Álemniń rýhanı murasy: Biregeı kórme

Qos kórmeniń basty maqsaty – túrli dinı konfessııalardyń tarıhı jáne rýhanı murasyn keńinen tanytý arqyly qoǵamda dinaralyq túsinistik pen ózara qurmetti nyǵaıtý, sondaı-aq kórmege kelýshilerdiń rýhanı-tanymdyq kókjıegin keńeıtý.

Is-shara barysynda Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva kórmede usynylǵan artefaktiler jaı ǵana tarıhı jádiger emes, adamzattyń rýhanı jáne mádenı murasyn jetkizýshi, uly oqıǵalardyń kýási ekenin atap ótti. Alda ótetin Álemdik jáne dástúrli dinder kósh­bas­shylarynyń sezi – Qazaqstannyń beıbi­tshilik, kelisim men gýmanızm qundy­lyqtaryn berik ustanatynyn kórsetetin mańyzdy halyqaralyq oqıǵalardyń biri.

«Mundaı biregeı tarıhı muralardy saqtap, olardy tereń zerdeleı otyryp, biz ózara túsinistikke, rýhanı birlikke jáne mádenı dıalogke negizdelgen berik bolashaqtyń irgetasyn qalaı alamyz», dedi Aıda Balaeva.

Mınıstr Qasym-Jomart Toqaevtyń din týraly aıtqan paıymyn eske aldy. Prezıdent halyqqa Joldaýynda din árqashan bilim berý qyzmetin atqarǵanyn jáne Quran, Injil, Táýrat jáne basqa da kóptegen rýhanı kitap árqashan gýmanızm men beıbitshilik ıdeıalaryna qanyq bolǵanyn atap ótti.

Konfessııa ókilderi Qazaqstannyń beıbitshilik pen kelisimdi saqtaý isindegi erekshe róline toqtaldy.

«Bul kórmeniń Qazaqstanda, dinaralyq kelisimge, beıbitshilikti nasıhattaýǵa qurmetpen qaraıtyn elde uıymdastyrylǵany óte oryndy. Osyǵan baılanysty Qasıetti Taqtyń atynan Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevqa qoldaýy úshin zor rızashylyǵymdy bildiremin», dedi Qazaqstandaǵy Apostol nýnsııi, arhıepıskop Georg Panamthýndıla.

«Kıeli jádigerler kórmesiniń el astanasynda jáne elimizdiń ózge de iri qalalarynda usynylýy – Qazaqstanda dinı bostandyq bar ekenin, túrli dinder arasynda jemisti yntymaqtastyq qalyptasqanyn, halqymyzdyń birligin nyǵaıtýǵa degen umtylystyń baryn kórsetedi. Kórmeniń sátti ótýi – Qazaqstan halqynyń rýhanııatyna úles qosyp, máńgilik qundylyqtarǵa negiz­delgen beıbit damý jolyn tańdaǵan elimiz­ge Qudaıdyń berekesi bolǵaı», dep tolyq­tyrdy Astanadaǵy Áýlıe Marııa Rım-katolık arhıeparhııasynyń arhıe­pıs­kop-metropolıti Tomash Bernard Peta.

«Týrın kebini» kórmesi kópshilikti osy ataqty arheologııalyq jádigerdiń ta­rı­­hy men ǵylymı zertteýlerimen ta­nys­­tyrady. Bul biregeı jádiger kóne za­­ma­nnan búginge deıin ǵylymı qaýym­das­­tyq pen qajylardyń nazaryn aýda­ryp keledi», dedi Qazaqstan Pravo­slav shir­keýiniń basshysy, Astana jáne Qazaqstan mıtropolıti Aleksandr.

«Týrın kebinin» kóbine «besinshi Injil» dep te ataıdy jáne hrıstıan álemindegi eń qymbat jádigerlerdiń biri sanalady. Sonymen qatar bul – qazirgi ýaqytta eń kóp zerttelgen obektilerdiń biri. Qazaqstanda atalǵan kórmeniń ótýine úles qosý – biz úshin úlken mártebe», dep atap ótti «Kirche in Not» qorynyń atqarýshy prezıdenti Redjına Lınch.

«Týrın kebini» kórmesi – hrıstıan álemindegi eń baǵaly jádigerlerdiń biri. Ańyz boıynsha, shamamen 2000 jyl buryn shegelenip turǵan Isa Másihti túsirip alyp, denesin osy matamen oraǵan.

Aıta keteıik, bul ekspozısııa elimizde alǵash ret kórsetildi. Kórmede kebinniń dálme-dál kóshirmesi men 27 taqyryptyq aqparat­tyq panel, sondaı-aq tarıhı arte­faktiler, beınematerıaldar men ıllıý­s­trasııalyq broshıýralar usynyldy.

«Qasıetti kitaptar» kórmesi álemdik dinderdiń qasıetti jazbalary arqyly ártúrli dinı dástúrlerdiń rýhanı negizderin kórsetýge baǵyttaldy. Ekspozısııada qasıetti jazbalardyń jáne túrli dinder men tarıhı dáýirlerge qatysty sırek kezdesetin qoljazbalardyń 50 danasy usynyldy.

Eksponattardyń ishinde VII ǵasyrdaǵy Quran qoljazbasy, XIX ǵasyrdaǵy sırek kezdesetin Injil nusqalary, Kenesary hannyń Quran kitaby, Talmýd, Tora jáne basqa da kıeli kitaptar bar.

Kórme 2025 jyldyń 25 qyr­kúıegine deıin jalǵasady. Kópshilik túrli dinderdiń rýhanı muralarymen tereńirek tanysyp, adamzat tarıhyndaǵy dinı jazbalardyń mádenı, tarıhı jáne rýhanı mánine úńilý múmkindigine ıe boldy.