Halyqtyń ómir súrý sapasy eldiń ekonomıkalyq damý deńgeıinde mańyzdy kórsetkishteriniń biri sanalady. Álemde halyqtyń tabysyn arttyrýdyń birqatar tanylǵan ekonomıkalyq modelderi men tetikteri bar. Al memlekettik qyzmetterdi sıfrlandyrý – áleýmettik kómek alýshylardy jáne olarǵa kórsetilgen qyzmetterdiń kólemin sáıkestendirýge septesedi. Sonymen qatar eń ońtaıly ári tıimdisin tańdap, ashyqtyq qaǵıdatyn saqtaýǵa múmkindik beredi. Memlekettik organdardyń qoldanystaǵy aqparattyq júıeleriniń resmı derekteri negizinde otbasynyń sıfrlyq kartasy iske qosyldy. Onda 82 ereje-talap negizinde eseptelgen ál-aýqat dárejesi boıynsha jiktelgen 6,3 mln otbasy, bas-aıaǵy 20 mln astam azamat týraly aqparat bar. Endi «Áleýmettik ámııan» jobasy arqyly áleýmettik kómekterdiń barlyǵyn birizdilendirip, jumysty shıratýǵa ábden bolady. Joba aıasynda el Úkimeti memlekettik organdardyń bazalaryn, ıaǵnı derekterin biriktirý arqyly qaı tulǵaǵa qandaı memlekettik járdemniń túri kórsetilýge tıis ekenin birden anyqtaı alady. Joba sıfrlyq tehnologııalardy engizý esebinen áleýmettik kómek quraldaryn maqsatsyz paıdalaný faktilerin barynsha joıýǵa, qadaǵalaýǵa jáne qolma-qol aqsha paıdalanýdy shekteýge baǵyttalǵan.
Prezıdent Joldaýda halyqty qoldaý tásilderin jetildire túsý qajettigin aıtty. «Úkimetke keler jyldyń basynan «Áleýmettik ámııan» jobasyn júzege asyrýdy tapsyramyn. Memlekettik qoldaý shyn máninde, muqtaj adamdarǵa kórsetilýi qajet. Bir sózben, kez kelgen áleýmettik kómek ádil, ashyq jáne tıimdi bolýǵa tıis», delingen Joldaýda.
«Áleýmettik ámııan» ótken jyldan bastap qolǵa alyna bastaǵan joba. Ol pandemııa tusynda ashylǵan «áleýmettik shottan» bólek. Joba aıasynda el Úkimeti memlekettik organdardyń bazalaryn, ıaǵnı derekterin biriktirý arqyly qaı tulǵaǵa qandaı memlekettik járdemniń túri kórsetilýge tıis ekenin birden anyqtaı alady. Bul sıfrlandyrýdyń birinshi kezeńi bolsa, ekinshi kezeńde áleýmettik kómektiń sol kómekti qajet etetin azamatqa jetken-jetpegeni, ıaǵnı ashyqtyq qamtamasyz etiledi. Bıyldan bastap Zańǵa «Áleýmettik ámııan» týraly túsinik engizilip, bekidi. Qazir jobanyń qanatqaqty rejimdegi alǵashqy qadamy retinde balalarǵa ystyq tamaq úlestirý jaǵy pysyqtalyp jatyr.
Jýyrda ótken Úkimet otyrysynda Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Jaslan Mádıev joba týraly bylaı dedi:
«Memlekettik qoldaý sharalarynyń nysanaly ári ashyq bolýyn qamtamasyz etý úshin qanatqaqty rejimde «Áleýmettik ámııan» jobasy engizildi. Atalǵan jobadaǵy alǵashqy baǵyt – oqýshylardy tegin jáne jeńildetilgen tamaqpen qamtamasyz etý. 6 943 memlekettik orta bilim beretin mekteptiń ishinde qazir 2 369 mektep zamanaýı avtomattandyrylǵan baqylaý pýnktterimen (ABP) tolyq jabdyqtaldy. Al 3 950 mektepte, jobalyq qýattylyqty eskere otyryp, «Bıznes ámııan» engizildi – bul oqýshylarǵa ystyq tamaq jetkizilýin esepke alý jáne baqylaý úshin qosylǵan arnaıy qosymsha. Osylaısha, eGov Mobile qosymshasyndaǵy «Áleýmettik ámııan» servısi arqyly ata-analar balasynyń ystyq tamaq alǵanyn naqty ýaqyt rejiminde tekserip, mázirdi kóre alady jáne pikir qaldyra alady».
Elimizde mektepte bilim alatyn 1-4 synyp oqýshylary ystyq tamaqpen qandaı da bir shartsyz, túgel qamtylady. Sol sekildi áleýmettik kómek alatyn otbasyda tárbıelenetin 5-11-synyp oqýshylaryna tegin ystyq tamaq qarastyrylǵan. Jańa júıeniń artyqshylyǵy – ata-analar qaǵaz qujat jınap sendelmeıdi. Kómek alý quqyǵy memlekettik derekter bazasy arqyly avtomatty túrde anyqtalady. «Áleýmettik ámııan» sıfrlyq sheshiminiń taǵy bir artyqshylyǵy júıe memlekettik qoldaýdy aldyn ala ózi anyqtaıdy. Kómekti avtomatty túrde kórsetedi. Osy jóninde Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi Memlekettik kórsetiletin qyzmetter komıtetiniń tóraǵasy Aınur Iýsýpovadan surap bildik.
– Biz aldymen taldaý jasap, áleýmettik qorǵalatyn topqa jatatyn azamattardy naqtylaımyz. Sosyn ata-analarǵa memleket tarapynan balasynyń ystyq tamaq alýǵa quqyǵy bar ekeni týraly habarlama jiberemiz. Ata-ana «kelisesiz be» degen suraqqa «Iá» dep jaýap qaıtarǵan jaǵdaıda «Áleýmettik ámııanda» vaýcher paıda bolady. Osydan bastap bala ashanadan tegin tamaqtana alady. Ol úshin vaýcherdi ata-ana eGov Mobile qosymshasy arqyly iske qosýǵa tıis. Sonda oqýshy mektep ashanasynda QR-kod, karta nemese Face ID arqyly ystyq tamaq ala bastaıdy. Balanyń ashanaǵa kirgeni, tamaqty alǵany bári-bári esepke alynady. Osylaısha, júıe memlekettik qoldaýǵa quqyǵy bar otbasylardyń balalaryna tegin ystyq tamaq berý úderisin avtomattandyryp qana qoımaı, ystyq tamaq oqýshyǵa tıgenin ashyq baqylaýǵa múmkindik berip otyr, – deıdi A.Iýsýpova.
Endi burynǵydaı qaptaǵan qaǵaz jınaýdyń qajeti joq. Eshkimge artyq salmaq túspeıdi. Bul áýeli bala úshin, sosyn ata-ana, mektep ujymy, tamaqty jetkizýshi kásipkerge, memleketke bári-bárine tıimdi sheshim bolyp otyr. Osy ýaqytqa deıin jobaǵa qanatqaqty rejimde Astana qalasyndaǵy 10 mektep jáne Qostanaı oblysyndaǵy 10 bilim beretin uıym qosylǵan. Nátıjesinde, ystyq tamaqqa bir aıda tólenetin aqynyń shamamen 15 paıyzy únemdelgeni baıqalǵan. Osy qadam júıeni is júzinde qarap-tekserýge, ata-ana, muǵalimder men jetkizýshilerdiń keri baılanysyn naqtylaýǵa taptyrmas múmkindik bolyp otyr. Qanatqaqty rejimdegi jumystar kóńilden shyqqan. Endi qyrkúıekten bastap júıege elimizdiń barlyq aımaǵyndaǵy mektepter qosylǵaly tur.
Buryn el azamattarynyń kóbi óziniń memleketten áleýmettik kómek alatynyn bile bermeıtin. Endi «Áleýmettik ámııan» arqyly turǵyndarǵa birden áleýmettik qyzmet taǵaıyndalǵany týraly habarlama keledi. Oǵan tutynýshy «ıá» nemese «joq» dep qana jaýap qaıyrady. «Áleýmettik ámııandaǵy» qyzmetterdi paıdalaný úshin turǵyndar Play Market, App Store dúkenderinen eGov Mobile qosymshasyn júktep alýy qajet. Qosymshaǵa qosylý kóp ýaqyt almaıdy, tili de halyqqa uǵynyqty, jeńil. Sozylmaly syrqaty bar pasıentterge memleketten tegin beriletin dári-dármekter bar. Ony alý úshin eGov Mobile qosymshasynda «Áleýmettik ámııannyń» «Dári-dármekpen qamtamasyz etý» bólimin paıdalanýǵa bolady. Máselen, pasıent dárigerdiń aldyna baryp, jiti tekserýden ótken soń tegin dári-dármek taǵaıyndaldy delik. Osy kez aqparat elektrondy túrde birden «Áleýmettik ámııanǵa» túsedi. Pasıent qosymsha arqyly sol bólimge ótse QR-kod shyǵa keledi. Sosyn pasıent memlekettik dárihanaǵa baryp, álgi QR-kodty kórsetse, farmasevt qandaı dári taǵaıyndalǵanyn birden kórip, beredi. Sol kezde ǵana dári esepten shyǵarylady. Ashyqtyq qaǵıdaty saqtalyp, memleketten usynylatyn tegin dári-dármekterdiń baǵyty túgel baqylanady. Osyǵan deıin Densaýlyq saqtaý mınıstrligi joba arqyly dári-dármekterdi úlestirý 700-den astam medısınalyq uıymda iske asatynyn habarlady. «Áleýmettik ámııannyń» arqasynda endi naýqastar ózine qajet dárini alý úshin burynǵydaı dárigerdiń qabyldaýyna kezekke turyp, emhanaǵa qaıta-qaıta barmaıdy.
Jobanyń taǵy bir tarmaǵy balalarǵa qosymsha bilim beretin uıymdarǵa qatysty bolyp otyr. Keleshekte ol úıirmelerdegi balalarǵa da vaýcher taǵaıyndalyp, balanyń úıirmege barǵan-barmaǵany baqylaýda bolady. Osyǵan deıin memleket qosymsha bilim beretin uıymdardy baqylaı almasa, endi osy olqylyqtyń orny tolǵaly tur. Keleshekte júıe arqyly taǵaıyndalatyn áleýmettik kómekterdiń qataryna balalardyń lageri, jataqhanamen qamtý, balabaqsha kezegi sekildi basqa da qyzmetter josparǵa sáıkes engizilýi bek múmkin. Qazirdiń ózinde áleýmettik toptaǵy turǵyndardyń kógildir otyn shyǵynynyń bir bóligin memleket tólep beredi. Munda da turǵyndar QR-kodty kórsetý arqyly shyǵynnyń belgili bir bóligin tóleıdi. Osyǵan qosa, áleýmettik jaǵdaıy tómen otbasylarǵa áleýmettik mańyzy bar taýarlardy jeńildikpen beretin joba pysyqtalyp jatyr. Bul boıynsha qanatqaqty joba qazir Aqmola oblysy Aqkól qalasynda iske asyp jatyr. Onyń nátıjesi jaqsy bolsa, tájirıbe elimizdiń basqa óńirlerine de jetedi.
