Konferensııada sóz alǵan Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstriniń keńesshisi Rýslan Emelbaev ótken aıda eki aptadaı elimizde ashylǵan sheteldik joǵary oqý oryndarynyń (JOO) fılıaldaryna túsý boıynsha aqparattyq-túsindirme jumysy júrgizilgenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstanda úzdik sheteldik JOO fılıaldaryn ashý týraly tapsyrmasyn oryndaý, talantty jastardy qoldaý, joǵary bilimniń qoljetimdigin qamtamasyz etý maqsatynda iske asyryldy. «Study in Kazakhstan» atty sheteldik JOO fılıaldarynyń kórmesi Qaraǵandy, Astana, Almaty, Taraz, Túrkistan, Qyzylorda, Shymkent qalalaryndaǵy irgeli ýnıversıtetter men oqýshylar saraılarynda ótkizildi. Buǵan 20-dan asa sheteldik JOO fılıaldarynyń ókilderi, atap aıtqanda, Arızona ýnıversıteti (AQSh), Soltústik-Batys polıtehnıkalyq ýnıversıteti (QHR), Jasandy ıntellekt mektebi (Seoul Tech) (Ońtústik Koreıa), Lotarıngııa ýnıversıteti (Fransııa), Ulttyq zertteý ıadrolyq ýnıversıteti MIFI (RF), Marke polıtehnıkalyq ýnıversıteti (Italııa), Anhalt ýnıversıteti (Germanııa), Koventrı ýnıversıteti (Ulybrıtanııa), Herrıot-Ýott ýnıversıteti (Ulybrıtanııa), Bydgosh ekonomıka ýnıversıteti (Polsha), D.I.Mendeleev atyndaǵy Reseı hımııa-tehnologııalyq ýnıversıteti (RF), Lý Ban Tıanszın kásiptik ınstıtýtynyń sheberhanasy (QHR), Kvıns ýnıversıteti (Ulybrıtanııa), I.Gýbkın atyndaǵy Reseı munaı jáne gaz ýnıversıteti (RF), Berlın tehnıkalyq ýnıversıteti (Germanııa), M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıteti (RF), Pekın til jáne mádenıet ýnıversıteti, Tashkent ırrıgasııa jáne aýyl sharýashylyǵyn mehanıkalandyrý ınjenerleri ýnıversıteti (О́zbekstan), Gonkong ýnıversıteti (QHR), De Monfort ýnıversıteti (Ulybrıtanııa) qatysyp, 10-11 synyp oqýshylaryna ózderiniń bilim baǵdarlamalary, akademııalyq múmkindikteri, qos dıplom baǵdarlamalary, oqý sharttary týraly aqparat berdi.
«Is-shara aıasynda sheteldik JOO fılıaldarynyń erekshelikterin eskere otyryp, mamandyq tańdaýda durys baǵyt-baǵdar beretin sheberlik sabaqtary ótkizildi, túrli vıktorınalyq oıyndar oınatyldy. IDP IELTS Kazakhstan resmı emtıhan ortalyǵynyń ókili IELTS tapsyrýdyń múmkindikteri týraly túsindirdi. Al belgili pedagog-proforıentolog mamandar túrli faktilerdi keltirip, talapkerlerdiń talabyn arttyrdy. Is-sharaǵa óńirler men qalalardan 32 500-ge jýyq oqýshynyń ata-analarymen birge kelgeninen kórmeniń kópshilikke qyzyq bolǵanyn bilýge bolatyndaı. 3-12 sáýir aralyǵynda Aqtóbe, Atyraý, Aqtaý, Jańaózen qalalarynda Mańǵystaý jáne Atyraý oblystaryna bólingen nysanaly bilim granttary, kásiptik baǵyt-baǵdar berý boıynsha aqparattyq túsindirme jumystary júrgiziledi», dedi R.Emelbaev.
Al «Mamandyǵym-bolashaǵym» keńsesiniń basshysy Oljas Sákenov óńirlik eńbek naryǵynyń ózekti suranystaryn eskere otyryp, kadrlar daıarlaý júıesin qaıta formattaýdy kózdeıtin «Mamandyǵym – bolashaǵym» jobasynyń iske asyrylý barysyna toqtaldy. Spıkerdiń sózine qaraǵanda, Memleket basshysynyń 2019 jylǵy Joldaýyndaǵy tapsyrmasyna sáıkes qolǵa alynǵan joba boıynsha komanda eki deńgeıde – respýblıkalyq jáne óńirlik deńgeıde jasaqtalady. Sebebi bul jumystyń mindeti aýqymdy bolyp tur, ıaǵnı ekonomıkalyq damýdaǵy óńirlik teńgerimsizdikti teńestirý, steıkholderlerdiń (memleket, kásiporyndar, bilim berý uıymdary, jastar, ata-analar) keń aýqymy úshin eńbek naryǵy jáne bilim týraly aqparatqa qol jetkizýdi teńestirý, sondaı-aq óńirlik bóliniste eńbek ónimdiligi men halyqtyń tabysyn arttyrý júktelgen. Osyǵan oraı Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligine qarasty Joǵary bilim berýdi damytý ulttyq ortalyǵynyń bazasynda «Mamandyǵym-bolashaǵym» respýblıkalyq jobalyq keńsesi quryldy. Keńse jobany jalpy úılestiredi, sondaı-aq óńirlik jobalaý keńselerine ádisnamalyq kómek kórsetedi.
«Joba aıasynda oblys, respýblıkalyq mańyzy bar qala mektepteriniń 7-11 synyp oqýshylaryna kásiptik dıagnostıka júrgizý kózdelgen. Bul rette «Edunavigator» platformasy – oqýshylarǵa, mektepterdiń kásiptik baǵdar berýshilerine jáne oblystardaǵy bilim basqarmasynyń ókilderine arnalǵan kásiptik dıagnostıka quraly. Kásibı dıagnostıka oqýshynyń ózi týraly túsinikterin qalyptastyrý, kásibı ózin-ózi anyqtaýǵa, kásibı mansapty boljaýǵa járdemdesý, bilim alýshylardyń jeke qasıetterin, qabiletterin, beıimdiligi men qyzyǵýshyǵyna qaraı mamandyq tańdaý, osy mamandyqty (kásipterdi) oqytý úshin usynylatyn kásipter men oqý oryndaryn qamtamasyz etedi. Joba sheńberinde «Edunavigator.kz» platformasynan (Mańǵystaý, Qaraǵandy, Pavlodar, Aqtóbe, Jetisý, Aqmola, Jambyl oblysy men Almaty qalasynda) 100 myńǵa jýyq oqýshy testileýden ótti. Testileýdiń nátıjeleri ár qatysýshynyń biregeı kásibı qyzyǵýshylyqtary men qalaýyna saı mamandyq tańdaý, oqytý baǵdarlamalary boıynsha usynystardy jekelendirýge, olardyń bolashaq mansaptyq damýyna qoldaý kórsetýge múmkindik berdi», dedi O.Sákenov.
Keńse basshysynyń baıandaýynsha, qazirgi ýaqytta 91 otandyq JOO-da jańa kásipterdiń salalyq atlastary men óńirlik kartalar negizinde 902 bilim baǵdarlamasy ázirlendi. Kolledjderde 45 bilim baǵdarlamasy aprobasııadan ótedi. 9 óńirde kadrlarǵa qajettiliktiń óńirlik kartalary jasalady. О́ńirlik kartalar kómegimen 473 jańa mamandyq anyqtaldy. Osy úshin 17 óńirlik Jobalyq keńseniń komandalary oqýdan ótti. 91 JOO 902 jańa bilim berý baǵdarlamasyn engizdi. Pavlodar jáne Mańǵystaý oblystarynda kolledjderde 45 bilim baǵdarlamasy engizildi, bul boıynsha 4 081 oqýshy oqıdy. Aldaǵy ýaqytta 6 óńirde (ShQO, BQO, SQO, Abaı, Qyzylorda oblystary, Shymkent qalasy) kadrlarǵa qajettiliktiń óńirlik kartalaryn ázirleý jergilikti bıýdjetten kózdelgen.
