Ulttyq jobalardy qoldaýǵa qomaqty qarjy bólinedi

Úkimette Premer-mınıstr­diń orynbasary – ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarınniń tóraǵalyǵymen ótken el ekonomıkasynyń ósýin qamtamasyz etý jónin­degi shtab otyrysynda «Báıterek» holdınginiń negizgi ekonomı­kalyq kórsetkishteri men ınves­tısııalyq jobalary talqylandy.

Úkimet ekonomıkanyń naqty sektoryn qarqyndy damytý maqsatynda «Báıterek» holdıngin kapıtaldandyrýdy 1 trln teńgege ulǵaıtyp otyr. Bul holdıngke kásipkerlikti qoldaýǵa, turǵyn úı qurylysyn damytýǵa jáne negizgi ulttyq jáne ınvestısııalyq jobalardy iske asyrýǵa shamamen 8 trln teńge bólýge múmkindik beredi. Shtab otyrysynda holdıng tóraǵasynyń orynbasary Jandos Shaıhy birinshi toqsanda 1,2 trln teńge ıgerilgenin aıtty. Al jospar boıynsha 1 trln teńge mejelengen edi. Budan basqa, bıyl «Báıterek» arqyly iske qosylatyn jobalar qunynyń kólemi 521,5 mlrd teńge bolmaq.

Jobalardyń eń úlken ınves­tısııalyq pýly Qazaqstannyń damý bankinde shoǵyrlanǵan. Bıyl 2,2 trln teńgege 66 joba júzege asyrylady. Investısııa salynǵan negizgi salalar – kólik, logıstıka jáne baılanys (34%), metallýrgııa (19%), hımııa ónerkásibi (12%). Jobalardyń barlyǵyna qarjy bólingen soń, el ekonomıkasyna jańa óndiris, taýar men qyzmet túrinde 37,8 trln teńge mólsherinde salym túsiriledi. Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa bıyl 1,6 trln teńgege jetti. 2025 jyly qarjy bólý josparlanǵan QDB-nyń basty ınvestısııalyq jobalarynyń qatarynda Jambyl oblysyndaǵy natrıı sıanıdin óndirý zaýyty, Túrkistan oblysyndaǵy kúkirt qyshqyly zaýyty, Qostanaı oblysyndaǵy ystyq brıkettelgen temir óndirý jónindegi iri otandyq kásiporyn jáne basqalar bar.

Osy jyly 1,5 trln teńgeniń 181 ınvestısııalyq jobasy ónerkásipti damytý qorynda (О́DQ) qalyptastyryldy. Negizgi salalar – ınfraqurylymdy damytý (27%), metallýrgııa (21%) jáne hımııa ónerkásibi (13%). О́DQ-nyń barlyq jobasyn qarjylandyrýdyń qory­tyndysynda jalpy qosylǵan qun kólemi – 19,4 trln teńge. Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa bıyl 1,44 trln teńge boldy. 2025 jyly qarjylandyrý josparlanǵan О́DQ basty ınves­tısııalyq jobalarynyń qataryna «Global Trans kompanııa» JShS shekaralyq temirjol ótkelin salý, «EEK» AQ ener­goblogin qaı­ta jańartý, «Qarmet» AQ óndirisin jańǵyr­tý, «Rail Way Steel» JShS elekt­rometallýrgııalyq zaýytyn salý kiredi.

«Qazaqstan Investment Corporation» 2025 jyly qarjy­lan­dyrýy 2,8 trln teńge deńgeıin­­­de bolýǵa tıis JQQ-men 10 ınves­tı­sııalyq jobaǵa shamamen 500 mlrd teńge salýdy josparlap otyr. Bıyl negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa – 200 mlrd teńge. Osy jylǵa arnalǵan QIC negizgi 5 ınvestısııalyq jobasy – Qaraǵandy oblysynda metallýrgııalyq klasterdi damytý, «AralSoda» JShS-nyń kalsılengen sodasyn jáne «Batys Bitum» JShS-nyń bıtýmyn, «Aqtaý energetıkalyq kompanııasy» JShS-nyń bý-gaz elektr stansasyn óndirý zaýytyn salý.

«Damý» qory 2025 jyly shaǵyn jáne orta bızneske jeńildik­pen nesıe berý kólemin 750 mlrd teńgege deıin ulǵaıtýdy jospar­lady. Bul 2024 jylmen sa­lys­tyr­ǵanda 3 esedeı artyq. 2025 jyl­ǵy 1 toqsanda 755 kásipkerge 53 mlrd teńge berildi. Qaryzdarǵa kepil­dik berý kólemi 1 400 mlrd teńgege deıin artty. I toqsanda 160 mlrd teńge somasyna kepildikter berildi.

Agroónerkásiptik keshendi qoldaýda 2025 jylǵy 6 mamyr­daǵy jaǵdaı boıynsha Agrarlyq nesıe korporasııasy 5,8 mln gektar egis alqabyn qamtı otyryp, kóktemgi egis jumysyna qarjy berýdiń jeńildetilgen baǵdarlamasy boıynsha 363 mlrd teńgege 6 myńǵa jýyq fermerdiń ótinimin qanaǵattandyrdy.

Shtab otyrysynyń qory­tyn­dysynda vıse-premer qa­ra­paıym zattar ekonomıkasy baǵdarlamasy boıynsha ınvestısııalyq jobalardyń qymbat ımportty almastyrýǵa jáne sol arqyly ınflıasııany tejeýge múmkindik beretin ishki naryqta suranysqa ıe taýarlar óndirisiniń jetki­liksiz usynylǵanyn atap ótti.

«Biz ekonomıkanyń naqty sektoryn qoldaý baǵdarlamasyna bastamashylyq jasaǵan kezde, iri jobalarmen qatar Ulttyq ekonomıka mınıstrliginen turmystyq hımııa, gıgıena, irimshikter, kon­serviler, shujyqtar jáne tur­ǵyndarymyz arasynda suranysqa ıe basqa da ónimder óndirisin jolǵa qoıý jobalary boıynsha ın­vestısııalarǵa tapsyrys jarııa­ladyq. Qus ónimderin óndirý bo­ıynsha jaqsy ilgerileý bar. Jyl sońyna deıin tutyný deńgeıi tolyq qamtamasyz etilýge tıis. Biraq ımport kóbirek saqtalyp otyrǵan basqa salalarda da óndirýshilerdi izdep, osy jobalarǵa kómek kórsetý qajet», – dedi Serik Jumanǵarın.