Foto: Dosjan Balabek
Eń áýeli ardagerdiń izbasar inileri izgi tilekterin aıtyp, ánnen shashý shashqan. Sodan keıin saltanatty sharanyń qonaqtary aqyn Ulyqbek Esdáýlet pen ardager fototilshi Nurmambet Qızatov, Qazaqstan Jýrnalıster akademııasynyń Prezıdenti Saǵymbaı Qabashuly, «Nevada-Semeı» Halyqaralyq antııadrolyq qozǵalysynyń Vıse-prezıdenti, baspager Valerıı Aıtmuqashuly kórmeniń kók lentasyn qıdy.
Búgingi sýret, erteńi tarıh degen támsil dóp aıtylǵan. Kórme sonyń dálelindeı edi. Kúni keshe taspaǵa tartylǵan fotosýretter búgin tarıh bolyp, kórmede tur. Kórermender qyzyqtap, keshegi kúnnen estelik aıtysyp jatty. Qalıǵumar Qabdeshev tipti ásker qatarynda júrip, nebir fotosýretter túsirgen eken. Eń alǵan oń tústik polıýske baryp, fotosýret túsirgen de Qalıǵumar aqsaqal edi. Sonaý 1965 jyldary Antarktıdadan túsirilgen sol sýretteri de kórmeniń tórinen tabyldy.
«Ásker qatarynda júrip, oń tústik polıýske baryp, sol jaqty fotosýretke túsirgen tuńǵysh qazaq Qalıǵumar Qabdeshev edi. Sol zamannan bastap, bertinge deıingi fotosýretteri kórmege qoıylyp, kitapqa endi. Sonymen qatar, Dinmuhamed Qonaevtyń is saparlaryn da fotoapparatqa basyp júrgen abyz aqsaqalymyz edi», deıdi kitaptyń qurastyrýshysy Dáýren Maqsuthanuly.
Kelgen qonaqtardyń keıbireýi kórmeden ózderin tanyp, máz-máıram bolysyp jatqan. Olar ótkennen estelik aıtysyp, sharanyń ekinshi bólimindegi dóńgelek ústelde bas qosty. Shara tizginin ustaǵan fototilshi, ustaz Asylhan Ábdiraıym mereıtoı ıesiniń ómir joly týraly azdy-kóp aqparat bere kele sóz kezegin aqyn Ulyqbek Esdáýletke bergen.
«Qalıǵumar Qabdeshuly men meniń aýylymnyń arasy júz shaqyrymdaı ǵana. Jerlestigimiz óz aldyna, bul kisiniń ónerin qatty syılaımyn. Kórme zalyna engende, tarıhpen qaýyshtyq. Ár salanyń myqtylary bar. Al fotoónerdiń myqtysy, abyzy – Qalıǵumar aqsaqal», dedi aqyn Ulyqbek Esdáýlet.
Jalǵasyn tapqan sharada Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń quttyqtaý haty oqylyp, Marqakól ákimdigi atynan aqsaqalǵa shapan jabyldy. Izin basyp kele jatqan áriptes baýyrlary da qolpashtap, qurmet kórsetti. Eske salsaq, Qalıǵumar Qabdesh teatr men kıno salasyna da zor eńbegi sińgen. Asanáli Áshimov, Doshan Joljaqsynovtarǵa arnalǵan fotoalbomy da jaryq kórgen.
«Meniń ómirimdi, ónerimdi etene jaqsy biletin bireý bolsa, ol Qalıǵumar Qabdeshuly. Júrip ótken jolymdy taspalady, albom etip qattady. Endi elge baryp, kórme qoısam deıdi, sátimen bolsa eken», dep aq tilegin joldady áıgili akter Asanáli Áshimov.
Iá, ardager fototilshiniń endigi jospary, týǵan jeri Marqakól óńirinde jeke kórmesin ótkizý.
