«Qazanat» ıppodromy bul kúnderi jaı ǵana jarys alańy emes, qymyzdyń qasıetin tanýǵa kelgen myńdaǵan halyqty qushaǵyna syıdyrǵan rýhanı ortaǵa aınaldy. Qymyz iship, kóńil terbegen, salt-dástúrdi ulyqtap, júrek tebirengen kún boldy.
Saltanatty saýyqtyń alǵashqy kúninen-aq astanaǵa 40 myńnan astam adam jınalyp, eki kúnde bul kórsetkish 70 myńǵa jetti. Alys-jaqynnan kelgen jurt tek dám tatyp qana qoımaı, qazaqtyń dástúrin tereńnen tanyp qaıtty. Tigilgen kıiz úıler men bezendirilgen shatyrlarda ár óńirdiń qymyzshylary baba sýsynnyń babyn tapqan ádis-tásilderin ortaǵa saldy. Ár óńirdiń qymyzy – ózinshe bir álem, ózinshe bir áńgime.
Qazyǵurttyń qymyzyn ákelgen Erlan Shoqybaev kúbini kıikotymen ystaıtynyn aıtty. Taýdyń japyraǵyn boıyna sińirgen shópti paıdalaný – ejelgi tájirıbeniń jalǵasy.
«Bala kúnde qandaı qymyz ishseń, sonyń dámi tańdaıda qalady. Sol dám ómir boıy esten ketpeıdi. Arqanyń qymyzy keremet bolǵanymen, bizdiń óńirdiń jurtshylyǵyna ońtústiktiń qymyzy ystyq kórinedi», deıdi. Ol baıqaýǵa 320 lıtr qymyz ákelgen eken.
Arqanyń sary dalasynan jetken Jańaarqa qymyzynyń jaıy bólek. Sýsynnyń betinde júzgen maıy da bólek. Beıne bir «meńdi qymyz» dersiń. Eralıev aýylynan kelgen Gúlim Túskenova qymyzdyń babyn tabý – kún saıynǵy tııanaqty eńbektiń nátıjesi ekenin aıtty.
«Biz tobylǵymen ystaımyz. Bul Arqa qymyzynyń basty ereksheligi. Tańerteń myń, keshke myń ret pisemiz. Ashytý tehnologııasy saqtalmasa, dám buzylady. Bizdiń ónim – emdik qasıetimen belgili. Koronavırýs kezinde elge tegin tarattyq», dep aǵynan jaryldy. Jańaarqalyqtar bul joly festıvalge 1 tonna qymyz ala kelipti.
Sol sekildi Almatydan kelgen «Abzal qymyz» brendi de jurt nazaryn aýdartty.
«Ár óńir óz qymyzyn maqtaıdy. Ereksheligi ashytý men pisýimizde. Tehnologııamyz qupııa». «Qupııa bolatyn sebebi sý qospaısyzdar ma áıteýir?» dep qaljyńdap suraǵan bolyp edik, aqqa sýdy anturǵan ǵana qosady dep aǵynan jaryldy. «Qupııa ustaıtyn tásilin ashytý kezinde paıdalanamyz», dedi ol.
Qymyzben ǵana emes, kánigi júıriktermen de daralanǵan bul festıval ulttyq muranyń mańyzyn arttyra tústi. «Er Qanaty» atty jylqy kórmesinde qazaqtyń jabysy men qostanaıy, muǵaljary men besqaraǵaı tuqymdaryna deıin qoıylyp, sheteldik taza qandy jylqylarmen qatar tanyldy. Kórermender qazaqtyń jylqyǵa degen qurmetin kózben kórip, kóńilmen túısindi.
Sóıtip «Qazaqtyń eń sulý jylqysy» ataǵy muǵaljar tuqymyna, al «Eń júırik» mártebesi qostanaılyq sáıgúlikke buıyrdy.
Sonymen qatar balalarǵa arnalǵan alańda túrli oıyndar uıymdastyryldy. Asyq atyp, alty baqanda terbeldi, sadaq atty. Ulttyq taǵam jármeńkesinde qazaqtyń dámi tartyldy. Is-shara sahnasyn otandyq óner juldyzdarynyń konserti ásemdedi.
Halyq pen mamandar birlese daýys bergen qazylyq qorytyndysynda Abaı oblysy, Sarjal aýylynan kelgen «Janys» sharýa qojalyǵynyń ónimi «Eń úzdik qymyz» ataǵyna ıe boldy. Jeńimpazǵa 20 mıllıon teńge kóleminde syıaqy berildi. 2-oryndy Qaraǵandy oblysy, Qarqaraly qymyzy, «Qarynshı» sharýa qojalyǵy 15 mln teńgemen jeńip aldy. Al III orynǵa Aqmola oblysy, Qymyznaı qymyzy, «Qabdýlın» sharýa qojalyǵy 10 mln teńgemen jaıǵasty.
Sonymen qatar, «Altyn kúbi», «Kúmis torsyq», «Tekti sýsyn – kúmis shara» sııaqty arnaıy atalymdar boıynsha da úzdikter marapattaldy.
Meshkeıler jarysy da qalys qalmady. Eki lıtr qymyzdy bir demmen tóbesine kóterip, birinshi oryn alǵan Jańaarqalyq Qasymhan Ǵalym jurtty tánti etti.
«BaiQymyz – baptalǵan qymyz» — bul jaı ǵana festıval emes, bul – ult bolmysyn ulyqtaǵan, rýhty serpiltken, urpaqty úndestirgen aýqymdy mádenı betburys. Joba uıymdastyrýshylary kelesi jyldan bastap bul is-sharany dástúrli túrde jyl saıyn ótkizýdi josparlap otyr. Demek, dám men dástúrdiń dáriptelýi jalǵasa bermek.
