Sonyń bir úlgisi bolar, О́zbekáli Jánibekov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń Arheologııalyq ortalyǵy Nıderlandtyń Leıden ýnıversıteti ǵalymdarymen birge qazba jumystaryn júrgizdi. Olar halyqaralyq ǵylymı yntymaqtastyq aıasynda Túrkistan oblysynyń Ordabasy aýdanyna qarasty Qaraspan aýyly mańynda ornalasqan Tólebaıtóbe-2 qorymdaryn zerttedi.
Arheologterdiń bizge bergen deregine súıensek, qazba jumystary barysynda b.z.d. I ǵasyr men b.z. IV ǵasyryna jatatyn Qańly kezeńine tán obalar arshyldy. Oba ishinen aqsúıek kóshpendi jaýyngerdiń jerlengeni anyqtaldy. Bul – qabirden tabylǵan jebe ushtary, turmystyq pyshaq, at ábzelderi (aýyzdyq), beldik toǵalary men áshekeı buıymdar arqyly dáleldenip otyr. Erekshe nazar aýdararlyǵy – úlken hum ydysynyń bólikteri qabir ishine tóselgen jáne máıit aǵash tabyttyń ústine qoıylyp jerlengen.
Aǵashtyń jaqsy saqtalǵan bólikteri men jebelerdiń sabyndaǵy jip izi jerleý rásiminiń kúrdeliligin kórsetedi. Alebastr gıpsten jasalǵan boıtumarlar sol zamandaǵy nanym-senim boıynsha zulym kúshterden qorǵaýshy retinde qoıylǵan. Sondaı-aq jylqynyń azý tisi, kelesi obadan tómen temperatýrada baǵaly metaldardy balqytýǵa arnalǵan, ǵylymı aınalymda «tıgel» dep atalatyn sırek kezdesetin keramıkalyq ydys tabyldy. Bul – sol kezeńdegi metall óńdeý tehnologııasyna qatysty mańyzdy jańalyq.
Aıta keterligi, obalar ejelgi dáýirde birneshe ret tonalǵanyna qaramastan, búgingi qazba jumystary nátıjesinde mańyzdy derekter men jádigerler tabylyp otyr. Zertteý jumystaryna arnaıy memorandým aıasynda «Ordabasy» ulttyq tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń qyzmetkerleri de qatysty.
Leıden ýnıversıtetiniń antropolog jas ǵalymy Polına Kolmogorova bul zertteý jumystary Qazaqstannyń kóne tarıhynyń ashylýyna, Qańly kezeńiniń mádenıeti men salt-dástúrin tanýǵa úles qosatynyna senim bildirdi. Ol arheologııalyq zertteýler júrgizýdi aldaǵy ýaqytta da bizdiń ǵalymdarmen birge jalǵastyrmaq.
