Foto: jasandy ıntellektpen jasaldy
Ishki ister mınıstrliginiń bastamasy boıynsha qoǵamdyq jumystarǵa tartylǵandarǵa arnalǵan jańa forma qoǵamdyq tártipti saqtaý jáne quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý maqsatynda engiziledi. Jobalyq qujattarda bul kıimniń «tártip buzǵan azamattardy qoǵam aldynda jaýapty ekenin kórsetetin belgi» retinde qoldanylatyny jazylǵan.
Joba qoǵamdyq tyńdaýǵa shyǵarylyp, 2025 jyldyń 14 maýsymyna deıin qoǵam pikirin jınaıdy. Bul bastama qoǵamda ekiudaı pikir týdyrdy: bir tarap ony tıimdi eskertý sharasy dep eseptese, endi biri muny adamnyń ar-namysyna tııýi múmkin jazalaý tásili retinde baǵalap otyr.
2025 jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap Qazaqstanda qabyldanǵan jańa zańǵa sáıkes, ákimshilik aıyppuldyń ornyna qoǵamdyq jumystar taǵaıyndalýy múmkin. Bul jaza tek quqyq buzýshynyń kelisimimen ǵana qoldanylady jáne jumystan nemese oqýdan tys ýaqytta, kúnine 1–4 saǵattan aspaýy tıis.
Qoǵamdyq jumystar kelesi quqyq buzýshylyqtar úshin taǵaıyndalýy múmkin:
- kóshelerdi lastaý (qoqys tastaý, túkirý);
- usaq buzaqylyq (balaǵat sózder aıtý);
- qoǵamdyq orynda mas kúıinde júrý;
- otbasylyq kıkiljińder kezinde qorlaý nemese zattardy búldirý;
- jalǵan shaqyrtýlar (jedel járdem, órt sóndirý);
- jol erejesin buzý (jedel qyzmetterdi ótkizbeı qoıý, jaıaý júrginshi retinde erejeni buzý).
IIM málimetinshe, arnaıy kókirekshe tártip buzǵan azamattarǵa qoǵam aldynda óz áreketteri úshin jaýapkershilik bar ekenin eske salady. Alaıda keı sarapshylar bul bastamanyń qoǵamdy uıaltý arqyly «tárbıeleý» sıpaty baryn aıtyp, onyń adamnyń qadir-qasıetine qaıshy kelýi múmkin ekenin alǵa tartty.
Qazirgi ýaqytta bul usynys zańdy túrde qabyldanǵan joq, tek qoǵam talqylaýyna usynylyp otyr. Sońǵy sheshim 14 maýsymnan keıin qabyldanady. Qoǵamdyq pikir men azamattyq belsendilerdiń reaksııasy bul ózgeristiń bolashaǵyn aıqyndaıtyn negizgi faktorlardyń biri bolmaq.
Janel TО́LEÝBEKOVA, EUÝ stýdenti
