Tanym • 23 Mamyr, 2025

Nostalgııa

40 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Keıde kókeıge bala kezdiń qyzyǵy, armandap júrip jeıtin bal­muzdaqtyń dámi, stýdenttik kezeńdegi mahabbat, ótken kúnderińniń esteligimen baılanysty bir ádemi án ne eski dostyń esten ketpes áńgimesi orala ketedi. Á degende ezýińe kúlki úıirilip, artynsha júregiń shym ete qalady. Nostalgııa deısiń. Qyzyǵy, osy bir sezim adamdy adal dosqa aınaldyrady eken.

Nostalgııa

Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»

Ǵalymdar bul sezimdi ǵylym tilimen túsindirýge tyrysyp keledi. Olar nos­talgııa adamdardy bir-birimen jalǵaıtyn kórinbeıtin jip deıdi. Jýyrda onyń adam ómirindegi áleýmettik mańyzyn tereńnen ashyp kórsetken úsh irgeli zertteý jarııalandy. Alǵashqysy – Amerıkadaǵy Býffalo ýnıver­sıtetinde júrgizilgen. Zert­teý­shiler 449 stýdent pen 396 ártúrli jastaǵy adam arasynda saýalnama ótkizip, olardyń nostalgııaǵa beıimdiligin, ıaǵnı ótkenge qansha­lyqty jıi oralatynyn, sol este­likterden qanshalyqty áser alatynyn anyqtaǵan. Sony­men qatar qatysýshylardan olar­dyń jaqyn dostary, otbasy, áleýmettik ortasy týraly suralǵan. Nátı­jesinde, nostalgııaǵa beıim adam­dar dosy kóp jandar bolyp shyq­qan. Saǵynysh olar úshin tek estelik emes – dostyqty saqtap qalýǵa ıtermeleıtin ishki qozǵalys. Bul baılam ekinshi zertteýde de dáleldengen. Ǵalymdar adamda eki túrli áleýmettik qulshynys bolatynyn anyqtaǵan: biri – jańa adamdarmen tanysýǵa umtylý, ekinshisi – burynǵy dostyqty saqtap qalýǵa talpyný. Al nostalgııasy joǵary adamdarda ekinshi baǵyt basym eken. Olar alystap ketken adamdarmen qaıta baılanysýǵa, birge ótkizgen sátterdi tiriltýge qadam jasap, ýaqytpen synalǵan syılastyqty bekemdeı túsedi.

Úshinshi zertteý Nıderlandta júrgizilgen. Zertteýshiler jeti jyl boıy adamdardyń dostyq baılanysy men nostalgııa deńgeıin baqylap otyrǵan. Ýaqyt óte kele dostarymyzdan alystaıtynymyz ras, biraq ótkenmen baılanysyn úzbegen, júrek túkpirinde sony saqtaǵan adamdar jaqyn ortasyn joǵaltpaıdy eken. Al ótkenin ańsamaıtyn jandardyń dostary azaıa túsken. Saǵynysh – tylsym baılanys, al baılanys úzilmegen jerde adam jalǵyz qalmaıdy. Osylaısha, nostalgııa – jaı tátti muń emes, áleýmettik turaqtylyqtyń, rýhanı beriktiktiń belgisi degen baılam jasalǵan.

 

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanda kún kúrt sýytady

Aýa raıy • Keshe