Munyń barlyǵy da 2021–2025 jyldar aralyǵynda júzege asatyn «Belsendi uzaq ómir súrý» is-sharalar jospary aıasynda qolǵa alyndy. Bes jyldyń bederinde onyń ındeksi saralanyp, birqatar ıgi sharýa atqaryldy. Belsendi uzaq ómir súrý ortalyǵy týraly estigende tereńirek bilýge áýestigimiz artqany ras. Ásirese qalada turatyn zeınet jasyndaǵy jandardyń salamatty ómir saltyn ustanyp, ýaqytyn paıdaly ótkizýine osyndaı ortalyqtar qanshalyqty serpin beredi degen saýal bizdi sonda jetelep ákeldi.
Astana qalasy Baıqońyr aýdanynyń Belsendi uzaq ómir súrý ortalyǵy Abaı dańǵylynyń boıynda ornalasqan. Emen esikti ashqanymyzda, úsh qabatty záýlim ǵımarattyń ishinde zeınetkerlerdiń biri ıogamen, endi bir toby ismerlikpen aınalysyp, taǵy bir shoǵyry toǵyzqumalaq taqtasynda aqyl oı básekesin qyzdyryp jatty.
Aldymen ortalyqtyń dırektory Roza Qarabekqyzymen az-kem suhbat qurdyq. Ákimdikke baǵynysty ortalyqqa kelýshi zeınetkerler úshin kez kelgen úıirmege qatysý – tegin. Zeınetke shyqqanyn rastaıtyn kýáligin tirkeý bólimine kórsetedi. Mundaǵy mamandar ár zeınetkerdiń múmkindigine qaraı úıirmelerge bóledi. Ortalyqqa keletin zeınetkerlerdiń arasynda 92 jastaǵy qarııa da bar eken. Baıqońyr aýdanyndaǵy Belsendi uzaq ómir súrý ortalyǵynda búginde 2 740 zeınetker tirkelip, ózderiniń ýaqytyn ıgilikke jumsaıdy.
– Ortalyq memlekettik mekeme sanalǵandyqtan negizinen kelýshilerge áleýmettik qoldaý kórsetiledi. Túrli baǵyttaǵy úıirmelerge jazylýshylardyń da qatary jyl sanap artyp keledi. Munda kelýshilerdiń basym kópshiligi – zeınetkerlikke shyqqanǵa deıin túrli salada jemisti eńbek etip, eldiń irgesi nyǵaıýyna óziniń úlesin qosqan jandar. Qartaıǵan shaǵynda da úıde qol qýsyryp otyrmaı, ortalyqqa jazylyp, áli de qoǵamǵa óziniń paıdasyn tıgizip keledi, – deıdi R.Qarabekqyzy.
Belsendi uzaq ómir súrý ortalyǵynda birneshe klýb jumys isteıdi. Olardyń ishinde «Urpaqqa amanat» klýbynyń músheleri mektep, kolledjderde jıi kezdesý ótkizip, jas býynǵa ulttyq qundylyqtardy nasıhattap, urpaq sabaqtastyǵyn arttyryp keledi. Pikir-saıys klýbyna jazylýshylar qalalyq sóz saıystaryna qatysyp, báıgeli de bolypty.
Shyǵarmashylyq baǵyttaǵy úıirmelerge qatysatyn qarttar túrli aspaptardy meńgerip, sahnaǵa shyǵyp án shyrqap ta óziniń talantyn damyta alady. Biz aldymen emdik gımnastıka, ıogamen shuǵyldanýshylar zalyna bas suqtyq.
– Munda jasy 87-ge kelgen qarttar da jattyǵýǵa qatysady, – dedi bizdi kúlimdeı qarsy alǵan maman.
– Al kerek bolsa! Ras pa?
– Senbeseńiz, júrińiz. Dál búgin aramyzdaǵy toqsanǵa taıaǵan qarııamyz kelmedi. Esesine atamyzdyń zamandastarymen tildese alasyz, – dedi ıoga zalyna qaraı jol bastaǵan ońaltý gımnastıkasynyń jattyqtyrýshysy bilikti maman Gúlshat Turarbaeva. Birinshi toptyń qatysýshylary qyzý jattyǵý ústinde eken. Jasy jetpisten asqan, tipti seksendi ortalaǵan ájelerdiń sporttyq jattyǵýdy erkin jasaýy daǵdydan, – dedi bapker.
Ortalyqqa kelgende eń aldymen dárigerler zeınetkerdiń medısınalyq dápterin qarap, densaýlyǵyn tekserip, baqylaýdan ótkizedi eken. Eger de sozylmaly syrqaty bolsa, fızıkalyq kúsh túsiretin úıirmege jazylmaıdy. Olarǵa da ýaqytyn tıimdi ótkizýge qolaıly múmkindik mol. Ústińgi qabatta ismerler alqa qotan otyryp, túrli qolóner buıymdaryn jasaıdy. Mine, sporttyq jattyǵýǵa densaýlyǵy jaramaıtyn jandar toǵyzqumalaq oınap, bolmasa qolónerdi damytyp, ıne sabaqtap ýaqytyn tıimdi ótkize alady.
Biz aldymen ıogamen shuǵyldanýshylardyń jattyǵýyn baqylap, bir saǵattaı shynyqqan qarttardyń qaısarlyǵyna tánti boldyq. Belsendi uzaq ómir súrý ortalyǵyna jattyqtyrýshy bolyp kelgenge deıin G.Turarbaeva medısınalyq mekemede meıirbıkelik qyzmetti atqarypty. Munda kelýshilerdiń kópshiligi – óziniń anasyndaı, ákesindeı jandar. Olar jasy úlkendigin maldanbaıdy, bári de tártipke baǵynyp, talapty múltiksiz oryndap, jattyǵýdy qalt jibermeı jasaıdy.
– Kórdińiz be, – dedi maman, qaz-qatar tizilip, jattyǵýdy aına-qatesiz jasap jatqan zeınetkerlerdi nusqap. – Bul kisiler osy ortalyqqa aptasyna úsh ret keledi. Erekshe atap ótetinim, keshikpeýge, asa mańyzdy sebep bolmasa qalmaýǵa tyrysady. Jer ortasy jasynan asqan qarttardyń tirek-qımyly, býyndary syr beretini belgili. Biraq ıogamen shuǵyldanǵan jandar uıqysynyń sergek ekenin aıtyp keledi. Al jattyǵýdan qol úzip qalsa, kerisinshe, álsizdik basyp, kóńilsiz júretinin aıtady, – deıdi maman. Jattyqtyrýshy ortalyqqa emdik gımnastıkaǵa jazylǵan zeınetker shákirtteriniń keıbiri dári ishýdi doǵarǵanyn, qarttardyń syrqatynan aıyǵyp kele jatqanyn maqtanyshpen jetkizdi.
Qadaǵalap otyrmyz, maman 45 mınýt ózi birge jattyǵý jasap, qarttardyń ishinde júrdi. Qart ta bala sekildi, maqtaý sózge marqaıyp, mereıi ósip qalady. Al qatý aıtsań, kóńiline kirbiń túsetini anyq. Gúlshat Turarbaeva árbir zeınetkerdi erkeletip, jattyǵýdy durys jasaı almasa, daýys kótermeı jaıdary qalpynda túsindiredi. Sodan keıin de kelýshiler erekshe qurmet tutady.
Astanalyq zeınetker Sáýle Rahmetova ortalyqqa kelgenge deıin beli aýyrǵanyn aıtty. Eki jyldan beri Belsendi uzaq ómir súrý ortalyǵynyń beldi múshesine aınalypty.
– Alǵashynda basqa jattyǵý zalyna bardym. Keıin osy ortalyqqa kelip qatysyp kórdim. Gúlshat Tólebekqyzy – óte bilikti maman. Oıyńdy aıtqyzbaı uǵady, tálimgerlik tájirıbesi de mol. О́zge jattyqtyrýshylardan artyqshylyǵy kóp. Eń birinshi adamı qasıeti joǵary, bárin birdeı kóredi, janynyń tazalyǵymen baýraıdy. О́zim 40 jylǵa jýyq Arqalyq qalasyndaǵy pedagogıkalyq ınstıtýtta oqytýshylyq qyzmet atqardym. Kafedra meńgerýshisi, fakýltet dekany qyzmetin atqaryp, zeınetke shyqtym. Balamyz Astanaǵa qonys aýdarǵan soń nemerelerge qaraılasaıyn dep kóship keldim. Jasym seksennen asty, belim aýyratyn edi, emdik gımnastıkamen shuǵyldanǵaly syrqatym burynǵydaı mazalamaıdy, – deıdi.
Zeınetker óziniń zamandastaryn da ortalyqqa kelýge shaqyrdy. Áttegen-aıyn da aıtyp qaldy. Zeınetke shyqqan shaǵynan-aq shuǵyldanǵanda júrisimiz budan da shıraq bolar edi dep kúldi.
– Belsendi uzaq ómir súrý ortalyǵyn ashyp, qarttaryna osyndaı múmkindik syılaǵan memleketimizge zor alǵysymyzdy bildiremiz. Munda kelip, emdik gımnastıkamen, ıogamen shuǵyldanǵaly syltyp basatyn aıaǵymyzdy tiktedik, júrisimiz shırady. Eń bastysy, ýaqytymyz tıimdi ótedi. Zamandastarmen qaýqyldasyp, áńgime-dúken quramyz. Jas kezimizde jumys dep qarbalasta júrip ózimizdiń densaýlyǵymyzǵa kóńil bóle almadyq. Endi búginde zeınetkermiz, osy ortalyqqa kelip salamattylyqqa beıimdelip, belsendi ómir súrýge daǵdylanyp júrmiz, – deıdi 67 jastaǵy zeınetker Gúlbarshyn Seıitqasymova.
Úshinshi qabatqa kóterilgenimizde, ústeldi aınala qorshaı otyrǵan on shaqty áje ismerlikti ermek etip, árkim ózine tıesili sharýasyn atqaryp jatyr eken. «Eńbek terapııasy» dep atalatyn úıirmeniń jetekshisi Alfııa Chernatevıch ismerlikpen 67 zeınetker shuǵyldanatynyn aıtty.
– Munda boıjetken shaǵynan ıne jip sabaqtap, keste destelep, urshyq ıire biletin jandar keledi. Olar úıirmege alty aı jazylyp, ismerlik ónerlerin shyńdaı túsedi. Odan keıin basqa topty qabyldaımyn. Úıirme músheleri ózderiniń qolynan shyqqan buıymdaryn satylymǵa shyǵaryp, syıǵa tartý etetin qundy zattardy jasaıdy, – deıdi úıirme jetekshisi Alfııa Zaharqyzy. Ortalyqtyń ismerlerine tipti syrttan qyz jasaýyna, toıbastarǵa tapsyrys ta alyp, kásipkerlikke de bet buryp keledi.
Ismerlerdiń arasynan 86 jastaǵy Aıman Asmaevaǵa sóz berdi.
– Qaraǵym, senseń, men osy jasqa kelgenshe ıne sabaqtaı alǵanymmen, keste tigip kórmeppin. О́ıtkeni ómirdiń aǵysymen janbaǵys úshin bel sheshpeı eńbek ettim. Bertinde osy ortalyq týraly aqparat alyp, keldim de birden «Eńbek terapııasy» úıirmesine jazyldym. Munda bizge eńbekke baýlý páninen 30 jyldan astam tájirıbesi bar bilikti sheberler, talantty mamandar dáris beredi. Úıirmege kelgeli jańa týǵan nárestelerge shulyq, balalar úıiniń tárbıelenýshilerine qajetti kıim-keshek toqyp, basqa da tapsyrys alamyz, – dedi zeınetker.
Ortalyqtan shyqqanymyzda tańerteń jattyǵýǵa kelgen alǵashqy lektiń zeınetkerleri de úılerine qaıtyp bara jatty.
