О́ndiris • 19 Shilde, 2025

Kendirli zaýytyndaǵy keshendi joba

60 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Jańaózen qalasyna qarasty Kendirli zaýytynda teńiz sýyn tushytý úderisiniń bastalýy óńir turǵyndary úshin úlken jańalyq boldy. Aýyzsý tapshylyǵyn teńiz sýyn tushytý jáne jerasty sý kózderin paıdalaný arqyly eńserýdi basym baǵyt etken Mańǵystaýda negizgi jobalardyń biri joba­lyq qýaty táýligine 50 myń tekshe metr bolatyn «Kendirli» teńiz sýyn tushytý zaýytyn salý bolatyn.

Kendirli zaýytyndaǵy  keshendi joba

Kásiporyndaǵy qu­ry­lys jumysy bıyl mamyrdyń aıa­ǵyn­da­ bitti. Sýdy tushytý, tuz­syz­­dandyrý jáne mıne­ral­dan­dyrý sehtary, sor­ǵy stansasy, eki qosalqy stansa, jón­deý-mehanıkalyq sehy, garaj, qoımalar, zerthana men órt són­dirý beketi, qazan­dyq salyndy. Árbir nysan úshin eń qajetti nárse ınjenerlik-kom­mýnıkasııalyq ınfra­qurylym desek, zaýytqa uzyndyǵy 80,1 shaqyrym elektr berý jelisi, jalpy uzyndyǵy 201,4 shaqyrym eki tarmaq­ty magıstraldy sý qubyry, 48,1 sha­­­qyrym gaz qubyry, 40,1 sha­qy­rym avtojol salynyp, joba­nyń teńiz bóligi boıynsha teńiz túbindegi transheıaǵa polıetılen qubyrlary tóseldi. Kásip­orynda álemniń jetekshi óndi­rýshi kompanııalarynyń ozyq tehnologııalary qoldanylady.

Iske qosý-baptaý is-sharalary júrip jatqan zaýytta aldymen tehnologııalyq jabdyqtardyń búkil sıkli retteldi. Bul – teńiz sýyn tushytýǵa arnalǵan óndi­ristik jeli tekseriledi jáne jýy­lady degen sóz. 72 saǵatqa sozylatyn bul úrdisten soń synaq is-sharalary sátti aıaqtalǵan kezde zaýyt jumys rejimine kóshedi.

Zaýyttyń sýdy tazartý jáne tushytý jumysy kúrdeli. Maman­dardyń aıtýynsha, aldymen zaýyttan 730 metr qashyqtyqta teńiz ústinde ornalasqan arnaıy sý jınaıtyn qurylǵy arqy­ly tereńdigi 12 metrlik qudyqqa kelip túsken teńiz sýy qon­dyr­ǵylar­dyń kómegimen qubyr arqyly kásiporynǵa jetedi. Tushytý sehynda laıdan tazar­týǵa jáne basqa zattardy joıýǵa baǵyt­talǵan birqatar prose­dýra­dan ótken sý ózdiginen tazar­tatyn súz­gi­lerge jiberiledi. Osy­dan keıin sý ýltra súzgileý úderi­sinen ótedi.

Bul tásil sý quramyndaǵy organıkalyq zattardy 70–75%-ǵa deıin tómendetýge jáne barlyq qospany, sonyń ishinde bakterııa, bir jasýshaly baldyr jáne basqa da elementterdi tolyq joıýǵa yqpal etedi. Sondaı-aq keri osmos tehnologııasy sý quramyn mıneraldy qospalardan tazartyp, 99,5% tushytýǵa múmkindik beredi. Al tushy sýdy joǵary sapaǵa jetkizý úshin remıneralızasııa prosesi júrgiziledi. Hlorlanǵannan keıin ol sý aýyzsý rezervýarlaryna jiberiledi.

Kópten kútken Kendirli sý tushytý zaýyty tolyq jobalyq qýatyna engende óńirde aýyz sý máselesine belgili mólsherde serpin bermek.