Kollajdy jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»
Jaldamaly baspanada turǵan jastardyń basym kópshiligi qarjy qoryn jınap, ıpotekalyq baǵdarlamalarǵa qatysýǵa yqylas tanytqan. Tipti keıbiri baspana da rásimdep, áleýmettik máselesin ońynan sheship úlgergen.
«Otbasy bank» mamandarynyń aıtýynsha, búginde 2026 adam ótinish bildirgen. Iаǵnı jaldamaly páterde turatyn jastardyń 81%-y keleshekte jeke baspanasyn satyp alýdyń qamyn oılastyrǵan. Baǵdarlamanyń ıgiligin kórip otyrǵan jandar jeńildetilgen ıpoteka sharttarymen páter ala alady. Bastapqy jarna mólsheri de anaý aıtqandaı qomaqty emes – 10-20% aralyǵynda. Jyldyq mólsherlemesi de 5-9 % deńgeıinde. Bul naryqtaǵy ortasha ıpotekalyq mólsherlemeden áldeqaıda tómen.
Sarapshylar jaldamaly baspana baǵdarlamasy jastardyń áleýmettik máselesinen ońynan sheship qana qoımaı, qarjylyq saýatyn da arttyrýǵa septigin tıgizgenin aıtady. Jastar keleshegi úshin uzaqmerzimdi ınvestısııa jınaýdyń álippesin de úırenip, únemdeýge daǵdylanady. Memleket jaldamaly páterde turǵan jastardy turǵyn úı naryǵynan jeke baspanasyn satyp alýy úshin orasan múmkindik týǵyzyp otyr.
Jaldamaly páterde turyp, qarjy qoryn jınaǵan jastardyń biri – Ádilet Ásemjanov. Energetık maman megapolıske jumys babymen qonys aýdaryp kelgende baspana máselesi qıyndyq týdyrǵanyn aıtty.
– Bes jyl buryn qalaǵa kóship kelgenimde páter jaldadyq. Aı saıynǵy eńbekaqymyzdyń basym bóligi páter jaldaý aqysyna jumsalady. Jańadan otaý qurǵan otbasy úshin baspana jaldaý qıynǵa soqty. Keıin satyp alý quqyǵynsyz jaldamaly baspana baǵdarlamasy týraly estip, qujatymyzdy tapsyrdyq. Bul baǵdarlama óte tıimdi boldy. Aı saıyn 10-15 myń teńge aralyǵynda ǵana tólep, qalǵan qarajatymyzdy jınadyq. Endi ıpotekalyq baǵdarlamamen páter alýǵa qareket jasaımyz, – deıdi almatylyq jas maman.
Almaty qalasy kommýnaldyq ınfraqurylym jáne turǵyn úı ınspeksııasy basqarmasy basshysynyń orynbasary Ǵalymjan Ábdishúkiruly jaldamaly baspana jastardyń áleýmettik máselesin ońtaıly sheshýge serpin bergenin aıtady.
– 2019 jyly osy baǵdarlama arqyly, jumys isteıtin jastarǵa jaldamaly páter berildi. Aı saıynǵy tólem mólsheri tym az. Sonyń arqasynda jastar qarajat jınap, bastapqy jarnasyn quıyp, páterli boldy. Baǵdarlama bıyl jyl sońyna deıin aıaqtalady. Bes jyl boıy jaldamaly páterde turǵan jastar birtindep páterlerdi bosatyp jatyr. Olardyń arasynda bes jyl boıy turmaı-aq, bir-eki jyldyń ishinde jeke páterlerin satyp alyp qonys aýdarǵan jastar da bar. Memleket azamattardy árqashan qoldaıdy. Jalǵa berilgen páterde turǵan azamattar da «Almaty jastary» syndy baǵdarlamaǵa qatysýyna múmkindik týǵyzdy. Tipti qalada turyp Almaty oblysynyń aýmaǵynan páter alǵysy keletinderge de múmkindik berdi. Munyń barlyǵy da jumys isteıtin jastardyń áleýmettik máselege alańdamaýy úshin jasalǵan qamqorlyq. Almaty syndy eń iri megapolıste aı saıyn 10-15 myń aralyǵynda qarajat tólep páter jaldaı alasyz ba? Árıne, joq. Jaldamaly baspana aqysyna osyndaı mólsherde aqy tólep, qalǵan qarjysyn jınap páter alǵan jastar kóp. Sondyqtan bul baǵdarlama ilkimdi joba boldy dep aıta alamyz, – deıdi Ǵ.Ábdishúkiruly.
О́zge qalalarmen salystyrǵanda Almatyda satyp alýǵa páter baǵasy da, jaldaý aqysy da qymbat. Al osyndaı qymbatshylyqta jaldamaly páterdiń ıgiligin kóre otyryp, qarjy jınaýǵa múmkindik mol. Qala turǵyny Rýslan Qasymov satyp alý quqyǵynsyz jalǵa alý baǵdarlamasyna jubaıy qatysqanyn aıtady.
– Mektepte muǵalim bolyp jumys isteıtin jarym Aızada Baqytqyzy osy baǵdarlamaǵa qatysty. «Aqkent» shaǵyn aýdanynan eki bólmeli páterdi baǵdarlama arqyly jaldap kelemiz. Bizge óte tıimdi. Mektep te jaqyn, balabaqsha da qashyq emes. Aı saıynǵy tóleıtin qarajat mólsheri qomaqty emes, óte az. Esesine, eki jaqtap tapqan qarajatymyzdy depozıtke salyp jınap júrmiz. Páterdiń bastapqy jarnasyn quıatyn soma jınalsa, ıpotekalyq baǵdarlamalarǵa qatysamyz, – deıdi almatylyq R.Qasymov.
Satyp alý quqyǵynsyz berilgen jaldamaly páter kóptegen jannyń baspana jaıyn ońtaıly sheshýine serpin bergeni anyq. Iri megapolıske qonys aýdaryp, turaqtap qalǵysy keletin jastar ıgi baǵdarlama keleshekte de jalǵasyn tapsa deıdi.
