Týrısterdiń aldymen at basyn tirer jeri, oblys ortalyǵy – Aqtaý qalasynda Kaspıı teńiziniń jaǵasyn tazalaý boıynsha jappaı senbilik uıymdastyryldy. Demalýshylar kóp baratyn «Jyly jaǵajaı» aýmaǵynda aksııa aıasynda ótken jappaı senbilikke Mańǵystaý oblysy ákiminiń orynbasarlary, Aqtaý qalasynyń ákimi, kommýnaldyq qyzmet ókilderi, memlekettik qyzmetshiler, «Jasyl el» eńbek jasaǵy men jastar atsalysty. Tazalyq jumystaryna kommýnaldyq sala mekemelerimen qatar ózge de uıymdardan barlyǵy 400-ge jýyq qyzmetker men 4 arnaıy tehnıka jumyldyrylyp, nátıjesinde 12 tonna turmystyq qaldyq shyǵaryldy.
– Senbiliktiń basty maqsaty – Kaspıı teńizi jaǵalaýyn qoqys qaldyqtarynan tazartyp, halyq arasynda demalys mádenıetin qalyptastyrýǵa úndeý. О́kinishke qaraı, keıingi ýaqytta jaǵalaýda qoqys qaldyrý derekteri jıilep ketti. Kúni keshe ǵana bul aýmaqqa 8 myńǵa jýyq kólik pen 30 myńnan astam adam kelip, demaldy. Alaıda kópshiligi demalystan keıin artynda qaldyqtaryn jınamaı, sol kúıi tastap ketken. Sonyń saldarynan eriktilermen birge taý-taý bolyp jınalǵan qoqysty jınap júrmiz. Qazir jaǵalaýdaǵy tazalyqty saqtaý úshin kommýnaldyq qyzmettiń 80-ge jýyq mamany jumys istep jatyr. Degenmen demalýshylardyń sońynan qoqys qaldyrýy áli de toqtar emes. Arnaıy qoqys jáshikteri ornatylǵanyna qaramastan, keıbir azamattar 50 qadam jerdegi konteınerge qoqysyn tastaýǵa erinedi. Ekologııalyq aksııa bir kúndik shara emes, bul baǵyttaǵy jumys jyl boıy jalǵasady, – degen Mańǵystaý oblysy ákiminiń orynbasary Tilegen Ábishev óńir turǵyndary men demalýshylardy ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrýǵa, tabıǵatqa uqypty qaraýǵa shaqyrdy.
Elimizde, jasyratyny joq, tazalyqty saqtaý mádenıeti áli de qalys qalyp keledi, ıaǵnı joǵary deńgeıde qalyptasyp, kete almaı tur. Týrıster jıi keletin Mańǵystaýda, teńiz jaǵalaýynda shashylyp qalatyn qoqystar sózimizdi dáleldeı túsedi.
Derekterge súıensek, 2023 jyly Mańǵystaý oblysyna 390 myńǵa jýyq týrıst kelgen bolsa, ótken jyly bul kórsetkish 420 myńǵa jetken. Bıylǵy shomylý maýsymynda óńirge 500 myńnan astam demalýshy kelgen. Týrıster sany jyldan-jylǵa artyp keledi, bul kórsetkish óńirde tazalyq saqtaý jumystaryn barynsha belsendi júrgizýge úndeıdi.
Osy maqsatta «Taza Qazaqstan» aksııasy sheńberinde «Taza Aqtaý» jobasy iske qosyldy. Joba aıasynda qaladaǵy tazalyq pen sanıtarlyq tártipti saqtaý maqsatynda polısııa qyzmetkerlerimen birlesip monıtorıng jumystary júrgiziledi. Alǵashqy tekseris sharalary nátıjesinde 7 kásipkerlik nysannyń sanıtarlyq jaǵdaıy, kóshe tazalyǵy, ekologııalyq normalarǵa sáıkestigi tekserilip, túsindirý jumystary júrgizildi. Anyqtalǵan kemshilikterge baılanysty barlyq kásipkerlik sýbektilerine Ákimshilik kodeksine sáıkes eskertýler berildi, belgilengen merzimde anyqtalǵan kemshilikterdi joıý jóninde tapsyrma júkteldi. «Taza Qazaqstan» aksııasy aıasynda qala kóleminde qoǵamdyq oryndardy lastaýdyń aldyn alý maqsatynda Aqtaý qalasy polısııa basqarmasynyń barlyq jeke quramy jumyldyryldy. Ekologııalyq shara barysynda belgili ýaqyt arasynda toǵyz myńnan astam quqyq buzýshylyq anyqtaldy.
– Ákimshilik kodeksiniń 434-2-baby, ortaq paıdalanylatyn oryndardy lastaý deregi boıynsha 2 667 quqyq buzýshylyq anyqtaldy. Sonymen qatar Ákimshilik kodeksiniń 505-baby, qalalar men eldi mekenderdiń aýmaqtaryn abattandyrý qaǵıdalaryn buzý, sondaı-aq qalalar men eldi mekender ınfraqurylymy obektilerin buzý, jasyl ekpelerin joıý jáne búldirý faktisi boıynsha 6 569 quqyq buzýshylyq anyqtaldy, dedi Aqtaý qalasy PB JPQB bastyǵynyń orynbasary Nurlan Rahaev.
Turǵyndardyń ruqsat etilmegen jerge qoqys tastaý deregi de azaımaı tur. Bıyl tabıǵatty qorǵaý polısııasy tarapynan tabıǵı aýmaqtardy lastaǵany, qoqys qaldyrǵany, ruqsat etilmegen jerlerdegi ekologııalyq quqyqbuzýshylyqtarǵa qatysty 1000-ǵa jýyq ákimshilik hattama toltyrylyp, jalpy somasy 70 mıllıon teńgeden astam aıyppul salynǵan. Jaqynda Qaraqııa aýdany, Qulandy aýyly aýmaǵynda qorshaǵan ortany qorǵaý, eldi mekenderdiń sanıtarlyq-tazalyq jaǵdaıyn jaqsartý maqsatynda ruqsat etilmegen orynǵa tastalǵan qoqys úıindilerin joıý jumystary júrgizildi.
«Ǵarysh sapary» ulttyq kompanııasynyń spýtnıktik monıtorıngi Qulandy aýylynan ruqsatsyz qoqys tastalǵan úsh oryndy anyqtady. Oqıǵaǵa oraı tıisti shara qabyldanyp, tazalyq jumystary uıymdastyryldy. Nátıjesinde 2 dana ózi aýdaratyn mashına, 1 dana júk tıegish tehnıka, 7 jumysshy kúshi tartylyp, jalpy kólemi 130 tekshe metr bolatyn turmystyq, qurylys qaldyqtary arnaıy polıgonǵa shyǵaryldy.
Tazalyq – turǵyndar úshin densaýlyq kepili, alys-jaqynnan kelgen týrıster úshin jergilikti halyqtyń, memlekettiń mádenı deńgeıiniń kórsetkishi. Sondyqtan tazalyq saqtaý árbir turǵynnyń mindetti tártibi ekenin uǵynǵan jón.
Mańǵystaý oblysy
