Festıval tek tehnıkalyq jarys emes, rýhanı mazmuny tereń, tárbıelik máni zor jıyn retinde este qaldy. О́ıtkeni bul baıqaý – fızıka men robottehnıka salasynda bıik belesterge jetken, ómirden erte ozǵan daryndy jas Álıhan Maqsuttyń rýhyna arnaldy. Onyń jasyndaı ǵumyryndaǵy jarqyn jetistigi búgingi jastar úshin úlgi retinde usynyldy. Festıval qatysýshylaryna Murat Esjannyń rejısserligimen túsirilgen «Álıhannyń armany» atty derekti fılm kórsetildi.
Bilim baıqaýynyń ashylý saltanatynda ýnıversıtet prorektory Ardaq Beısenbaı robototehnıka salasynyń jasóspirimderdiń qyzyǵýshylyǵy arqasynda damyp kele jatqanyn atap ótti.
«Qazir robototehnıkany ǵalymdar ǵana emes, mektep oqýshylary da ıgerýde. Bolashaq jasandy ıntellektte, robototehnıkada jáne shyǵarmashylyqta. Biz Qazaqstanda jańa tehnologııalardyń qurylýyna basty nazar aýdarýymyz kerek. Robottehnıka – Qazaqstanda endi ǵana damyp kele jatqan sala, al búgingi mektep oqýshylary bolashaqta suranysqa ıe mamandyq ıeleri bolady jáne bolashaq EUÝ stýdentteri atanady degen senimdemin», dedi Ardaq Beısenbaı qatysýshylarǵa arnaǵan sózinde.
Al ýnıversıtettiń fılologııa fakýltetiniń dekany, Álıhannyń ákesi Serikzat Dúısenǵazy ultqa bilimmen qyzmet etý – bilegińmen qyzmet etýden ónimdirek ekenin jetkizdi. Búgingi qoǵam sportshylar men mádenıet qyzmetkerlerin tóbesine kótergendeı, elenbeı qalyp jatatyn tehnıka salasynyń mamandaryna dál sondaı, bálkim odan da artyq qurmet kórsetýi kerektigin atap ótti. Sonymen qatar Serikzat Dúısenǵazy balasy Álıhannyń armanyn búgingi qazaq balalary oryndaı alsa, áke retinde qýanyshy sheksiz bolatynyn aıtty.
Rasynda da jas Álıhannyń armany asqaq bolǵan edi. Ol qazaqtyń robottehnıka ǵylymynyń órkendeýin, al óziniń Nıkola Tesla syndy ǵalym bolýyn jan-dilimen qalady. Onyń bul ańsary jeke kúndeliginde jazylǵan eken. Festıval kezinde Álıhanǵa arnalǵan kórme ornalastyryldy. Qatysýshylar Álıhannyń sýretterin, qoldanǵan zattaryn, qaldyrǵan jazbalaryn kórip, tanysty. Sondaı oqýshylardyń biri Jambyl oblysynyń Merki aýdanynan kelgen 5-synyp oqýshysy festıval sebepkeriniń attasy Álıhan Esjan.
Ol osyndaı úlken jarysqa alǵash qatysyp, syzyq boıymen qozǵalatyn ıntellektýaldy robot jobasyn alyp kelgen. Onyń aıtýynsha, mekteptegi úıirmede birneshe oqýshy robottehnıkamen aınalysady.
«Festıvalge qatysarda kóńilde alań boldy. Biraq robotty qurastyryp, onyń ózdiginen jol taýyp júrgenin kórgende shabyttanasyń. Sodan soń tehnıkamen dos bolýǵa bolatynyna kózim jetti. Bul tek oıynshyq emes, naǵyz ǵylym», deıdi jas ónertapqysh. Oqýshyǵa baıqaýdyń kimniń qurmetine uıymdastyrylyp jatqanyn da surap kórdik. «Álıhan meniń attasym eken. О́te bilimdi, tártipti bala bolǵanǵa uqsaıdy. Ata-anasyn tyńdaıtyn, dostaryn renjitpeıtin, muǵalimderin syılaıtyn oqýshy bolypty». Izinshe 11 jastaǵy Álıhannan elimizdige qurdastaryna ne tileıtinin bilgimiz keldi. Ol jyly jymıyp «Sabaqty jaqsy oqyńdar!» dedi.
Festıval baǵdarlamasy jyl ótken saıyn jańaryp keledi. Bıylǵy erekshelik — úsh jańa baǵyttyń qosylýy. Festıval uıymdastyrýshysy, EUÝ kásibı baǵdar bóliminiń jetekshisi Lázzat Úıgebaeva atap ótkendeı, dron-fýtbol, muǵalimderge arnalǵan «Lıktorııa» alańy jáne «Robot keıs» sekildi baǵyttar balalar men ustazdardyń tanym kókjıegin keńeıtip otyr.
«Búgingi bala – erteńgi maman. Sondyqtan olardyń logıkalyq oılaýyn, jobalaý qabiletin damytý – bizdiń basty maqsatymyz. «Robot keıste» balalar naqty máselege sheshim usyný arqyly ǵylymı joba qorǵaý daǵdysyn úırenedi. Al dron-fýtbol – tapqyrlyq pen eptilikti ushtastyratyn tartysty baǵyt, qazirgi zamandaǵy keń óris alyp kele jatqan kıbersport. Sondaı-aq ustazdar úshin ashylǵan «Lıktorııa» alańynda jasandy ıntellekttiń bilim berý salasyna yqpaly saraptaldy», dedi Lázzat Úıgebaeva. Sonymen qatar ol aýyldyq mektepterdiń tehnıkalyq baǵytqa bet burýy — búgingi bilim berý saıasatynyń nátıjesi ekenin jetkizdi. «Biz úshin aýyl mektebinen kelip qatysyp jatqan balalardyń kóptigi – úlken qýanysh. О́kinishke qaraı, qazir aýyl mektepterinde bala sany azaıyp barady. Biraq soǵan qaramastan, Qyzylorda, Jambyl, Abaı oblystarynan, Shyǵys Qazaqstannan kelgen komandalardyń belsendiligi joǵary. Bul – aýyl mektebi kenjelep qalmaı, úlken jobalarǵa aralasýǵa daıyn ekenin kórsetedi. Bolashaqta granttar men qoldaý osy óńirlerge kóbirek berilýi kerek dep esepteımin», deıdi festıval uıymdastyrýshy.
Festıval qorytyndysyna sáıkes jeńimpazdar anyqtalyp, olarǵa dıplom, aqshalaı syılyq, medal men arnaýly kýbok tapsyryldy. Sonymen «Basqarý sımýlıatory» sanatynda birinshi oryndy Batys Qazaqstan oblysynan kelgen Álıhan Nysanbaev jeńip aldy. Al «My Extra Case Competition» shyǵarmashylyq sanatynda joǵary júldeni astanalyq «Codi Science» komandasy enshiledi. «Inversti syzyq boıymen jarysynda» Elorda namysyn qorǵaǵan «Robo Com» komandasy, «Mergen» baıqaýynda kókshetaýlyq «Aloft» komandasy úzdik atandy. Al «Micro-FPV» sanatynan qaraǵandylyq Tımofeı Mýravev, «Dron fýtbolynan» Batys Qazaqstandyq «OBTShO» komandasy jeńimpaz atandy.
