06 Tamyz, 2015

Energııa tıimdiligin arttyrýdyń kózi

456 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri Albert Raý men «Elektr energetıkasy jáne qýat únemdeýdi damytý ınstıtýty» AQ basqarýshy dırektory Álibek Qabylbaı baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Onda «Energotıimdilik salasyna strategııalyq ınvestorlardy tartý» taqyryby talqylandy.

100kadam Bes ınstıtýttyq reformanyń úshinshisi jóninde áńgimelegen vıse-mınıstr, elimizde ener­gotıimdilikti arttyrý sharalary­nyń qalaı júrgizilip jatqany týraly áńgimeledi. «Esterińizde bolsa, Elbasynyń «100 naqty qadam» Ult josparynyń 59-shy qadamy boıynsha energotıimdilik salasyna ınvestorlar tartýdy damytý júktelgen edi. Búginde osy baǵytta germanııalyq ener­getıkalyq agenttikti strategııa­lyq áriptes retinde aıqyndap otyrmyz. Atalǵan agenttiktiń ener­gotıimdilik salasynda tájirıbesi mol. Biz osy ınstıtýtpen áriptestik týraly kelisimshartqa otyrǵan edik. Endi olar bizge energoservıstik kompanııa­lardy tartýǵa kómektesýmen qatar, osy baǵyttaǵy ózderiniń jumys isteý tájirıbelerimen de bólisip otyratyn bolady», dedi A.Raý.

Vıse-mınıstr «100 qadam» bo­ıynsha energotıimdilik sharalaryn júzege asyrý maqsatynda eldegi zańnamaǵa birqatar ózgerister engiziletinin de aıtty. Mysaly, bıýdjettik jáne tabıǵı monopolııalardy retteý týraly zańnamalarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar jasalady eken. «Qarapaıym tilmen túsindirsek, búgingi kúni elimizdegi bir mektepti jylytý úshin maýsym barysynda aıyna bir mln. teńge qajet etiledi. Al erteń energoservıstik kompanııa kelip, energııa únemdeıtin qazandyq ornatady. Ol qazandyq aıyna 800-900 myń teńgeni qajet etýi múmkin. Bul jerde bıýdjetten mektepti álgindeı qarjylandyrý jalǵasa beredi de, esesine qaldyq qarajat energııa únemdeýmen aınalysatyn kompanııaǵa beriledi. Mine, bıýdjettik zańnamada osyndaı ózgerister bolady», dedi vıse-mınıstr. Buǵan qosa, energııa shyǵyny úlken bolyp esepteletin kom­mý­naldyq sektorǵa da osyǵan uqsas ózgerister engiziletin kórinedi. Atap aıtqanda, kommýnaldyq qyzmetter tarıfine ınvestısııalyq quramdar nazarǵa alynyp, ol boıynsha únem­delgen qarajat ınvestorlarǵa tıe­sili bolady eken. Sóıtip, ener­gotıimdilik boıynsha bıýdjetke de, tabıǵı monopolııa sýbektisine de salmaq túspeıdi. Ony ınves­tor kóteredi. Esesine, ınvestor únem­deýdi naqty atqaryp, odan qalǵan qaldyq qarajatty ózi ıelenip otyratyn bolady. Baspasóz máslıhatynda energııa tıimdiligi qoryn qurý boıynsha jumys júrgizilip jatqany da aıtyldy. Bul qor Dúnıejúzilik bankpen jáne BUU Damý baǵdarlamasynyń negizinde qurylatyny da aıtyldy. «Qor tujyrymdamasy ázirlenetin bolady. Ol vedomstvonyń mamandary ázirleıtin qazaqstandyq energııa tıimdiligi kartasynyń jobasyn qarjylandyrady. Bul shara ekonomıkanyń osy sektoryn damytýdy qosymsha yntalandyrady degen úmit bar. Osy turǵydan biz energııany únemdeý salasynda aıtarlyqtaı jetistikterge jetken Eýropanyń, sonyń ishinde, Germanııanyń jolyn úlgi etemiz», dedi A.Raý. «Qazaqstan temir joly» UK» AQ ulttyq kompanııalar arasynda energııa tıimdiligine qatysty jobalardy, baǵdarlama aýdıtin óte sátti iske qosypty. Qazaqstan temir joly búgingi tańda Eýropalyq damý bankimen birlese otyryp, óz salasynda energotıimdi jobalardy júzege asyrý úshin 40 mln. dollarǵa laıyqtalǵan arnaıy baǵdarlama jasap, onyń aýdıtin óte sátti qorǵady. Baǵdarlama tujyrymdamasynda joǵaryda atalǵan qarajat temir­jol salasyndaǵy stansalar men parkterdegi elektr energııasyn únemdep paıdalaný tetikterin zama­naýı qurylǵylarmen jetil­di­retindigi anyq kórsetilgen, dedi bul jóninde Á.Qabylbaı.

Nurbaı ELMURATOV, «Egemen Qazaqstan».