Bıyl Zaısan aýdanynyń Qarabulaq aýylynda forel sharýashylyǵy qolǵa alyndy. Aýdan ákimi Almas Ońdaqanovpen áńgimeleskenimizde, Zaısan kóliniń ońtústik-shyǵysynda ornalasqan shaǵyn toǵanda aǵymdaǵy jyly tuńǵysh ret joǵary suranysqa ıe forel balyǵy ósirilip jatqanyn aıtqan edi. «Jaqsyny kórmekke» deıdi. Tyń kásipti dóńgeletip otyrǵan sharýashylyqty kórý úshin Qarabulaq aýylyn betke aldyq. Aýyl ákimi Qambar Shılibaev «Zaısan-holdıng» kompanııasynyń dırektory Ernar Murathanulymen tanystyrdy. Tosyn kásippen atalǵan kompanııa aınalysyp jatyr eken.
Jalpy, forel balyǵyn bahtah nemese kishkene qyzyl shubar balyq dep te ataıdy. Kópshiliktiń kókeıine qonatyny – forel. Qyzyl balyq tuqymdastarǵa jatatyn onyń bási bıik, naryqta suranys joǵary.
Ernar Murathanuly forel ýyldyryǵyn Polshadan satyp alǵanyn jetkizdi. Al ınkýbasııa jumystary Almaty qalasynda júrgizildi. О́ıtkeni, segiz saǵattyń ishinde ýyldyryqtan balyqtyń qurtshabaǵy shyǵatyn kórinedi. Al Zaısanǵa aǵymdaǵy jyly aqpan aıynyń sońynda qurtshabaq kúıinde jetkizilgen. Sodan beri tıtimdeı shabaqtar ájeptáýir ósip qalypty. Sharýashylyq basshysy forelmen alǵash ret aınalysyp otyrsa da, ázirge usaq shabaqtardy ósirýde kúrdeli másele týyndamaǵanyn, jergilikti artezıan sýynyń quramy óte taza ekenin aıtty. Forelge birden-bir keregi de osy – taza sý.
Qazir sharýashylyqta uzyndyǵy 12 metrlik, eni 2 metrlik jeti basseın bar. Qosymsha taǵy eki haýyz salynyp jatyr. Munda jylyna 250-300 tonnaǵa deıin forel ósirilmek. Ernar aldaǵy ýaqytta qurtshabaqtardy basseınde ósirip, úlkeıgende basqa toǵanǵa jiberýdi kózdep otyrǵandyǵyn jetkizdi. Atalǵan toǵan basseınnen bir shaqyrym qashyqtyqta ornalasqandyqtan, asa qıyndyq týdyrmaıdy. Foreldi ýyldyryq kezinen bastap ósirgende, alǵashqy ónim 11-12 aıda alynady eken. Iаǵnı, salmaǵy 300 gramǵa jetkende, satylymǵa shyǵaryla bastaıdy. Bul mejege sharýashylyq ıeleri kúz aılarynda jetpek.
– Forelge naryqta suranys úlken. Eger ónim kólemin kóbirek shyǵara alsaq, keleshekte Reseı men Qytaıǵa eksportqa shyǵarýymyzǵa bolady. Búgingi maqsatymyz – ishki naryqty qamtamasyz etý, – dedi E.Murathanuly.
Basseınge jiberiletin taza sý azoty joıylǵannan keıin, ottegimen baıytylady. Negizi, shyǵynsyz sala. Taza artezıan sýy jetkilikti. Sýǵa hımııalyq zattar qosylmaıdy. Sondaı-aq, tańǵy saǵat 6.00-den keshki 18.00-ge deıin eki saǵat saıyn shabaqtarǵa jem beriledi. Kásipkerler balyq jeminiń kılosyn 300 teńgeden Almatydan satyp alatyndyqtaryn aıtty. Bul balyqtyń bir ereksheligi – adamdar janaryn salyp, qyzyǵyp qarasa, aýyryp qalady eken. Kózdiń energııasyn kótere almaıdy. Tipti, basseınniń betindegi tor qabatqa shaǵala kelip qonsa da, jaǵdaıy múshkil. Iаǵnı, shoshymaly. Basseınniń betin torlap qoıýdyń taǵy bir sebebi – jergilikti jerde ondatr kóp. Ondatr basseınge bir túsip alsa, shabaqtardy túgelimen qyrady. Sondyqtan, sharýashylyq jumysshylary túnde basseın kúzetedi. Aıta ketken abzal, atalǵan sharýashylyq 6 jumys ornyn quryp otyr. Jumysshylardyń eńbekaqysy orta eseppen 50 myń teńgeni quraıdy. Solardyń biri Erbol Ádenov jańa jumysynyń ózine unaıtynyn, eńbekaqy ýaqytynda beriletinin jetkizdi. Ol kúndiz balyqqa jem berip, basseınniń sýyn aýystyryp otyrady. Toǵandardy qus pen ondatrdan qorǵaıdy.
Qara bazarda foreldiń bir kılosy kem degende 2500 teńgeden satylady. Bul jobaǵa kásipkerler 10 mln. teńge kóleminde jeke qarajattaryn jumsaǵan eken. Qarabulaq aýylynyń týmasy aldaǵy ýaqytta foreldiń ýyldyryǵyn da óndirýdi kózdep otyr.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan».
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Zaısan aýdany.
Ernar Murathanuly forel ýyldyryǵyn Polshadan satyp alǵanyn jetkizdi. Al ınkýbasııa jumystary Almaty qalasynda júrgizildi. О́ıtkeni, segiz saǵattyń ishinde ýyldyryqtan balyqtyń qurtshabaǵy shyǵatyn kórinedi. Al Zaısanǵa aǵymdaǵy jyly aqpan aıynyń sońynda qurtshabaq kúıinde jetkizilgen. Sodan beri tıtimdeı shabaqtar ájeptáýir ósip qalypty. Sharýashylyq basshysy forelmen alǵash ret aınalysyp otyrsa da, ázirge usaq shabaqtardy ósirýde kúrdeli másele týyndamaǵanyn, jergilikti artezıan sýynyń quramy óte taza ekenin aıtty. Forelge birden-bir keregi de osy – taza sý.
Qazir sharýashylyqta uzyndyǵy 12 metrlik, eni 2 metrlik jeti basseın bar. Qosymsha taǵy eki haýyz salynyp jatyr. Munda jylyna 250-300 tonnaǵa deıin forel ósirilmek. Ernar aldaǵy ýaqytta qurtshabaqtardy basseınde ósirip, úlkeıgende basqa toǵanǵa jiberýdi kózdep otyrǵandyǵyn jetkizdi. Atalǵan toǵan basseınnen bir shaqyrym qashyqtyqta ornalasqandyqtan, asa qıyndyq týdyrmaıdy. Foreldi ýyldyryq kezinen bastap ósirgende, alǵashqy ónim 11-12 aıda alynady eken. Iаǵnı, salmaǵy 300 gramǵa jetkende, satylymǵa shyǵaryla bastaıdy. Bul mejege sharýashylyq ıeleri kúz aılarynda jetpek.
– Forelge naryqta suranys úlken. Eger ónim kólemin kóbirek shyǵara alsaq, keleshekte Reseı men Qytaıǵa eksportqa shyǵarýymyzǵa bolady. Búgingi maqsatymyz – ishki naryqty qamtamasyz etý, – dedi E.Murathanuly.
Basseınge jiberiletin taza sý azoty joıylǵannan keıin, ottegimen baıytylady. Negizi, shyǵynsyz sala. Taza artezıan sýy jetkilikti. Sýǵa hımııalyq zattar qosylmaıdy. Sondaı-aq, tańǵy saǵat 6.00-den keshki 18.00-ge deıin eki saǵat saıyn shabaqtarǵa jem beriledi. Kásipkerler balyq jeminiń kılosyn 300 teńgeden Almatydan satyp alatyndyqtaryn aıtty. Bul balyqtyń bir ereksheligi – adamdar janaryn salyp, qyzyǵyp qarasa, aýyryp qalady eken. Kózdiń energııasyn kótere almaıdy. Tipti, basseınniń betindegi tor qabatqa shaǵala kelip qonsa da, jaǵdaıy múshkil. Iаǵnı, shoshymaly. Basseınniń betin torlap qoıýdyń taǵy bir sebebi – jergilikti jerde ondatr kóp. Ondatr basseınge bir túsip alsa, shabaqtardy túgelimen qyrady. Sondyqtan, sharýashylyq jumysshylary túnde basseın kúzetedi. Aıta ketken abzal, atalǵan sharýashylyq 6 jumys ornyn quryp otyr. Jumysshylardyń eńbekaqysy orta eseppen 50 myń teńgeni quraıdy. Solardyń biri Erbol Ádenov jańa jumysynyń ózine unaıtynyn, eńbekaqy ýaqytynda beriletinin jetkizdi. Ol kúndiz balyqqa jem berip, basseınniń sýyn aýystyryp otyrady. Toǵandardy qus pen ondatrdan qorǵaıdy.
Qara bazarda foreldiń bir kılosy kem degende 2500 teńgeden satylady. Bul jobaǵa kásipkerler 10 mln. teńge kóleminde jeke qarajattaryn jumsaǵan eken. Qarabulaq aýylynyń týmasy aldaǵy ýaqytta foreldiń ýyldyryǵyn da óndirýdi kózdep otyr.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan».
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Zaısan aýdany.
