Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Ǵalymdar bul sezimdi ǵylym tilimen túsindirýge tyrysyp keledi. Olar nostalgııa adamdardy bir-birimen jalǵaıtyn kórinbeıtin jip deıdi. Jýyrda onyń adam ómirindegi áleýmettik mańyzyn tereńnen ashyp kórsetken úsh irgeli zertteý jarııalandy. Alǵashqysy – Amerıkadaǵy Býffalo ýnıversıtetinde júrgizilgen. Zertteýshiler 449 stýdent pen 396 ártúrli jastaǵy adam arasynda saýalnama ótkizip, olardyń nostalgııaǵa beıimdiligin, ıaǵnı ótkenge qanshalyqty jıi oralatynyn, sol estelikterden qanshalyqty áser alatynyn anyqtaǵan. Sonymen qatar qatysýshylardan olardyń jaqyn dostary, otbasy, áleýmettik ortasy týraly suralǵan. Nátıjesinde, nostalgııaǵa beıim adamdar dosy kóp jandar bolyp shyqqan. Saǵynysh olar úshin tek estelik emes – dostyqty saqtap qalýǵa ıtermeleıtin ishki qozǵalys. Bul baılam ekinshi zertteýde de dáleldengen. Ǵalymdar adamda eki túrli áleýmettik qulshynys bolatynyn anyqtaǵan: biri – jańa adamdarmen tanysýǵa umtylý, ekinshisi – burynǵy dostyqty saqtap qalýǵa talpyný. Al nostalgııasy joǵary adamdarda ekinshi baǵyt basym eken. Olar alystap ketken adamdarmen qaıta baılanysýǵa, birge ótkizgen sátterdi tiriltýge qadam jasap, ýaqytpen synalǵan syılastyqty bekemdeı túsedi.
Úshinshi zertteý Nıderlandta júrgizilgen. Zertteýshiler jeti jyl boıy adamdardyń dostyq baılanysy men nostalgııa deńgeıin baqylap otyrǵan. Ýaqyt óte kele dostarymyzdan alystaıtynymyz ras, biraq ótkenmen baılanysyn úzbegen, júrek túkpirinde sony saqtaǵan adamdar jaqyn ortasyn joǵaltpaıdy eken. Al ótkenin ańsamaıtyn jandardyń dostary azaıa túsken. Saǵynysh – tylsym baılanys, al baılanys úzilmegen jerde adam jalǵyz qalmaıdy. Osylaısha, nostalgııa – jaı tátti muń emes, áleýmettik turaqtylyqtyń, rýhanı beriktiktiń belgisi degen baılam jasalǵan.