О́shpes dańq • 09 Mamyr, 2025

Otyz jasynda opat bolǵan oǵlan

150 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Abaı oblysynyń mem­le­ket­tik arhıv meke­mesin aralap júrip, dál otyz jasynda oqqa ushqan qazaqtyń batyr uly Táttibek Túsipbaevtiń (1915–1945) fotosýreti men oǵan qatysty derekti kózim shaldy.

Otyz jasynda opat bolǵan oǵlan

Arhıv derekterine súıensek, Táttibek Túsipbaev 1939 jyly Semeıde qazaq tili men ádebıeti muǵalimi  mamandyǵy boıynsha ınstıtýt bitirgen. Eńbekke endi aralasa bergende, 1941 jyly jeltoqsan aıynda Jańasemeı aýdandyq áskerı komıssarıaty maıdanǵa áketedi. I, II Belarýs maıdanyna qatysyp, soǵysta eki ret jaralandy. Alaıda onyń qaıtpas qaısarlyǵy men jaýyngerlik sheberligi úshin, batalon bólimshelerin erekshe basqara bilgeni úshin I dárejeli «Otan soǵysy» ordenimen ­marapattalady.

«Úlken atam Táttibek Túsipbaev 1941 jyly soǵys bastalysymen elin qorǵaýǵa maıdanǵa attandy. Atamyz – 65-atqyshtar dıvızııasynyń 451-atqyshtar polkinde batalon komandıriniń saıası jumys jónindegi orynbasary bolyp elin jaýdan qorǵaǵan, bes jyl boıy qan maıdanda janyn aıamaı kúresken qaharman ja­ýynger. 2015 jyly atamyz urpaqtarynyń atynan aǵam Baýyrjan Táttibekov otbasymen Germanııaǵa arnaıy saparmen baryp, Berlın qalasy Marsan baýyrlastar zıratyn tapty. Úlken atamyzdyń qabirine estelik belgi men sýretin qoıyp, týǵan jerdiń topyraǵyn aparyp, zııarat etip qaıtty. Atamnyń maıdan dalasynan eline, otbasyna jazǵan saǵynyshty hattary áli saqtaýly. Jyl ótken saıyn soǵys ardagerleriniń sany azaıǵanmen, olardyń jasaǵan erligi biz sııaqty búgingi urpaq sanasynda máńgi qalmaq» deıdi urpaǵy Ádiljan Bolatov.

1945 jyldyń 24 sáýirinde Berlın túbindegi shaıqasta T.Túsipbaev 6-atqyshtar rotasyn basqardy. Rota urystyń durys uıymdastyrylýynyń arqasynda qaýipti núktege birinshi basyp kirip, jertóleler men shatyrlardaǵy 10 pýlemetti, 2 zenıttik zeńbirekti, ózdiginen júretin zeńbirekti joıady. 68 nemisti tutqynǵa túsiredi. Buǵan qosa 100 mm zeńbirek, 3 pýlemet, 3 avtokólik, 60 vıntovkany oljalaıdy.

Táttibek Túsipbaev Jeńiske alty-aq kún qalǵanda, ıaǵnı 1945 jyly 2 mamyrda Berlın shaıqasynda Reıhstagqa shabýyl kezinde mergenniń oǵynan erlikpen qaza tapqan. Maı­dangerge kózi tirisinde «Qyzyl Juldyz» ordeni berilse, qaza bolǵannan keıin I dárejeli «Otan soǵysy« ordenimen marapattalǵan.

 

Abaı oblysy 

Sońǵy jańalyqtar