«Adal azamat: tárbıe ekojúıesi jáne mektep – otbasy – qoǵam sınergııasy» taqyrybyndaǵy otyrysta qatysýshylar byltyrǵy oqý jylynyń qorytyndysyna taldaý jasap, jańa oqý jylyndaǵy basymdyqtardy aıqyndaý, múddeli organdarmen yntymaqtastyq, tárbıe baǵdarlamasyn júzege asyrýdyń tıimdi tásilderi jáne qoǵamda qundylyqtardy dáripteý máselelerin talqylady. Seksııa barysynda «Adal azamat» birtutas tárbıe baǵdarlamasynyń ǵylymı-ádistemelik negizderi, alǵashqy nátıjeleri, qundylyqqa negizdelgen tárbıe, tárbıe jumysynyń nátıjesin baǵalaýda nazardan tys qalǵan joq. Sondaı-aq erte kásibı baǵdar, qarjylyq saýat, áskerı-patrıottyq tárbıe, qaýipsizdik mádenıeti jáne ata-analarmen jumysty jetildirý baǵyttarynda baıandamalar usynylyp, mektep tájirıbesinen úzdik jobalar tanystyryldy.
Buǵan deıin respýblıkadaǵy barlyq memlekettik mektepke «Birtutas tárbıe» tujyrymdamasy engizilip, orta bilim uıymdarynda tárbıe jumystary atalǵan baǵdarlama negizinde júrgizilip keldi. Endi alǵash ret bıylǵy 1 qyrkúıekten bastap sol tujyrymdamanyń jalǵasy retinde «Adal azamat» birtutas baǵdarlamasy elimizdegi búkil oqý oshaǵyna, jekemenshik mektepterge de mindetti bolmaq. Baǵdarlamanyń mazmuny jańartylyp, Memleket basshysynyń «Adal azamat – adal eńbek – adal tabys» ıdeologııalyq qaǵıdasymen úndestirilgen. Jumysty úılestirýshi Y.Altynsarın atyndaǵy UBA taratqan aqparatqa súıensek, menshik nysanyna qaramastan, barlyq mektepke mindetti engizilýi tárbıe jumysynyń el kóleminde birizdi standartpen júrgizilýine jáne barlyq oqýshyǵa teń orta qalyptastyrýyna múmkindik beredi. «Adal azamat» baǵdarlamasynyń maqsaty – adal, eńbekqor, eljandy azamattar tárbıeleý. Tárbıe júıesi jalpyulttyq qundylyqtarǵa negizdelip, mektep, ata-ana jáne qoǵam arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtýǵa baǵyttalady.
Osyǵan oraı barsha mektepke arnalyp biryńǵaı vızýaldy standart – brendbýk ázirlenedi. Mekteptiń ishki kelbeti ulttyq tárbıelik qundylyqtar men mádenıetti beıneleıtin ortaǵa aınalady. Tárbıe jumysyn júzege asyrýda barlyq taraptyń ózara birlese qyzmet atqarýyna erekshe kóńil bólinedi. Mektepterdegi tárbıe isi memlekettik organdarmen, quqyq qorǵaý, densaýlyq saqtaý, ishki saıasat salasyndaǵy qurylymdarmen tyǵyz baılanysta júrgiziledi. Aı saıyn belgilengen taqyryptar sabaq pen synyptan tys is-sharalardy bir-birimen sabaqtastyrady. Mysaly: ádildik, eńbekqorlyq, patrıotızm syndy qundylyqtar oqý úderisiniń ózegine aınalmaq. Osy baǵytta mektep ómirine «О́negeli 15 mınýt», kúı áýenimen qońyraý soǵý, ulttyq oıyndar sekildi jańa formattar engiziledi. Sonymen qatar oqýshynyń mektepten tys ómirlik tájirıbesin baıytýǵa da erekshe kóńil bólinedi.
Jıyn barysynda «Qazaq gazetteri» JShS bas dırektory, akademık Dıhan Qamzabekuly BAQ pen «Adal azamat» baǵdarlamasynyń ıdeologııalyq úndestigi týrasynda, Y.Altynsarın atyndaǵy UBA vıse-prezıdenti, pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty Anar Táńirbergenova «Adal azamat» birtutas tárbıe baǵdarlamasynyń nátıjeleri men jańa oqý jylyndaǵy basymdyqtar jóninde, «Bilim-ınnovasııa» Halyqaralyq qoǵamdyq qorynyń vıse-prezıdenti Arofat Ábdihalyquly «Qundylyqqa negizdelgen tárbıe: zertteýler men tájirıbe» taqyrybynda mazmundy baıandama jasady. Olardan ózge de spıkerler óz tájirıbesin bólisip, oıyn ortaǵa saldy. Solardyń biri sessııada sóz alǵan Respýblıkalyq Analar keńesi tóraǵasynyń orynbasary Baıan Ahataı ata-analarǵa baǵyttalǵan tárbıe jumystary arqyly qoǵamda adal azamattardy tárbıeleý búginginiń basty talaby bolyp turǵanyn aıtty. Onyń oıynsha, «Adal azamat – adal otbasynda tárbıelenedi. Adal otbasy – ádil qoǵamnyń irgetasy» ıdeıalaryn ilgerilete otyryp, maqsatty aýdıtorııa retinde ata-analardy (eresek turǵyndar), ustazdar, tárbıeshiler, qoǵam belsendilerin, qoǵamdyq uıymdar men jergilikti ózin-ózi basqarý organdary ókilderin qatystyrý mańyzdy.
«Eresekterdiń ózara yntymaqtastyǵyn kórip ósken balanyń boıynda basqasha kózqarastardyń qalyptasýy múmkin emes, sondyqtan adal azamattardy tárbıeleýdiń eń basty alǵysharty – eresekterdiń ózara adal qarym-qatynasy, adal áreketi, ár azamattyń ózine adaldyǵy. Bala – aına, ózimiz qandaımyz – bala sondaı. Olardan ózimiz kórsetken nárseniń jemisin ǵana kúte alamyz. Qazaq halqy sondyqtan da tárbıeni eki-aq túrge bólip qarastyrǵan: kórgendi, ne kórgensiz. Nátıjege, qol jetkizý úshin bilim uıymdarymen birlesip ata-analarǵa arnalǵan trenıng, psıhologııalyq semınar, qoǵamdyq aksııa, vebınarlar, «Ákeler keńesi», «Analar keńesi» tóraǵalarymen birlesken otyrystar ótkizgen oryndy.
Seksııanyń ekinshi bóliminde jınalǵandar bes ınteraktıvti keıs-sessııa aıasynda tájirıbe almasty. Onda tárbıe ekojúıesindegi ózekti máseleler men sheshý joldary, memlekettik organdarmen yqpaldastyq, ata-analarǵa pedagogıkalyq qoldaý, balalardyń jeke qaýipsizdigi jáne otbasy men mekteptiń birlesken bilim berý keńistigin qurý taqyryptary qamtyldy.
