Kúı

Al kúıdi kúmbirleter qy­ryq pende bul kúıdi uıqydan shyrt oıatyp qolyna dombyra ustatsa boldy, kúıdiń kez kelgen shıregine ilesip sherte jóneledi. Sondyqtan mynadaı kóńil oıaý, sezim sergekte qalys qalamyn-aý, kúıde kidiris bolady-aý dep selt etpeıdi. Qaıta «jasampazdyq» qyryq qoldan sharyqtap jatady. Al dál sol mezette: «kóńil júırik pe, kók dónen júırik pe» demekshi, ár kálláda bir qııal, qyryqtyń árqaısysy qııalǵa berilip qyrqa asyp otyrady.

Birinshi: «Atańanálettiki-aı, shetine otyryp alǵanymdy qarashy, myna bir teleoperatorda uńǵysyn maǵan qadap qydııa qalypty. Osydan qutylyp, kele­side almaǵan úsh aıdyń jalaqy­syna ishpeı-jemeı ketsem de bir táýir túplı alyp kımesem. Kóne­toz kóılegimniń qyrqylǵan ja­ǵasyn ishke búktep kıip-aq edim, kórinip qalmasa jarar edi...».

Ekinshi: «Qonaq kelse – qut, kóp jatsa – jut» deýshi edi. Qaıynjurtta qaıtar emes. Qaý­sap bit­tim, bóri ashtyǵyn bildir­mes degen. Qyrqyna shydadym, birine birnárse etip shydarmyn».

Besinshi: «Balam on birdi bi­tiredi. Bitirýine bas-aıaǵy júz myń qajet. Qaryz bastan asady. Taýyp ber­meseń shat-shálekeıdiń kókesi sonda bolady. Qaryz bere qoıar kim qaldy-eı men beıbaqta».

Toǵyzynshy: «Úıinen bezingen mendeı-aq bolsyn. Qyzmeti bardyń túri menmin. Áıelim, kelin balalardy qosqanda, baqandaı alty-jeteýi jumyssyz...».

On ekinshi: «О́lim – bardyń malyn shashady, joqtyń artyn ashady» degen. Áne-mine dep ákem jatyr. «Aýylǵa aparyp qoıarsyń» degeni aýyrlaý tıdi-aý... Qııanǵa qıylyp ketsemde jetkizermin».

On jetinshi: «Qatar otyrǵan Qılybaıdyń kúıge erip elpil­degeni jynymdy keltirip otyr­ǵany. Keshe ǵana emes pe edi, eki júz gramnan keıin múshkil halin aıtyp múláıimsigeni».

On segizinshi: «Qasyndaǵy Qar­saqqa tańy bar. «Jasam­paz­­dyqqa» jan dúnıesimen berilip jeldeı esip eseńgirep-aq qalypty. Keshe ǵana emes pe edi, quryp-bitkenimizdi, keleńsiz-kesepatty arqaý etip kóz-jasyn tókkeni...».

Jıyrma toǵyzynshy: «Oı­pyrym-aı, orkestrdiń qyryq adamnan quralǵany qandaı jaqsy. Áıtpese, shanaǵy ker­tilgen, túbi tesik dombyramen otyrǵanym bilinse ǵoı...».

Otyz úshinshi: «Osyndaǵy ońdysy men edim. Qala boıynsha kóshedegi qalt-qult etken dúń­gir­shekterdi jaýyp typ-tıpyl etpekshi deıdi. Shaı-pulym­dy ajy­ratyp otyrǵan «Aja­rymnan» aıry­lyp ádirem qal­masam jarar edi».

Qyrqynshy: «Mana sahnaǵa shyǵar aldynda dırıjerimiz ájethanada aýynyń sydyrmasyn úzip alyp edi... Mundaıda ol kisiniń bizderge qarap-aq eńkeıip-shalqaıǵany ábúıir bolar ma... Oıpyr-oı, kúıde bitti-aý... Mássaǵan, dırıjerimiz kúımen kúıgelektep ári qarap qol soqqan kópshilikke ıilip-shalqaıady kep...».

Kelesi oryndalar kúıdiń aty – «Jarqyn bolashaq».

Berik SADYR