Memlekettik yqpaldy kemitý – bıznes órisin keńeıtý

Memlekettiń kásipkerlik qyzmetke qatysýyn shekteý máseleleri Májilis Tóraǵasy Qabıbolla Jaqypovtyń jetekshiligimen ótken jalpy otyrysta talqylandy. Sondaı-aq, depýtattar elimiz ben Qytaı jáne Tájikstan arasyndaǵy Tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jónindegi yntymaqtastyq kelisimin ratıfıkasııalaý máselesin qarady. Birinshi oqylymda qaraýǵa usynylǵan «Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń keıbir zańnamalyq ak­tilerine memlekettiń kásipkerlik qyzmetke qatysýyn shekteý má­seleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy boıynsha baıandamany Ulttyq ekonomıka mınıstri Erbolat Dosaev jasady. Mınıstrdiń aıtýynsha, memlekettik kompanııalar ekonomıkada básekelestikke qysym kórsetý sebepterine baılanysty qazaqstandyq bıznes qolaısyz jaǵdaılarǵa tap bolýda. Sondyqtan da kvazımemlekettik sektorda túbe­geıli ózgerister talap etilip otyr. E.Dosaev bul rette AQSh, Sıngapýr jáne Norvegııa sııaqty elderdiń tájirıbesi zerdelengenine erekshe toqtaldy. Mınıstr baıandama sońynan depýtattar tarapynan qoıylǵan birqatar suraqtarǵa jaýaptar berdi. Sonyń ishinde Nurtaı Sabılıanov mańyzdy máselege erekshe nazar aýdardy. Onyń sózine qaraǵanda, memlekettiń qatysýymen ómirge kelgen kásiporyndar óz janynan kásipkerlik sýbektilerin quryp jatady. Mysaly, «Samuryq-Qazyna» ÁAQ» AQ-tyń qazirgi kezde 600-ge jýyq enshiles kásiporny qurylypty. Depýtattyń paıymynsha, osyndaı enshiles kásiporyndar bólingen qarjyny tıimsiz jumsaıdy. Osyǵan tosqaýyl qoıýdyń jolyn suraǵan depýtatqa bergen jaýabynda mınıstr bul máseleni tıisti organdarmen jan-jaqty zerdelegennen keıin ǵana jaýap berýge bolaryn alǵa tartty. Al zań jobasy birinshi oqylymda maquldandy. Palata, sonymen birge, elimiz ben Tájikstan jáne Qytaı úkimetteri arasyndaǵy Tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne olardy joıý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý máselesin qarap, zań jobalaryn qoldaý kerek dep sheshti. Zańdyq qujattyń maqsaty elder quzyretti organdarynyń azamattyq qorǵanys, tótenshe jaǵdaılarynyń aldyn alý men olardy joıý salasyndaǵy yntymaqtastyq negizderin aıqyndaý bolyp tabylady. Atap aıtqanda, taraptardyń bireýiniń aýmaǵynda tótenshe jaǵdaılar oryn alǵan kezde osy kelisimdi júzege asyrýǵa quqyqtyq negizdi qamtý kózdeledi. Jáne de keshegi otyrysta «2006 jylǵy 4 qyrkúıektegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstan-О́zbekstan memlekettik shekarasy arqyly ótkizý pýnktteri týraly kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy da maquldandy. Investısııalar jáne damý mınıstri Áset Isekeshevtiń aıtýynsha, hattamanyń maqsaty – eki eldiń ótkizý pýnktterine Maqtaaral stansasyn engizý. Sonyń nátıjesinde qazaqstandyq júkterdi Shardara sý qoımasy aýmaǵynan О́zbekstannyń tranzıttik temirjol ýchaskesin paıdalana otyryp, ótkizý kózdelgen. О́ıtkeni, Maqtaaral stansasy bekitilgen tizbede joq bolǵandyqtan, О́zbekstan tarapy elimiz poıyzdaryn ótkizbeýde. Mınıstr, bul rette, hattama boıynsha Keden odaǵynyń standarttaryna sáıkes kelmeıtin avtomobılder ótkizý pýnktteriniń sany 10-nan 6-ǵa deıin qysqartylatynyn aıtty. «Biz mundaı sheshim qabyldamas buryn arnaıy taldaý júrgizdik. Al osy 10 pýnkt negizinen Keńes Odaǵy tusynda ashylǵan bolsa, jabylatyn tórteýi sońǵy úsh jylda sonshalyqty paıdalanylǵan joq. Ekinshiden, bular standarttarǵa saı emes, olardy soǵan keltirý úshin úlken qarajat qajet. Úshinshiden, sońǵy úsh jylda biz osyny zerttedik, sonda 6 ótkizý orny-aq eshqandaı aýyrtpalyqsyz jumys istedi. Eki el arasynda kúrdeli jaǵdaı týdyrǵan joq», – dedi Áset О́rentaıuly. Kún tártibine shyǵarylǵan «Jol júrisi týraly» Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Zańyna ózgerister engizý týraly» jáne «О́simdikter karantıni týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobalaryna qorytyndy ázirleý jónindegi másele de óz sheshimderin tapty. Alǵashqy másele boıynsha 2014 jyly kúshine engen «Jol júrisi týraly» Zańda polısııa qyzmetkeriniń ruqsatynsyz jolaýshylarǵa kólik quralynan shyǵýǵa tyıym salynǵan norma bolǵan-dy. Endi sol norma qoǵam tarapynan synǵa ushyraǵandyqtan, ony alyp tastaýdy depýtattar óz paryzdary sanapty. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».