Un tartýshylardyń upaıy túgeldenedi

Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi ishki naryqtaǵy astyqqa qatysty ahýaldy turaqty dep baǵalapty. Olardyń málim­deýinshe, qolda bar kólem un tartý, mal jáne qus sharýashylyǵy sııaqty negizgi salalardyń sura­nysyn tolyq qamtamasyz etýge jetkilikti. Al «Azyq-túlik kelisimshart korporasııasy» túrli klastaǵy bıdaıdy satýdy jalǵastyryp jatyr jáne múd­deli satyp alýshylarǵa astyqty naryqtyq baǵamen usynýǵa da­ıyn kórinedi.

«2025 jylǵy 19 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha ishki naryqta 3-klass bıdaıynyń ortasha baǵasy qosylǵan qun salyǵymen birge tonnasyna 100 000 teńgeni, al 4-klass bıdaıynyń baǵasy tonnasyna 95 000 teńgeni qurady. Bıyl kóktemde elde bıdaıǵa suranys artty, bul onyń baǵasynyń azdap ósýine alyp keldi. 2024 jylǵy qarashamen salystyrǵanda, astyqtyń baǵa­sy 25%-dan aspaıtyn deń­geıde ósti. Alaıda baǵanyń ósýi tuty­nýshylar tarapynan satyp alý belsendiligine aıtarlyqtaı áser etken joq», dep habarlady korporasııa.

Jyl basynan beri ulttyq operator 483,6 myń tonna astyq ótkizgen. Onyń negizgi satyp alýshylary – un tartý kásip­oryn­dary, qaıta óńdeý zaýyttary, mal jáne qus sharýashylyǵy sýbektileri.

Aıta keterligi, ishki naryqta bıdaı baǵasy 2023 jyldan bas­tap tómendeı bastaǵan. Sol kez­de astyqty satý baǵasy onyń óndiristik ózindik qunyn jap­paǵan edi. Bul jaǵdaı agrar­shy­larǵa eleýli qarjylyq qıyn­dyq­tar týǵyzdy. 2024 jylǵy kúz­de astyqtyń mol ónim be­rýi men usynystyń artýy­na baı­lanysty naryqta taǵy da baǵa­nyń tómendeýi baıqaldy. 2025 jyldyń kókteminde óńdeý ká­sip­­­oryndary men treıderler ta­ra­­pynan suranys jandanyp, bı­daı baǵasy birtindep óse bas­tady.

Búginde «Azyq-túlik kelisim­shart korporasııasy» qorynda 1,1 mln tonna astyq bar. Onyń ishinde 500 myń tonna kóleminde azyq-túlikke arnalǵan turaqty qor jáne 200 myń tonna mal azyǵy saqtaýly.

2025 jylǵy maýsym aıynyń basyndaǵy derek boıynsha elimizde astyq qory turaqty deń­geı­de saqtalyp otyr ári ishki naryqtyń suranysyn tolyq qamtamasyz etedi. Statıstıka bıýrosynyń málimetine sáıkes, elimizde bıdaı qaldyǵy 7,37 mln tonnany quraıdy. Onyń 2,7 mln tonnasy – ósimdik sharýa­shylyǵymen aınalysatyn zańdy tul­ǵalardyń ıeliginde, 2,6 mln tonnasy – elevatorlarda, 818 myń tonnasy – un tartý jáne jarma kásiporyndaryn­da, 167 myń tonna – kóterme saý­dagerler men basqa da ıe­ler­diń qara­maǵynda. Jyl­dyq ishki qajettilik shamamen 6 mln tonna dep baǵalanady. Demek, qazirgi qorlar negizgi tutynýshylardy úzdiksiz qamtamasyz etýge jet­kilikti.

«Bul kórsetkishter astyq naryǵynyń turaqty ekenin, ishki suranysty tolyq qam­tamasyz etip qana qoımaı, bel­gi­lengen kólemde eksportty jalǵastyrý múmkindigin de kór­setedi. 2024 jyly elde rekord­tyq astyq jınaldy – óńdeýden keıingi salmaqta 25,2 mln tonna, onyń ishinde 18,6 mln tonnasy – bıdaı. Búkil marketıngtik jyl boıy un tartý jáne mal sharýashylyǵy sala­lary úshin qolaıly baǵa saqtaldy. Sonymen qatar qa­zir­gi ýaqytta «Azyq-túlik kor­porasııasynyń» qoı­ma­larynda 1,2 mln tonna astyq bar, onyń ishinde 1,0 mln tonnasy azyq-túlikke arnalǵan. Qajet bolǵan jaǵdaıda un tar­tý kásiporyndary «Azyq-túlik korporasııasyna» júgine alady», delingen mınıstrlik málimdemesinde.