Ulttyq bank Qarjylyq turaqtylyq jáne zertteýler departamentiniń dırektory Oljas Kúbenbaevtyń aıtýynsha, iri jáne orta bıznestiń suranysy oń dınamıkany kórsetti. Bankterdiń pikirinshe, bul negizinen aınalym qarajatyn qarjylandyrý qajettiligimen baılanysty. Esepti toqsannyń ekinshi jartysynda mólsherlemelerdiń ósýi men memlekettik baǵdarlamalardyń qysqarýy kásiporyndardyń ınvestısııalyq jobalar boıynsha josparyn qaıta qaraýǵa yqpal etti.
«Bul rette jekelegen orta bankter orta bıznes segmenti úshin jaǵdaıdyń birshama jeńildetilgenin jáne osy baǵyttaǵy portfeldi ulǵaıtý jumystary jandana túskenin atap ótti. О́tken toqsanmen salystyrǵanda (t/t) iri bıznes 235 ótinim berdi, bul – 10%-ǵa artyq kórsetkish. Al ótinimderdiń ortasha mólsheri 11,5 mlrd teńgege deıin – 30%-ǵa (t/t) ulǵaıdy. Orta bıznestegi kredıttik ótinimderdiń jalpy sany 4,6 myńǵa deıin – 1%-ǵa (t/t), al ótinimderdiń ortasha mólsheri 768 mln teńgege deıin – 8%-ǵa (t/t) tómendedi» deıdi O. Kúbenbaev.
Shaǵyn bızneske kelsek, munda sýbsıdııalaý men kepildik berý tetikterindegi ózgeristerge baılanysty memlekettik qoldaý baǵdarlamalary aıasynda qarjylandyrý ýaqytsha toqtatylǵandyqtan, ótinimder sany azaıǵany baıqalady. Keıbir bankter jańa ónimder men belsendi marketıngtik qadamdar arqyly suranysty qoldady. Shaǵyn bıznesten túsken kredıttik ótinimderdiń jalpy sany 5%-ǵa (t/t) azaıyp, 884 myńdy qurady. Al ótinimderdiń ortasha mólsheri 35,4 mln teńgege deıin – 26%-ǵa (t/t) tómendedi.
«Shaǵyn bıznes sýbektileri úshin kredıttik ótinimderdi maquldaý koeffısıenti 33% deńgeıinde saqtaldy. Iri bıznes úshin I toqsan sońynda kelip túsken ótinimder sanynyń ósýine jáne olardyń qaraý satysynda bolýyna baılanysty 57%-ǵa deıin 3 p.t. tómendedi. Al orta bıznes úshin memlekettik qoldaý sharalarynyń qysqarýy aıasynda táýekelderdi baǵalaýǵa kelgende bankterdiń birshama saqtyqpen qaraýyna baılanysty 36%-ǵa deıin 5 p.t. tómendedi» deıdi sarapshy.
I toqsannyń qorytyndysy boıynsha avtokredıt pen tutynýshylyq qaryzdarǵa suranys ósti. Kerisinshe, ıpotekalyq jáne tutynýshylyq kepilsiz nesıelerge suranys tómendedi.
Ipotekaǵa suranystyń tómendeýi kóbine turǵyn úı-jınaq salymdary boıynsha memlekettik syılyqaqynyń salystyrmaly túrde kesh tólenýine baılanysty boldy. Osyǵan oraı qaryz alýshylar ótinishterin toqsan sońyna qaraı bere bastady. Kredıttik ótinimderdiń jalpy sany 241 myńǵa deıin – 6%-ǵa (t/t) ósti, al olardyń ortasha mólsheri 16,6 mln teńgege deıin – 7%-ǵa tómendedi.
Qamtamasyz etiletin tutynýshylyq nesıege suranys azdap ósti. Mundaı ósim negizinen jeke banktiń syıaqy mólsherlemesin tómendetýine jáne komıssııalardy alyp tastaýyna, sondaı-aq bir iri banktiń osy ónimdi belsendi jyljytýyna baılanysty boldy. Túsken ótinimder sany 50,9 myńǵa deıin – 25%-ǵa (t/t) ósti. О́tinimderdiń ortasha mólsheri 12,8 mln teńgege deıin – 9%-ǵa (t/t) ulǵaıdy.
2025 jyldyń I toqsanynda keıbir bankterdiń marketıngtik aksııalardy jáne taýarlyq nesıe berýdi toqtatýyna baılanysty kepilsiz tutynýshylyq kredıtterge suranys turaqty túrde tómendedi. Bul rette, iri bankter bul segmenttegi suranys aldyńǵy toqsan deńgeıinde saqtalǵanyn atap ótti. Túsken ótinimder sany 18,1 mln boldy. Bul ótken toqsannan 10%-ǵa az, al ótinimderdiń ortasha mólsheri 13%-ǵa (t/t) ulǵaıyp, 1 025 myń teńgeni qurady.
«Avtokredıtti ishinara sýbsıdııalaıtyn avtosalondarmen aradaǵy seriktestik negizdegi baǵdarlamalardyń arqasynda avtonesıege suranys artyp keledi. Osylaısha, kredıttik ótinimder sany 1,4 mln-ǵa deıin – 13%-ǵa (t/t) ósti, al ótinimderdiń ortasha mólsheri 7,9 mln teńgege deıin – 11%-ǵa (t/t) ulǵaıdy.
Ipotekalyq ónimder men avtokredıt boıynsha maquldaý koeffısıentteri tıisinshe 24% jáne 16%-dy quraı otyryp, 7 p.t. (t/t) jáne 2 p.t. (t/t) tómendedi. Maquldanǵan kepilsiz qaryzdardyń úlesi de ósip, 31%-dy qurady. Al kepilmen qamtamasyz etilgen qaryzdar boıynsha maquldaý kórsetkishi 2024 jylǵy IV toqsan deńgeıinde saqtalyp, 36%-dy qurady» deıdi sarapshy.
2025 jyldyń II toqsanynda bankter ıpotekalyq qaryzdarǵa suranys birshama artyp, avtokredıtke suranys edáýir ósedi dep kútedi. Bul rette, bankterdiń pikirinshe, tutynýshylyq qaryzdar boıynsha (qamtamasyz etilgen de, kepilsiz de) suranys birshama tómendeýi múmkin.
2025 jyldyń I toqsanynda kredıtteý boıynsha bankter arasyndaǵy saýalnamaǵa ekinshi deńgeıli 19 bank qatysty. Saýalnamany Ulttyq Bank toqsan saıyn nesıelik resýrstarǵa suranys pen usynys arasyndaǵy ózgeristerdi baǵalaý maqsatynda júrgizedi.
