Sýret: ernur.kz
Elimizde 4,1 mıllıonnan astam oqýshy jańa 2025–2026 oqý jylyn bastady. 363 461 1-synyp oqýshysy alǵash ret mektep tabaldyryǵyn attady. «Jalpyǵa birdeı bilim berý qory» 500 myń balaǵa áleýmettik kómek kórsetti. Onyń ishinde – jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵandar, az qamtylǵan otbasylardyń balalary, ataýly áleýmettik kómek alýshylar, sondaı-aq ómirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan balalar bar.
«Oqý-aǵartý mınıstrligi ata-analardyń esepshottaryna qarajat aýdarý arqyly kómek kórsetý tetigin jetildirý sharalaryn qabyldady. Bul ata-analar men balalarǵa kıim-keshek pen mektep kerek-jaraqtaryn jetkizýshilerdi óz betinshe tańdaýǵa múmkindik beredi, osylaısha olar sapasyz taýar alyp qoıýdan saqtanady. «Jalpyǵa birdeı bilim berý qory» jyl saıyn balalardyń jańa oqý jylyna daıyndalýyna kómektesedi. Bul ata-analarǵa balalaryn mektepke daıyndaýǵa úlken qoldaý jáne árbir oqýshy úshin teń múmkindik jasaıdy. Aıta ketý kerek, atalǵan qor – memleket tarapynan kórsetiletin qoldaýdyń negizgi tetikteriniń biri», dep atap ótti Oqý-aǵartý mınıstrligi Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraıymy Nasymjan Ospanova.
Qazirgi tańda árbir bilim alýshyǵa beriletin kómek mólsheri 46 228 teńgeni quraıdy. Byltyr bul kórsetkish 43 407 teńge bolǵan edi. Sonymen qatar máslıhattardyń sheshimimen keıbir óńirlerde joǵaryraq kórsetkish belgilengen. Máselen, Almaty qalasynda – 55 000 teńge, Jambyl oblysynda – 53 117 teńge, Pavlodar oblysynda – 53 663 teńge. Aıta keterligi, 2023 jyldan beri materıaldyq kómektiń kólemi bir balaǵa 17 myńnan 46 myń teńgege deıin 2,5 esege artty.
Oqý-aǵartý mınıstrliginiń málimetinshe, qazirgi tańda elimizdiń mektepterinde 1 093 arnaıy qoldaý kabıneti jumys isteıdi. Bul kabınetterdiń basty maqsaty – erekshe bilim berý qajettiligi bar balalardyń oqý úderisine tolyqqandy aralasýyna jaǵdaı jasaý. Osyndaı kabınetterde psıhologter, arnaıy pedagogter, áleýmettik pedagogter jáne pedagog-assıstentter eńbek etedi. Olar balalarǵa jeke-jeke kóńil bólip, sabaq materıalyn meńgerýine, mektep ujymyna beıimdelýine járdemdesedi. Mysaly, keıbir oqýshylardyń sóıleý qabiletinde, oqý-jazý daǵdylarynda nemese áleýmettik ortaǵa beıimdelýde qıyndyqtar kezdesedi. Osyndaı jaǵdaıda pedagog-assıstent balanyń qasynda otyryp, tapsyrmalardy túsindiredi, al psıholog onyń ishki senimin nyǵaıtyp, boıyndaǵy qorqynysh pen tuıyqtyqty jeńýge kómektesedi.
Budan bólek, óńirlerde 270 psıhologııalyq-pedagogıkalyq túzetý kabıneti (PPTK) jáne 110 psıhologııalyq-medısınalyq-pedagogıkalyq konsýltasııa (PMPK) jumys isteıdi. PPTK – bul balanyń damý erekshelikterin eskerip, túzetý jáne damytý jumystaryn júrgizetin ortalyq. Munda logopedter, defektologter, arnaıy pedagogter sóıleý, estý, kórý nemese oılaý qabileti damýda tejelgen balalarmen turaqty túrde jumys isteıdi. PMPK – bul keńes berý uıymy. Munda dárigerler, psıhologter jáne pedagogter birlesip, balanyń jaǵdaıyn jan-jaqty zertteıdi. Eger balaǵa arnaıy mektep, jeke baǵdarlama nemese qosymsha qoldaý qajet bolsa, sony anyqtap, usynysyn aıtady. Iаǵnı PPTK – balany túzetip damytýǵa baǵyttalǵan ortalyq, al PMPK – balanyń jaǵdaıyn anyqtap, qaı baǵytta qoldaý qajet ekenin kórsetetin keńesshi uıym. Mundaı qurylymdardyń damýy – erekshe balalarǵa degen qamqorlyqtyń naqty kórinisi. Bul – olardyń qatarlastarymen birge oqyp, bilim alýyna, qoǵamǵa beıimdelýine múmkindik beredi.
Elimizde sondaı-aq jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa jeke qoldaý kórsetýge baǵyttalǵan tálimgerlik ınstıtýty damyp keledi. Qazir respýblıka boıynsha 20 óńirde 360-tan astam azamat tálimger atandy.
Tálimgerlik aqysyz negizde júzege asyrylady jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan, balalar úıinde tárbıelenip jatqan 10 jastan asqan balalardy qamtıdy. Jobanyń maqsaty – balalardyń áleýmettenýine yqpal etý, olardy óz betinshe ómir súrýge daıyndaý.
Elimizde tálimgerlerge mindetti sertıfıkattaý tártibi engizilgen. Tálimger bolǵysy keletin azamattar tálimgerlik uıymdarynda oqýdan ótip, biliktiligin rastaıtyn sertıfıkat alady. Mindetti oqytý tálimgerlerdiń qajetti bilim men daǵdyǵa ıe bolyp, balalarǵa tıimdi qoldaý kórsetýine múmkindik beredi.
«Tálimger – bul balanyń janynan tabylyp, oǵan jol kórsetetin adam. Árkim tálimger bola bermeıdi. Bul – úlken júrek pen adal nıetti, jaýapkershilikti qajet etetin is. Sol sebepti oqytý men sertıfıkattaýdy engizdik. Balalarǵa shynymen qamqor bola alatyn, senimdi adamdar ǵana tálimger bolýǵa tıis», dep atap ótti Oqý-aǵartý mınıstrligi Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy Nasymjan Ospanova.
Aıta keteıik, tálimgerlik ınstıtýty elimizde 2024 jyly zańnamalyq túrde engizildi.
