Bes ónerdiń basyn qosqan biregeı saıys

Bul joly qyzyl­jar­lyqtar shırap, ótken jolǵyǵa qaraǵanda jına­­qylyqtary joǵaryraq boldy. Aıtystyń taqyryby Pre­zıdent Q.Toqaevtyń qara­paıym eńbek adamyna erekshe qur­met kórsetilýi kerek degen bas­ta­masyn basshylyqqa alynyp, «Eńbek adamy – el maqtanyshy» dep ataldy.

Aıtysty Parlament Máji­lisiniń depýtaty, osy jobanyń avtory, belgili aıtysker Amanjol Áltaı júr­gizdi. Qazylar alqasynyń tór­aǵasy Júrsin Erman, músheleri qatarynda Memlekettik syılyqtyń laýrea­ty, aqyn Ǵalym Jaı­ly­baı, aka­­­demık, alashtanýshy Dıhan Qamza­bekuly, kúıshi, K.Baı­seıi­tova atyn­daǵy Ulttyq óner ıns­tı­tý­tynyń professory Janǵalı Júzbaı, folklortanýshy, epık jyrshy Berik Júsipov, ánshi Dáýrenbek Árkenov boldy. Qy­zyl­jar komandasyn kapıtan re­tin­de aqyn, dırıjer Qaıyrly Ǵafýrov, astanalyqtardy belgili aıtys­ker aqyn, fılolog ǵalym Serik­zat Dúısenǵazy bastap shyqty.

Urpaq sabaqtastyǵyn saqtaý maq­satymen komanda múshelerin jas aqyn­­dar – soltús­tik­qazaq­stan­dyqtardy 2024 jyly «Tolqynnan tolqyn týady» at­ty aımaqtyq oqýshylar aıty­sy­nyń bas júldegeri Sultan Jar­qyn­uly, asta­na­­lyqtardy «Bala shabyty» kúı baı­qa­ýynyń 1-oryn ıegeri Dinmuham­med Boranbaı tanysty­rdy. Kileń «bul­bul­dar men dúl­dúl­derdi» ákelgen astana­lyq­tar shý de­gennen erkinsip, ózderiniń ­jeńe­tinine senimdi kórindi, osynyń ózi qy­zyl­jarlyqtardy shymyr etip, judyryqtaı jumylyp, la­ıyq­­ty qar­sylyq kórsetýge shaqyrdy.

Súre aıtysta Qyzyljar komanda­synyń atynan Qabdolla Beıisqan men astanalyq Erkebulan Qaınazar shyqty. Ekeýiniń de óneri deńgeıles boldy, jalǵyz-aq tájirıbesi mol Erkebulan Qyzyl­jar kórermenderin óz jaǵyna tartýǵa tyrysyp, kóp maqtady. Qarsylasyna «arqańdy qozdyraıyn, júıkeńdi tozdyraıyn» degen sııaqty tirkester aıtyp, jas Qabdollany qyz­balyqqa uryndyrmaq ta boldy. Biraq Qabdollanyń óneri bul joly jarqyn bolyp, ekeýi teń tústi. Túre aıtysqa shyq­qan qyzyljarlyq Jumabek Rahı­mov pen astanalyq Iran-Ǵaıyp Kúzembaevtyń ónerleri de ústem boldy. Jurttyń pikirine qara­ǵanda Iran-Ǵaıyp jeńýge tıisti edi, biraq Jumabekke týǵan jeriniń topyraǵy qýat ber­gendeı qarsylasynyń erkin sharyq­taýyna jol bermeı, únemi qanatyn qaıyryp otyrdy. Bul ekeýiniń aıtysyn da bilikti alqa teń dep sheshti. «Qyz ben jigit aıtysyna» qyzyljarlyq Berdenbek Myrzat pen Atyraýda týǵan astanalyq qyz Farıza Jetpisbaı shyq­ty. Shý degende aıtysqa zor qulshynys­pen kirisken Berdenbektiń arynyn aqyldy qyz aqyryndap basa berdi. «Men saǵan ǵa­shyq bolyp qaldym, súıip qaldym óziń­di» dep ózeýregen aqyndy «arýdyń ­aýylyna barmaı júrip, aýylyna kelgende ǵana qyryndaǵan jigitten ne úmit» degen sııaq­ty utqyr ázilmen túırep túsirdi. Ol ol ma, ózderin Qyzyljardyń shekara­synda qarsy alǵan aqsaqaldar gúl syılaǵa­nyn aıtyp, «jigittiń jasyǵynan káriniń asyly artyq» degen ras eken ǵoı, sen bol­sań bir tal gúl ala shyǵýǵa da jaramadyń dep qatyrdy. Abdyrap qalǵan Berdenbekti komandalastarynyń biri qutqarmaq bolyp gúl ákelip berip, qyzǵa syılatqanda óz árip­tesiniń jeńilgenin moıyn­dat­qandaı boldy. Aqyry Farıza qyz jeńip, astanalyq aqyndar komandasyn alǵa shyǵardy.

Qyzyljar komandasynyń bas aqy­ny Jarqyn Juparhan qaıym aıtys­qa qul­shyn­ǵan shabytpen shyǵyp, qarsy­la­syn bas salyp, erkin samǵaýyna jol bermeı, tirsekten qaqty da otyrdy. Nartaı Tileýqul da kúshti aqyn, ol qansha bul­taq­taǵanymen Jarqynnyń tegeý­rinine tótep bere almady. Sóıtip, Jar­qyn Juparhan esepti qaı­ta teńes­tirip, qarsylasyn jeńip ketti.

Jańa formattaǵy aıtystyń erek­she­ligi sonda, munda eki jaqtyń jyrshy­lary, kúıshileri, ánshileri, termeshileri de ­bir-birden shyǵyp, óner kórsetedi. Bul saıys­tarda eki jaqtyń ókilderi de teń túsip otyrdy. Alaıda kúıshiler saıy­synda soltústikqazaqstandyq Ashat Ǵaleevtiń óneri basymdaý bolyp edi, biraq qazylar astanalyq Baqytjan Dúısenǵazıevtiń ustazdyǵyn eskerip, eke­ýiniń upaılaryn teń qyldy...

Eki jaqtyń upaılary teń bolǵan­da komandalardyń birine jeńis berý qıyn. Sondyqtan aıtysty júrgizýshi Amanjol Áltaı tórdegi tóreshilerdi ońasha aqyl­dasýǵa shaqyrdy. Qazylar bul joly «Qulmambettiń aıtysy» degen kim sóz tapsa, sol aıta jóneletin ádisti qoldanyp, eki jaqty taǵy qaǵystyrdy. Bul aıtys­ta asta­nalyqtar sál ǵana basymdyq kór­setip, jeńimpaz retinde kelesi týrǵa ótti. Árıne, jergilikti halyq sany 30 paıyz Qyzyljar men 80 paıyz Astananyń tabıǵı, mádenı múmkindigi eki túrli desek te, alyp elordaǵa tótep berip, sońyna deıin shydas bergen Maǵjan eli ónerpazdaryn alqalaý da oryndy. Sóıtip, aıtys dodasy bul joly keremet tartyspen aıaq­ta­lyp, kórermenniń kóńilin kók­ke kóterdi. Doda­ǵa qatysqandardyń bári de baǵaly syılyqtar aldy.

PETROPAVL