy berik, saıası júıesi turaqty, halyqaralyq arenadaǵy bedeli zor, qýatty memleket. Ortalyq Azııanyń, túgel Túrki dúnıesiniń jarqyraǵan juldyzy – Qazaqstan. Qazaq halqy – tatýlyqqa uıyǵan, jastary jasampazdyqqa umtylǵan el. Kúlli álem tanyǵan, qurmettep tórine ozdyrǵan bedeldi memleket», deı kele, Mańǵystaý óńiriniń qadir-qasıetin aıtýmen birge alda birlese atqarar sharýalarǵa toqtaldy. Aıtýynsha, bıyl Pir Beket ata Myrzaǵululynyń 275 jyldyǵy «Aqtaý – túrki elderiniń mádenı astanasy» is-sharasynyń aıasynda ótpek. Sondaı-aq qazaq mıfologııasyn zertteýge úlken úles qosqan ǵalym Serikbol Qondybaıdyń shyǵarmalary túrik tiline aýdarylyp, TÚRKSOI tarapynan Túrkııadan shyǵatynyn málimdedi.
Sahnada qatysýshy elderdiń delegasııalary tanystyrylyp, Mańǵystaýdyń tabıǵı ereksheligi, taý-tasy, tarıhy, óneri men ónerpazdary týraly qoıylymdar kórsetildi. «Bes júırik» obrazy somdalyp, ǵashyqtar elesi júrip ótti. Merekelik is-sharaǵa talantymen talaı sahnanyń sánine aınalǵan ánshiler – ózbekstandyq Iý.Ýsmanova, ázerbaıjandyq R.Zergerli, qyrǵyzstandyq M.Atabek, sondaı-aq elimizden aıtýly ónerpazdar qatysty.
Qaraqurym kópshiliktiń kútkeni – álemdi aýzyna qaratqan ánshi Dımash Qudaıbergen edi. Dımashty zor qoshemetpen qarsy alǵan kórermenderdiń yqylasy sheksiz boldy. Aqtaý kóshelerin halyq kernegeni sonsha, ne konsertke, ne úıine jete almaı 3-4 saǵat kólik keptelisinde qalǵandar bar.
Ashylý saltanatyndaǵy konsert birneshe saǵatqa sozyldy. Jalpy is-sharalar legi birneshe kúnge ulasty deýge bolady. Naqtyraq aıtsaq, TÚRKSOI halyqaralyq uıymy, elimizdiń Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Mańǵystaý oblysynyń ákimdigi uıymdastyrǵan is-sharaǵa Qyrǵyzstan, Túrikmenstan, Túrkııa, О́zbekstan, Ázerbaıjan elderinen ónerpazdar delegasııasy sáýir aıy týysymen kelip, konsertke aldyn ala daıyndaldy. Teńiz jaǵasyndaǵy amfıteatr mańyn belgilep, arnaıy qurylǵan «Darqan dala» etnoqalashyǵynda mańǵystaýlyqtar qonaqtardy qushaq jaıa qarsy aldy. Atalǵan qalashyqta qaz-qatar kıiz úıler tigilip, birneshe kún boıy baýyrlas halyqtardyń ulttyq buıymdarynyń, kóne jádigerleriniń kórmesi jaıylyp, án-jyry shalqydy, kúıi tógilip, bıi dóńgelendi.
«Darqan dala» etnoqalashyǵyndaǵy Mańǵystaý oblysynyń ár aýdan, qalalaryna bólip berilgen «Sýyn aıǵyr», «Sherqala», «Dástúr», «Batyrlar», «Jeti qaıqy», «Ǵashyqtar» jáne «Sheberler» aýyldary qazaqtyń salt-dástúrinen qoıylymdar qoıyp, kórmeni qyzdyryp, sheberlik saǵattaryn ótkizdi. Ulttyń salt-dástúri men mádenıetin, turmysy men tarıhyn dáriptegen is-shara birneshe kúnge jalǵasty.
Kıiz basý, urshyq ıirý, kelin túsirý, bet ashý, ulttyq bı, sondaı-aq qolóner buıymdary toptasqan kórmeni tamashalaýshylar, halqymyzdyń baı tarıhy men ónerine tamsanýshylar az bolǵan joq. Qonaqtar da ózderiniń ulttyq buıymdary men jádigerlerin jaıyp saldy.
Oblys aýdandarynan kelgen ónerpazdar án men jyrdy áýelete konsert qoıdy. Mysaly, 5 sáýir kúni túpqaraǵandyq ónerpazdar bastaǵan merekelik kesh TÚRKSOI ártisteriniń gala-konsertine jalǵassa, túste Munaıly aýdany án-jyrdan shashý shashty. Tús qaıta Jańaózen qalasy men Mańǵystaý aýdany ónerpazdary daıyndaǵan konserttik baǵdarlama usynyldy.
Aqtaýǵa TÚRKSOI-ǵa múshe memleketterden 50-ge jýyq laýazymdy tulǵa men halyqaralyq uıymdardyń basshylary, 150-ge tarta sheteldik ónerpazben aýqymdy sharany tamashalaýǵa elimizdiń túkpir-túkpirinen aǵylyp kelgen turǵyndar joǵary deńgeıli konsertti tamashalap, Aqtaý qalasynda qydyryp, aýyldaryna aman-saý attandy.
Aqtaý
