Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetinde fılolog mamandyǵyn támamdaǵan ol 20 jasynda Elordaǵa qonys aýdarady. Jastar saıasaty salasynan bastap, keıin «Zerde» holdınginde, Elektrondyq úkimet jobasynda jumys isteıdi. Ýaqyt óte kele Malaızııada bilim alyp, otbasyn qurady. Biraq onyń ómirlik baǵytyn ulynyń erekshe dıagnozy túbegeıli ózgertti.
«Men qoǵamdyq jumystarmen únemi aınalystym. Bıznes jobalarmen qatar júrgenimmen, ishimde bir nárse jetispeı turǵandaı seziletin. Malaızııadan oqýymdy aıaqtap kelgen soń, turmys qurdym. On jyl buryn tuńǵyshymyz dúnıege keldi. Ulyma eki jarym jasynda aýtızm dıagnozy qoıyldy. Bul, shyn máninde, kesh anyqtalǵan kezeń. Qazir erte dıagnostıkalaý áldeqaıda keń taraǵan. Biz birden mamandarmen de, úı jaǵdaıynda da jumys isteýdi bastadyq. Bir aıda tek túzetý sabaqtaryna 200 myń teńgeden astam qarjy ketti. Bul bizge aýyr salmaq bolǵan joq. Biraq óńirlerdegi bir ǵana jalaqyǵa qarap otyrǵan otbasylar ne isteıdi degen oı sanamyzda turdy», deıdi G. Parmysheva.
Alaıda Gúlmıranyń otbasyna da ońaı tımegeni anyq. Keń páterden bir bólmeli úıge kóship, barlyq múmkindikti ulynyń damýyna jumsady. Taǵy bir qıyndyq – logoped mamandardyń kóbiniń orys tilinde jumys isteýi. Al balasy qazaqtildi edi.
«Osynyń bárin oı eleginen ótkize kele, qoljetimdi damytýshy oıynshyqtar toptamasyn jasaý ıdeıasy keldi. Dıagnoz týraly kópshilikke aıtpadym. Bul taqyrypty haıpqa aınaldyrǵym kelmedi. Biraq bala damýynda sóıleýdi jetildirýge arnalǵan quraldardyń mańyzy zor ekenin óz tájirıbemizden bildik. «Kishkentai» brendi osylaısha, bir bólmeli páterdiń as úıinde dúnıege keldi», deıdi ol.
Basynda úı jaǵdaıynda qarapaıym karton men aıaq kıim qoraptarynan sensorlyq jáshikter jasap, bir jyl boıy ulymen birge jumys istegen. Nátıje baıqalǵan soń, ózge ata-analar da osyndaı oıynshyqtar suraı bastaıdy.
Keıin Almatyǵa kóshken soń, Gúlmıra 17 sharshy metrlik shaǵyn seh jaldap, alǵashqy stanokty satyp alady. Qaptama dızaınyn jasap, ár oıynshyqty uzaq synaqtan ótkizip, sapasyn jetildire túsedi. Onyń aıtýynsha, sol kezeńde naryqta mundaı oıynshyqtar joqtyń qasy bolǵan. Balalar ortalyqtarynda kóbine shala daıyndalǵan, sapasyz quraldar paıdalanylǵan. Al «Kishkentai» jobasy úshin qaýipsiz, sapaly materıaldar qoldanylyp, daıyn toptamalar bes seriktes uıymǵa synaq retinde jiberilip, alynǵan pikirler negizinde jańartylyp otyrǵan. Gúlmıra úshin bul istiń mańyzy tek oıynshyq óndirisimen shektelmeı, ásirese ońtústik óńirlerdegi ata-analarǵa qoldaý kórsetýge ulasqan.
Sóıtip «Kishkentai» ónimderine balabaqshalar men túzetý kabınetteri qyzyǵýshylyq tanyta bastaıdy. Gúlmıra ata-anamen uzaq ýaqyt jumys isteýdiń bıznestik turǵydan tıimsiz ekenin, al birden birneshe oıynshyqty mekemege usyný anaǵurlym paıdaly ekenin aıtady. Onyń qor arqyly jyl saıyn júzge jýyq erekshe balaǵa tegin oıynshyqtar taratatyny da – áleýmettik baǵyttan bas tartpaǵanynyń dáleli.
«Kishkentai» jobasy ózin-ózi aqtaýǵa eki jyldaı ýaqyt jumsaǵan. Ol bul kezeńniń ońaı bolmaǵanyn eske alady: jaldaý aqysy, eńbekaqy, basqa da shyǵyndar aýyrlyq týdyrǵanymen, dál osy ýaqytta kásipkerlik qabiletin shyńdaǵan. Qosymsha tabys kózderin izdep, shoýrým ashyp, jańa ónimder engizgen. Onyń ınklıýzıvti óndirisinde jol apatynan zardap shekken jigit pen estý qabileti buzylǵan qyzdar sekildi erekshe jandar jumys istegen. Alǵashynda úsheý ǵana bolsa, keıin olardyń sany 13 adamǵa jetip, sonyń segizi erekshe qajettilikteri bar qyzmetkerler bolǵan. Seh kólemi de 100 myń teńgege jaldanatyn shaǵyn bólmeden 150 sharshy metrge deıin ulǵaıǵan.
Jobanyń alǵa jyljýyna seriktestik baılanystar men kollaborasııalar da aıtarlyqtaı úles qosqan. «Kishkentai» ónimderi Izraılge de jóneltilgen, alaıda logıstıkalyq qıyndyqtar bolǵan. Onyń esesine Qyrǵyzstan men О́zbekstan naryǵyna sátti engen. Nazarbaev Ýnıversıtetiniń Áleýmettik damý qorynyń qoldaýymen sapaly sýret salatyn arnaıy jabdyq satyp alynǵan.
Sondaı-aq, CodiPlay startapymen birlesken jobanyń da úlken mańyzy bolǵan. Bul startap balalardy smartfon arqyly baǵdarlamalaýǵa úıretse, Kishkentai sheberhanasyndaǵy jastar olardyń IoT jobalaryna arnalǵan aǵash maketterin jasaǵan. Bul maketter oqýshylarǵa baǵdarsham, shlagbaým, aqyldy úı syndy túrli qurylymdardy qurastyrýǵa múmkindik bergen. Gúlmıra bul tájirıbeniń óte paıdaly bolǵanyn aıtady.
Jobanyń alǵashqy aılaryndaǵy aınalym – 1,5-2 mln teńge bolsa, eki jyldan keıin bul kórsetkish 13 mln teńgege, jylyna 110-150 mln teńgege deıin jetken.
«Áleýmettik kásip bastaǵan úkimettik emes uıym úshin bul jaman kórsetkish emes. Tipti maqtan tutamyn. Bıznes bastaý kezinde Birinshi Prezıdent qory uıymdastyrǵan baıqaýǵa qatysyp, alǵashqy jabdyqty satyp alýǵa 2 mln 850 myń teńge utyp alǵanmyn. Biraq bul asa sátti bola qoımady. Baıqaý ótinishinde tym kóp ýáde berip qoıyppyn: testileý, óndiris, respýblıkalyq vorkshop. Ýáde bergen soń, oryndaýǵa týra keldi. Aqyr sońynda dál sondaı somaǵa óz qarjymnan qosyp, 50-100 uıymǵa tegin oıynshyq taratýǵa mindetteldim. Bul óte qymbat, biraq paıdaly sabaq boldy», deıdi ol.
Keıipkerimiz bızneske endi ǵana aıaq basqanda, kóz ilmeı jumys istep, ózin shyńdaǵanyn aıtady. Inkýbasııalyq baǵdarlamalardan ótip, qarjylyq modeldeýdi, jospar qurýdy meńgergen.
«Bızneske kelgeli ómirim «deıin» jáne «keıin» bolyp bólindi. Qazir kez kelgen startapty bastaýǵa jáne damý núktesin baǵamdaýǵa daıynmyn. Qoǵamdyq jumysta da naqty josparlaımyz», deıdi G. Parmysheva
3,5 jyl buryn Gúlmıra otbasymen birge Astanaǵa oralyp, óndiristi qashyqtan basqarýǵa kóshken. Alaıda marketpleısterdiń jedel damýy onyń bıznesti qaıta qaraýyna túrtki boldy. Endi kásipker oıynshyqtar óndirisin toqtatyp, sensorlyq quraldar men keshenderge bet buryp otyr.
«Brendti masshtabtaý úshin zaýyt kerek, biraq oǵan tolyq kirisýge daıyn emespin – ol úshin otbasymdy umytyp, tek bızneske den qoıý qajet. Brendti satý da táýekel, sebebi bedelge nuqsan kelýi múmkin. Qazir Qyrǵyzstannan seriktester tabylyp, olarǵa alty oıynshyq ázirlemesin patentterimen birge satqaly otyrmyn. Bir rettik tólem alyp, ári qaraı olar ózderi óndiredi. Al bizde 14-ke jýyq ónim qalady. Endi Astanada sensorlyq ıntegrasııaǵa arnalǵan keshenderdi daıyndaıtyn tolyqqandy óndiris ashpaqpyz. Al oıynshyqtarǵa kelsek – bul bıznesti ýaqytynda toqtatý kerek ekenin moıyndadym. Naryq men úshin – ómirdiń ózinen beriletin iskerlik sabaq, eshbir akademııalyq baǵdarlama bere almaıtyn tiri tájirıbe mektebi», dep aǵynan aqtarylady.
Iá, Gúlmıra Parmyshevanyń oqıǵasy – bir ananyń balasyna kómektesý nıetinen bastalyp, ulttyq deńgeıdegi áleýmettik kásipke aınalǵan úlgi. «Kishkentai» brendi arqyly ol tek oıynshyq qana emes, senim men múmkindiktiń jańa formatyn qalyptastyrdy.
