Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleriniń I forýmynda «Mańyzdy mindettiń biri – aýyl halqynyń tabysyn arttyrý. «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy arqyly jyldyq ósimi 2,5 paıyz bolatyn shaǵyn nesıe berile bastady. Sonyń nátıjesinde aýylda 16 myńǵa jýyq jańa jumys orny ashyldy. Osyndaı aýqymdy jumys jalǵasyn tabady. Sebebi aýyldy kórkeıtý – strategııalyq mindet», degen edi. Memleket basshysynyń pármeninen soń, aýyl jurty da jeńildetilgen nesıege qol jetkizip, kásipterin dóńgeletip otyr. Osylaısha, aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa eń qolaıly aımaqtardyń qataryndaǵy oblysymyzda «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy sátti júzege asyp jatyr.
Baǵdarlama byltyr da qarqyndy júzege asty. Baǵdarlamaǵa 2,5 mlrd teńge bólingen. Aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bólim basshysy Qýandyq Ahmetov bólingen qarajat tolyǵymen ıgerilgenin aıtady.
«Basqarma tarapynan «jumys isteımin, tabys tabamyn» degen ár aýyl turǵynyna qoldaý kórsetiledi. Byltyr 249 shaǵyn nesıe berilip, 52 joba qarjylandyryldy. Naqty aıtsaq, 1,2 mlrd teńge aýyl sharýashylyǵy kooperatıvterine berildi. Sonymen qatar jeke qosalqy sharýashylyqtarǵa qoldaý kórsetildi. Bul – 1,3 mlrd teńgeni quraıtyn 197 joba. Nátıjesinde, aýyldy jerlerde 314 jumys orny quryldy. Búgingi tańda qarjylandyrylǵan jobalar oń nátıjesin kórsetip jatyr. Bul baǵyttaǵy jumystar ári qaraı da jalǵasyn taba beredi», deıdi Qýandyq Ahmetov.
Shaǵyn nesıeler birneshe baǵytta berilgen. Mysaly, mal sharýashylyǵyndaǵy 150 jobaǵa 1,25 mlrd teńge bólinipti. Al ósimdik sharýashylyǵyna 54 mln teńge úlestirilgen. Mundaı baǵyttaǵy 4 birdeı aýqymdy joba júzege asqan. Aýyl sharýashylyǵy salasynda arnaıy tehnıkalardyń da atqarar róli úlken. Tehnıka men tirkemeli jabdyqtardy satyp alýǵa 767 mln teńge berilgen. Qarajat 45 jobaǵa jumsalǵan. Aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeýde basqarmaǵa 7 joba kelip túsken. Atalǵan jobalarǵa 123 mln teńge bólingen. Sonymen qosa, aýyldan kásip ashamyn degender de qarjylaı qoldaý taýyp otyr. Máselen, dúken men dóńgelek jóndeý ortalyǵy sekildi basqa da bıznes nysandar jatady. Buǵan 43 joba usynylǵan. 43 jobaǵa 337 mln teńge qarjylandyrylǵan.
Bıyl da joba júıeli júzege asyp jatyr. Osy jylǵa «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy aıasynda shaǵyn nesıe berý úshin 2 mlrd teńge bólý josparlanypty. Iаǵnı 296 jobaǵa beriletin shaǵyn nesıe. Mejelengen jospar oıdaǵydaı oryndalsa, onda aýyldyq jerlerde 322 jumys orny ashylady. Bıyl 148 nesıe mal sharýashylyǵyna, ósimdik sharýashylyǵyndaǵy 26 jobaǵa, aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý jáne aýyl sharýashylyǵyna jatpaıtyn kásiptegi 122 jobaǵa qarajat beriledi.
«Aýyl amanaty» baǵdarlamasy arqyly Buqar jyraý aýdany Belaǵash aýylynan Erbolat Moldabekov shına jóndeý sheberhanasy ashqan.
«Jas kezimde qaladaǵy dóńgelek jóndeý ortalyǵynda jumys istep, tájirıbe jınadym. О́z kásibimdi ashý kópten bergi armanym edi. Biraq qarajat jaǵy qolbaılaý boldy. Baǵdarlama týraly estı sala, qujat jınap, ótinim berdim. Barlyq rásim ońaı ári jyldam ótti. Aýyl ákimdigi de kóp kómek kórsetti», deıdi Erbolat.
Kásipker 2,8 mln teńge kóleminde jeńildetilgen nesıe alyp, sheberhanaǵa qajet qural-jabdyq satyp alǵan. Nesıe 5 jyl merzimge 2,5 paıyzdyq mólsherlememen berilgen. Kásip ıesi qarajatyn dóńgelek sheshý jáne balansırovka stanoktary, kompressor, kótergish pen qosalqy bólshekterge jumsaǵan.
Keleshekte kásip ıesi sheberhanasyn keńeıtip, jańa qyzmet túrlerin – qozǵaltqysh pen berilis qorabyn jóndeý, syrlaý, dánekerleý jumystaryn da qolǵa alýdy josparlap otyr. Aıtpaqshy, bul – kásip Belaǵash aýylyndaǵy «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy arqyly sátti júzege asqan úshinshi joba.
«Aýylymyz boıynsha jeti ótinim qabyldandy. Ekeýi mal sharýashylyǵyna baǵyttalǵan. Al Erbolattyń jobasy – aýyl turǵyndarynyń kásipkerlikke beıim ekenin kórsetetin jarqyn mysal. Biz mundaı bastamalardy qoldaýǵa árdaıym daıynbyz», deıdi aýyl ákimi Amangeldi Kúpenov.
Qazirdiń ózinde Erbolattyń qyzmetine kórshi aýyldardan da suranys bar kórinedi. Bul aýyldaǵy qarapaıym kásiptiń de tabys kózi bola alatynyn dáleldep otyr.
Baǵdarlamanyń shapaǵatyn kórgenderdiń qatarynda buqarjyraýlyq Nadejda Elikbaeva da bar. Ol byltyr óz kásibiniń jobasyn usynyp, baǵdarlama aıasynda 2,5 paıyzben 4 mln teńge nesıe alǵan. Qarajatqa jylyjaı salǵan. Jylyjaıynda jemis-jıdek jaıqalyp ósip, aýdan halqyn tabıǵı ónimmen qamtamasyz etip otyr.
«Jylyjaıdy kásibı mamandary bar kompanııa salyp berdi. Sapasyna kóńilim tolady. Máselen, byltyr eki ret ónim aldym. Qııar 2,5, al qyzanaq 2 tonnaǵa deıin jetti. Jylýdy jaqsy saqtaıdy. Aýmaǵy 200 sharshy metr. Jylyjaıda qara kúzde qyzanaq, al kóktemde qııar ósirýge bolady. О́nimderimdi kórshi aýyldyń turǵyndaryna da satamyn. Turaqty satyp alýshylarym da bar. Jalpy, jylyjaı kásibimen aınalysyp júrgenime 10 jylǵa jýyqtady. Sol sebepti de, ónimdi saýdalaýdan qıyndyq kórmeımin. Qyzanaq pen qııarda eshqandaı hımııa joq. Bári tabıǵı ádispen ósirilgen. «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy aýyl turǵyndary úshin óte qolaıly. О́ıtkeni aýylda eki qolǵa bir kúrek tabyla bermeıdi. Tek ynta men erik-jiger qajet», deıdi Nadejda Elikbaeva.
Nura aýdany Shubarkól aýylynyń turǵyny Ádilbek Ábýov «Aýyl amanaty» baǵdarlamasy arqyly nesıe alyp, qymyz óndirý keshenin ashty. Ol qarajatyna 42 bas jylqy, sonymen qatar qajetti jabdyqtar satyp aldy.
Al Abaı qalasynan jańa naýbaıhana ashyldy. Kásipker Vadım Anıchkın bólingen qarjyǵa naýbaıhanaǵa qajetti jabdyqtar – peshter, muzdatqyshtar satyp alǵan. Qazir bul naýbaıhanada kúnine 1000 dana bólke nan pisedi. Tórt adam turaqty jumys isteıdi.
Memleket basshysy Aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleriniń birinshi forýmynda «Halqymyzdyń 40 paıyzy aýylda turatynyn bilesizder. Agroónerkásip kesheni búkil eldiń, ásirese aýyl turǵyndarynyń turmys sapasyna tikeleı áser etedi. Sol sebepti men aýyldy órkendetý isine aıryqsha mán beremin», degen edi. Rasynda, «Aýyl amanaty» jobasy aýyl halqynyń kásippen de aınalysýyna múmkindik týdyryp, serpin berip keledi.
Qaraǵandy oblysy
