Ulttyq bank basshysy Tımýr Súleımenovtiń aıtýynsha, sıfrlyq qarjy segmentiniń 4 baǵyty aıqyndaldy: sıfrlyq qarjy aktıvterin iske qosý jáne dástúrli quraldardy tokendeý, krıptovalıýtalardyń retteletin aınalymyn keńeıtý, ulttyq valıýtamen qamtamasyz etilgen steıblkoın shyǵarý, eksperımenttik quqyqtyq rejimderdi qoldaný.
«Bereke Bank» sıfrlyq qarjy aktıvteri baǵytynyń jetekshisi Vıacheslav Anýfrıevtiń aıtýynsha, 2025–2026 jyldary otandyq sıfrlyq qarjy aktıvteri naryǵynyń kólemi 2 mlrd dollardan asady.
Sarapshylardyń aıtýynsha, krıptovalıýtalardy satyp alý men satýǵa suranys ósip jatyr. Adamdar sheteldik jáne rettelmeıtin platformalardy jıi paıdalanady. Mundaı operasııalardyń qaýipsizdigi men ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin tek AHQO emes, búkil el aýmaǵynda jumys isteıtin zańdy cryptocurren cy almasý platformasy qurylyp, lısenzııasy bar ulttyq provaıderdi engizý josparlanyp otyr. Ol belgilengen zańnamalyq talaptar negizinde krıptovalıýtalardy aıyrbastaýǵa múmkindik beredi. Bul operasııalardy «kóleńkeden» shyǵarýǵa, tutynýshylardy qorǵaýǵa jáne naryqty jaqsy baqylaýǵa kómektesedi. Tıisti zańnamalyq túzetýler Májilis qaraýynda jatqan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qarjy naryǵyn damytý jáne qarjy qyzmetterin tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasynda kózdelgen.
Ulttyq blokcheın qaýymdastyǵynyń basshysy Dáýren Qarashevtiń aıtýynsha, 2023 jyly olardyń eldegi zańdy aınalym kólemi nebári 350 mln dollar bolsa, 2024 jyldyń sońynda 4,1 mlrd dollardan asqan.
«Olardyń qaısysy zańdy, qaısysy kóleńkede jumys istep júrgeni kúni búginge deıin zerttelgen joq. Zańdy aınalymdy qamtamasyz etkimiz kelse, máseleni naryqqa monıtorıng jasaýdan bastaý kerek. Birinshi kezekte naryqtaǵy oıynshylar bıznesiniń quqyqtyq sıpatyna nazar aýdarý mańyzdy. Bul baǵytty ındýstrııanyń eń basty segmenti retinde damyta alsaq qalǵan máseleler júıe-júıemen rettteledi. Qazir ashyq aınalymdaǵy aktıvterdiń aınalymy AHQO bazasyndaǵy lısenzııalanǵan bırjalar arqyly anyqtalady. Resmı málimet sol kórsetkish boıynsha túziledi. Memleket basshysy bul tásildi ózgertý qajettigin aıtty. Áńgime sıfrlyq aktıvterdiń anaǵurlym keń zańdy aınalymyna jaǵdaı jasaý, ıaǵnı quqyqtyq alańda jumys isteıtin kompanııalar pýlyn keńeıtý týraly bolyp otyr», deıdi D. Qarashev.
Onyń aıtýynsha, Ulttyq bank usynystary alaıaqtyq pen zańsyz platformalar qyzmetine baılanysty táýekelderdi barynsha azaıtyp, paıdalanýshylardyń naryqqa senimin arttyrady, ınvestısııalyq klımatty jaqsartady. «Sala damýy úshin barlyq oıynshynyń belgilengen erejelerdi ustanýy mańyzdy. Retteýdiń biryńǵaı standarttary básekelestikke teń jaǵdaı jasaıdy jáne naryqtyń teńgerimin buzbaı turaqty ósýin qamtamasyz etedi» deıdi.
Qarjy taldaýshysy Arman Beısembaevtyń aıtýynsha, sıfrlyq aktıvter týraly aıtqanda, onyń artyqshylyǵy men kemshiligin naqty ólsheý qajet.
«Ekonomıkasy damyǵan elderdiń ózi muny bırjalyq aktıv, qundy qaǵaz nemese tólem quraly retinde moıyndaýǵa asyqpaı otyr. Sebebi onyń baǵamy týraly kózqaras naqtylanbaǵan. Degenmen bizdiń qarjy segmenti bul úderiske daıyn. Úkimet pen Ulttyq bank sıfrlyq aktıvter naryǵyn damytýǵa den qoıdy. Zań túzelip jatyr», deıdi A.Beısembaev.
ALMATY
