Buǵan deıin Joǵarǵy Sot zańdy kúshine engen sheshimderdi qaıta qaraıtyn negizgi ınstansııa sanalatyn. Endi ol mindetti kassasııalyq sottar atqarady. Kassasııalyq sot zańdy kúshine engen sot aktilerine qatysty isterdi qaıta qarap, sheshim shyǵarady. Al Joǵary Sot erekshe jaǵdaılarda ǵana Joǵarǵy Sot sýdıasynyń usynysy nemese Bas prokýrordyń qarsylyǵy boıynsha isterdi óndiriske alady.
– Bul – Qazaqstannyń sot júıesin damytýdyń tıimdi qadamy. Ýaqyt talabyna saı Joǵarǵy sottyń júktemesin azaıtyp, basty nazardy el azamattarynyń quqyqtyq máselelerine aýdarýymyz kerek. Sol arqyly azamattardyń sotqa qoljetimdiligin arttyramyz. Isterdi qaıta qaraýdyń qosymsha ınstansııasyn engizý azamattardyń quqyq qorǵaýǵa qatysty problemalaryn jeńildetip, sot sheshimderiniń sapasyn arttyrady jáne zańdylyqty baqylaý áldeqaıda naqty bolady, – dedi spıker.
Spıker kassasııalyq sottardyń bos laýazymdaryna kandıdattardy irikteý konkýrs negizinde, HR-baǵalaýdyń quraldaryn qoldaný arqyly júzege asyrylǵanyn málimdedi.
2025 jyldyń 22 qańtarynda Joǵary Sot keńesi kassasııalyq sottarǵa 87 bos sýdıalyq laýazymǵa konkýrs jarııalap, azamattyq ister jónindegi kassasııalyq sotqa – 39, qylmystyq ister jónindegi kassasııalyq sotqa – 29, ákimshilik ister jónindegi kassasııalyq sotqa 19 sýdıa taǵaıyndalǵan.
– Kassasııalyq sottardyń bos laýazymdaryna kandıdattardy irikteý keńespen aqyldasa otyryp, konkýrs negizinde HR-baǵalaýdyń keń spektrin qoldaný arqyly júzege asyryldy. Irikteý barysynda praktıkalyq tájirıbe, sýdıalyq eńbek ótili, sot tóreligin júzege asyrý sapasy, qaralǵan isterdiń kúrdelilik deńgeıi, minsiz bedel, sýdıalyq etıka talaptaryn saqtaý, áńgimelesýdiń nátıjeleri, Joǵarǵy sottyń plenarlyq otyrysynyń jáne sýdıalar qaýymdastyǵy organdarynyń qorytyndylary, kandıdattardy baǵalaýdyń kóp satyly jáne kezeńdik júıesinde qarastyrylǵan basqa da krıterııler eskerildi, – dedi E.Aıtjanov.
Sonymen qatar kandıdattar tańdaý kezinde jurtshylyq pen zańgerlik qaýymdastyq ókilderiniń pikirleri, buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalanǵan materıaldar da nazarǵa alynǵan.
Joǵary Sot keńesiniń múshesi Erlan Aıtjanov konkýrsqa qatysý úshin barlyǵy 334 úmitkerden qujattar kelip túskenin, onyń ishinde biliktilik talaptaryna sáıkes kelgen 170 úmitker konkýrsqa jiberilgenin, irikteý nátıjesinde 75 úmitker tańdalyp alynǵanyn tilge tıek etti. Bos laýazymdarǵa taǵaıyndalǵan sottardyń 49-y, ıaǵnı 65 paıyzy – áıelder jáne 26-y, ıaǵnı 35 paıyzy – erler.
– Konkýrsqa elimizdiń barlyq óńirinen úmitkerler qatysty. Bul qadam kassasııalyq sottar quramynda jan-jaqty óńirlik ókildikti qamtamasyz etedi. Usynylǵan sýdıalardyń ortasha jasy – 52 jas, ortasha sýdıalyq ótili – 20 jyl, onyń ishinde apellıasııalyq ınstansııada – 10 jyl. Jańa kassasııalyq sottarǵa júrgizilgen muqııat ári ashyq irikteý aıasynda birinshi jáne apellıasııalyq ınstansııalardaǵy úlken jumys tájirıbesi bar eń tájirıbeli sýdıalar usynyldy, – dedi spıker.
Joǵary Sot keńesiniń múshesi Saltanat Júnispekova Joǵary Sot Keńesi kassasııalyq sottarǵa kandıdattardy irikteýmen qatar basqa da sýdıalardy irikteý jáne olardyń mansaptyq ósýin jetildirýge baǵyttalǵan jumystarmen tanystyrdy. Spıkerdiń aıtýynsha, sýdıa laýazymyna biliktilik emtıhanyn tapsyrý jıiligi artqan. Buryn sýdıalar jylyna 4 retten biliktilik emtıhanyn tapsyrsa, endi synaq sany 12-ge deıin kóbeıgen. Biliktilik emtıhanyn tapsyrý merzimi 1,5 jyldan 3 aıǵa deıin qysqaryp, psıhologııalyq testileý ótkizý jıiligi jylyna 3 retten 10 retke deıin ulǵaıǵan.
– Alǵash ret sýdıa laýazymyn ıelenetin úmitkerlerge qoıylatyn talaptar da kúsheıtildi. Quqyq qorǵaý jáne arnaıy organdardyń derekter bazalary arqyly qosymsha tekserýler engizildi. Bul úmitkerlerdiń qylmystyq jolmen alynǵan tabystardy zańdastyrý, esirtki chattar, radıkaldy aǵymdar, zańsyz qumar oıyndar, sıfrlyq aktıvter aınalymy jáne basqa da quqyqqa qaıshy áreketterge qatystylyǵyn anyqtaýǵa múmkindik beredi, – dedi S.Júnispekova.
Joǵary Sot keńesiniń málimetine qaraǵanda, 2025 jyldyń 6 aıynda Biliktilik komıssııasynyń 18 otyrysy ótip, 125 kandıdat synaqtardy sátti tapsyrǵan. Byltyr 73 kandıdat irikteýden ótip, bos laýazymdarǵa taǵaıyndalǵan edi.
S.Júnispekova sýdıalyq laýazymdarǵa úmitker qabyldaý konkýrstary jylyna eki retten artyq ótpegendikten, 2-3 jyl boıy elimizdegi 300-350-ge jýyq sýdıalyq laýazym bos turǵanyn, bul jaǵdaı qazirgi sýdıalardyń júktemesiniń shamadan tys arttyryp, mamandardyń zeınet jasyna jetpeı otstavkaǵa ketýine áser etetinin jetkizdi.
– Bul problemany sheshý úshin endi jylyna 6 konkýrs ótkiziletin boldy. Bir konkýrsty ótkizý merzimi 6 aıdan 2 aıǵa deıin qysqartyldy, konkýrstyq prosess tolyǵymen qaıta formattaldy. Iаǵnı sýbektıvızm alynyp tastaldy. Endi aıqyn, ashyq jáne obektıvti ólshemderge basa nazar aýdaryldy. Kandıdattardy baǵalaý kezinde azamattardyń pikirleri eskeriledi, bul úshin áleýmettik alańdar keńinen paıdalanylady, monıtorıng júrgiziledi, sottarmen ózara is-qımyl jasaıtyn qoǵamdyq keńesterdiń pikirleri nazarǵa alynady. Bul júıeli jańartý sottar quramyn tez jáne sapaly jasaqtaýǵa múmkindik beredi, – dedi spıker óz sózinde.
