06 Tamyz, 2015

Qos kásipker óz isterin dóńgeletip, urshyqsha úıirip otyr

380 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin
Aýdan ekonomıkasynyń damýyna ózindik úles qosyp kele jatqan shaǵyn jáne orta bıznes ókilderiniń biri – erli-zaıypty Baýyrjan Kárimov pen Aınagúl Qadirkeeva. 011 (25) HH ǵasyrdyń aıaq sheninde memlekettik óndiris oryndary taratylyp, bolmasa jabylyp, árkimniń ózinshe tirlik jasaýlaryna týra keldi. Biri qoradaǵy malyn kóbeıtip, jeke sharýa qojalyǵyn qurýǵa talpynsa, ekinshisi jer baptap, astyq ósirýdi jón kórdi. Qarjylyq kúsh-qýaty jetkender saýdaǵa beıimdelip, dúken, ashana nysandaryn turǵyzdy. Kelesi biri qurylyspen aınalyssa, bázbireýler ıesiz qalǵan ǵımarattardy jekemenshikke aınaldyryp, nápaqasyn tapty. 1998 jyly kásipkerlik jolǵa túsken Baýyrjan men Aınagúl ekiniń biriniń tisi bata bermeıtin dárihana sekildi kúrmeýi qıyn salany tańdap aldy. Ýaqyt óte kele tájirıbe jınaqtap, oń men solyn aıyrǵannan keıin veterınarlyq dárihanany iske qosty. Arada eki jyl ótpeı jatyp kompıýterlik salon men baspahana boı kóterdi. Munda balalardyń bos ýaqyttaryn mazmundy ótkizýge múmkindik týdyrylsa, ekinshiden, jergilikti mekemeler men turǵyndar baspa ónimderimen qamtamasyz etildi. Budan bylaı turǵyndar bir paraq qaǵaz úshin qalaǵa júgirmeıtin boldy. Erli-zaıyptylar jurtshylyq ıgiligine paıdalanýǵa bergen aýqymdy qurylystardyń biri – qonaq úı. Mańyzdy nysandy salýǵa jumsalǵan qarajat pen moraldyq-psıhologııalyq salmaqtyń júgin aıtpaı-aq qoıaıyq. Tórt qabyrǵasy qalqıyp, jurty úńireıip turǵan úı ornyna jan bitirý, qarasa kóz toıatyn áleýmettik nysanǵa aınaldyrý –úlken erlikpen para-par. Búginde meımanhana ornalasqan ǵımaratta 36 oryndyq dámhana men bılıard zaly bar. 10 adam jumyspen qamtylǵan. Byltyr azyq-túlik dúkeni esigin aıqara ashty. Árıne, kásipkerlik sala aıtar aýyzǵa ǵana ońaı. Jeńil bolsa kez kelgen adam umtylys jasar edi. Shyn máninde olaı emes. Iskerlik, tabystyń kózin taba bilý, uıymdastyrýshylyq qasıetter óz aldyna, qomaqty qarjysyz ilgeri basý qıyn ekenin erli-zaıyptylar tájirıbeden jaqsy biledi. Baýyrjan men Aınagúl de Úkimettiń jeńildetilgen nesıesine súıendi. Bastapqyda «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» AQ-tan tómendetilgen paıyzben nesıe aldy. Keıin Eýrazııalyq bank arqyly da sharýasyn dóńgeletti. –Shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý týraly Elbasynyń tapsyrmasy qaǵazbastylyqty kemitip, bıýrokrattyq kedergilerdi meılinshe azaıtýǵa aıtarlyqtaı yqpal etti,– deıdi Baýyrjan Berýshauly. Elimizde aýqatty otbasy­lar­dyń sany kúnnen-kúnge artyp keledi. Olar bala-shaǵadan artyl­ǵanyn qosalqy sharýashylyq ashýǵa, óndiris ornyn keńeıtýge jumsaıdy. Demek, jańa jumys oryn­dary paıda bolyp, jumys­syz júrgender eki qolǵa bir kú­rek ustaıdy degen sóz. Jergilik­ti salyq túsimi de molaıady. Son­dyq­tan, jumys isteımin dep talap­tan­ǵandar óz sharýasyn urshyqsha úıirip otyrǵan «Kárimov» jeke ká­sip­kerliginen úlgi alsa, esh ar­tyq­tyq etpeıdi. «Bulaq kórseń kózin ash» degenniń bir mysaly osy. Bolat AMRIN. Soltústik Qazaqstan oblysy, Aqjar aýdany.