Foto: Satbayev University baspasóz qyzmeti
Bul atlas – M.K. Absametov pen Ý.M. Ahmedsafın atyndaǵy Gıdrogeologııa jáne Geoekologııa ınstıtýty mamandarynyń eleýli eńbeginiń nátıjesi. Joba qazirgi zamanǵy GAJ tehnologııasyna negizdelgen, keńistiktik málimetterdi biriktire otyryp, Qazaqstandaǵy jer asty sýlary jónindegi bilimdi júıelep usynatyn biregeı platforma.
Atlas tek ǵylymı qural ǵana emes, sonymen qatar eldiń sý resýrstaryn basqarýdaǵy ınstıtýsıonaldyq áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan strategııalyq resýrs. Ol aýyl sharýashylyǵy, energetıka, densaýlyq saqtaý, tótenshe jaǵdaılarǵa daıyndyq syndy baǵyttarda sheshim qabyldaýǵa naqty negiz usynady. Bul joba klımattyń ózgerýine beıimdelý, ekologııalyq qaýipsizdik pen transshekaralyq yntymaqtastyq máselelerin sheshýde de mańyzǵa ıe.
Jumystyń mańyzdylyǵy BUU-nyń Turaqty damý maqsattarymen – taza sý (SDG 6), ınnovasııalyq ınfraqurylym (SDG 9), klımatqa qarsy áreket (SDG 13) – úndesedi. Sonymen qatar, bul atlas akademııalyq ortada keńinen qoldanýǵa jaramdy: ýnıversıtettik bilim berý, kásibı daıarlyq jáne ǵylymı zertteý úderisterine qosymsha serpin beredi.
Atlastyń praktıkalyq qundylyǵy – naqty málimetter men joǵary ádistemelik dáldikke negizdelýi. Onyń kómegimen sý resýrstarynyń taralýy, sapasy men qoljetimdiligi týraly aqparatty vızýalızasııalaý jáne modeldeý múmkindigi artady. Bul rette jeke sektor da paıda kóre alady, ıaǵnı atlas turaqty damý qaǵıdattaryn saqtaý arqyly resýrstardy tıimdi paıdalanýǵa jol ashady.
Gıdrogeologııalyq derekterdiń jınaqtalýy men usynylýy álemdik ǵylymı qaýymdastyq tarapynan da oń baǵalandy. Joba birqatar halyqaralyq kongresterde usynylyp, sheteldik sarapshylardan joǵary baǵa aldy.
Qorytyndylaı kele, «Gıdrogeologııalyq kartalar atlasy» – Qazaqstannyń ǵylymı áleýetin, tehnologııalyq damý deńgeıin jáne ekologııalyq jaýapkershiligin kórsetetin mańyzdy eńbek. Bul bastama sý resýrstaryn basqarý salasyndaǵy jahandyq kóshbasshylyqqa umtylýdyń naqty dáleli bola alady. Atlasty Memlekettik syılyqqa usyný – laıyqty sheshim. Men bul usynysty tolyǵymen qoldaımyn.
Ramona Blanes, Professor, PhD, Glazgo ýnıversıteti (Ulybrıtanııa)
