Jastardy baspanaly etetin baǵdarlama

Keıingi jyldary jastarǵa arnal­ǵan turǵyn úı baǵdarlamalary kó­beıdi. «Otbasy banktiń» usynatyn jeńil­dikterinen bólek, óńirlerde «Elorda jastary», «Almaty jastary» syndy baǵdarlamalar talaı jasqa, jas otbasyǵa qýanysh syılady. Sharttary jeńil, tıimdi baǵdarlamalar osy kúnge deıin iske asyp keledi. Osylardyń ishinde satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin turǵyn úı baǵdarlamasynyń jóni bólek. Jaldamaly úı ekiniń birine buıyrmaıdy. Turaqty jumysy bar, naryqta suranysqa ıe mamandyqty meńgergen azamattardan ǵana ótinish qabyldandy. Olardyń ishinen de úmitkerler jumysyna, otbasylyq jaǵdaıyna, muqtajdyǵyna qaraı irikteldi. Endi mine, memleket usynǵan múmkindikke ıe bolǵan jastardyń alǵashqy legi satyp alý quqyǵynsyz jalǵa alǵan páterlerin qaıtara bastady. Baǵdarlama arqyly páter jaldaǵan jastardyń úlesi týraly Astana qalasy ákimdigi «Turǵyn úı qory» mekemesi keńes berý jáne qujat aınalymy bóliminiń basshysy Bekjan Sıpattan surap bilgen edik.

– «Jumys isteıtin jastar úshin satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin turǵyn úı» baǵdarlamasyn iske asyrý 2019 jyly «Nurly jer» memlekettik turǵyn úı qurylysy baǵdarlamasyna sáıkes bastaldy. Ol kez 29 jasqa deıingi azamattar ǵana úmitker bola aldy. Bertin kele, 2023 jyly baǵdarlamaǵa engizilgen túzetýlerge sáıkes, qatysýshylardyń jasy 34 jasqa deıin ósti. Astana ákimdigi baǵdarlama boıynsha byltyrǵa deıin barlyǵy 3 220 páter tapsyrdy. Naq qazir qoldanystaǵy turǵyn úıdi jalǵa alý sharttarynyń sany – 2 786. Osy azamattar da merzimi kelgende satyp alý quqyǵynsyz berilgen páterlerdi qaıtarady, – deıdi Bekjan Sıpat.

Jaldamaly páter alyp, oǵan aı saıyn nebári 5–15 myń teńge kóleminde ǵana quıyp otyrǵan otbasylardyń óz baspanasyna alǵashqy jarna jınaýǵa zor múmkindigi boldy. Sol múmkindikti der kezinde tıimdi paıdalanǵandar kóp. Kerisinshe, kúndelikti tirshiliktiń qamymen júrip memlekettik baǵdar­la­ma­lardy qaperge almaǵandar da bar. Astana qalasy ákimdiginiń «Turǵyn úı qory» qarap qalmaı, jaldamaly páterde turyp kelgen jastarǵa jeke turǵyn úı satyp alýǵa járdemdesýge kiristi. Mundaı kómekti Almaty, Shymkent qalasynyń ákimdikteri de kórsete bas­tady. Mysaly, Astanadaǵy Turǵyn úı qory satyp alý quqyǵynsyz berilgen jaldamaly páterde turatyn, jumys isteıtin jastardy «Otbasy banktiń» nemese «Elorda jastary» baǵdarlamasyna qatysýǵa usynys tas­tap, túsindirý jumystaryn júrgizedi. Tipti mekeme qyzmetkerleri jekelegen azamattarmen kezdesip, turǵyn úı alýdyń múmkindigi týraly keńes beredi. Esesine, páter jaldaǵan jastardyń ishinde «Elorda jastary» baǵdarlamasy arqyly úıli bolǵandar kóp.

– «Elorda jastary» baǵdarlamasy arqyly jastar jyldyq 5% mólsher­lememen jeńildetilgen nesıe rásimdeı alady. Nesıe somasy 20 mln teńgege deıin bolsa, bastapqy jarnasy – 10%. Nesıeleý merzimi 19 jylǵa deıin. Baǵdar­­­la­ma aıasynda jastardyń bas­tapqy, qaıtalama naryqta turǵyn úı satyp alý múmkindigi bar. Bıyl 17 aqpannan Turǵyn úı ortalyǵy «Otbasy bankpen» «Elorda jastary» baǵdarlamasy bo­ıynsha jastarǵa nesıe berý rásimderinen ótýge joldama berýge kiristi. Mundaı joldama qoldanystaǵy jal­daý sharttary bar 778 azamatqa be­rildi. Bıylǵy jyldyń 2 cáýirine 778 azamattyń ishinen 370 adam tólem qabileti rásiminen ótip, onyń ishinde 200 adam naryqtan turǵyn úı satyp aldy. Basqa azamattarqa qatysty jumystar ári qaraı júrip jatyr, – dedi Bekjan Sıpat.

Jastarǵa satyp alý quqyǵyn­syz jalǵa beriletin turǵyn úı baǵ­dar­la­masyn tıimdi paıdalan­ǵan­dar­dyń qata­rynda Astana turǵyny Aldııar Orynbasaruly bar. Ol 2010 jyly Astana medısına ýnıversıtetine oqýǵa túsip, sodan beri qalada turaqtap qalǵan.

– Astana medısına ýnıversıtetinde 9 jyl oqydym. Qazir osy salada eńbek etip júrmin. Baǵdarlama boıynsha biz 2019 jyly konkýrsqa qatystyq. Ol kezde úılengen edim, bir balamyz boldy. Komıssııa eńbek etip júrgen jumys ornymyzǵa, bala sanyna qarady. Konkýrstan joǵary ball jınadyq. Baǵymyz janyp, Shoqan Ýálıhanov kóshesiniń boıynan bir bólmeli jaldamaly páterge kóshtik. Úıge aıyna 6 myń 660 teńge ǵana tólep kelgen soń, múmkindikti biz de barynsha sátti paıdalanýǵa tyrystyq. Jalaqynyń bir bóligin jınaı bastadyq. Qazir otbasynda eki balamyz bar. Jýyrda «Elorda jas­tary» baǵdarlamasy arqyly qaladan bir bólmeli úı aldyq, – deıdi jaldamaly páterde turyp kelgen Aldııar Orynbasaruly.

Aldııar ózi sekildi jumysy bar jastarǵa, jas otbasylarǵa qalaǵa kelgen soń turǵyn úı alýdyń tıimdi joldaryn qarastyrýǵa keńes beredi. Bos júrgennen paıyzdyq mólsherlemesi tómen memlekettik baǵdarlamalardy zerttep, qarajat jıǵan áldeqaıda tıimdi ekenin aıtady. Aldııar Orynbasaruly sekildi memleket usynǵan jaldamaly páterde turyp, keıin úıli bolǵandar jetedi. Mysaly, «Elorda jastary» baǵdarlamasy arqyly óziniń jeke bas­panasyna qol jetkizgenderdiń qatary Janasyl Talǵatuly, erli-zaıypty Danııar-Qalamqas Ábilovter, Saıan Shaıkenov, Jannur Daýtova, Ashat Bralınov dep jalǵasyp kete beredi.

Almaty qalasynda jaldamaly úıde turyp, keıin baspanaly bol­ǵandar da bir qaýym. Olardyń ishin­de Ádiljan Jaqypbaı, Mereı Raıymbekov, Merýert Tóleýbekova, Danagúl Túsipova syndy qalanyń jas, eńbekqor turǵyndary bar. Satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin páterdi úlestirerde áleýmettik salada jumys isteıtin jastarǵa, mádenıet, medısına, bilim baǵytynda eńbek etetinderge, turaqty jumysy barlarǵa basymdyq berilgen. Mysaly, Almaty turǵyny Mereı Raıymbekov 2019 jyldan beri satyp alý quqyǵynsyz berilgen «Kók­­qaınar» shaǵyn aýdanyndaǵy bir bólmeli, 29 sharshy metr jaldamaly páterde turyp kelgen. Búginde «Almaty Tazalyq» mekemesiniń jumys­shysy retinde «Almaty jastary» baǵdarlamasyna qatysyp, «Alataý» aýdanynan bir bólmeli páter alǵan. Mereı sekildi satyp alý quqyǵynsyz 5 jyl páter jaldaǵan turaqty jumysy bar jastardyń alǵashqy legi kópten kútken jeke baspanasyna kóship, maqsatyna jetip jatyr.