Atalǵan jabdyq Norvegııada jasalyp, Kaspıı teńiziniń tabıǵı jaǵdaıyna beıimdelgen. Bul elimiz ben Kaspıı teńizi tarıhyndaǵy eń úlken tor qorshamalar sanalady – árqaısysynyń aınalymy – 120 metr, tereńdigi – 25 metr. Alǵashqy eki jylda óndiris kólemi 300-den 1 600 tonnaǵa deıin jetip, keıin jylyna 5 000 tonnaǵa deıin ulǵaıýy kózdelgen jáne 80-nen astam jumys orny ashylady.
Quryq portyna jetkizilgen tor qorshamalar sheteldik jáne otandyq mamandardyń kúshimen qurastyrylyp, porttan 20 shaqyrym ońtústiktegi teńiz aýmaǵyna ornatyldy. Ekologııalyq jaǵynan teńizge esh zııany joq, deıdi mamandar. Endigi jumys – tor qorshamalardy Kaspıı albyrty tuqymdas balyqpen toltyrý.
Akvasharýashylyq jobasy Norvegııa akvakýltýra ınstıtýtynyń kópjyldyq ǵylymı zertteýlerine negizdelip ázirlendi. Teńiz sýynyń gıdrologııalyq, gıdrofızıkalyq jáne gıdrohımııalyq sıpattamasy, sondaı-aq ýchaskeniń batımetrııasy jan-jaqty zerttelgen. Tabıǵı taza ortada balyq ósirý basty baǵyt bolǵandyqtan, balyqtar ekologııalyq taza jemmen qorektenip, teńizdiń tabıǵı jaǵdaıynda ósirilmek. Bul jaǵdaı olardyń paıdaly qasıetterin tolyq saqtaýǵa múmkindik beredi.
«Búgin Mańǵystaý oblysy úshin ǵana emes, búkil elimiz úshin tarıhı máni bar mańyzdy oqıǵanyń kýási bolyp otyrmyz. Elimizde alǵash ret tor qorshamada balyq ósirý sharýashylyǵy iske qosylyp, Kaspıı teńizine alǵashqy tor qorshamalar túsirildi. Bul joba – Memleket basshysynyń agroónerkásip keshenin ártaraptandyrý, akvasharýashylyǵyn damytý jónindegi tapsyrmasy aıasynda iske asyrylyp otyr. Bastama jańa jumys oryndaryn ashýǵa, jastardy zamanaýı balyq sharýashylyǵy salasyna tartýǵa múmkindik beredi. Joba otandyq teńiz akvasharýashylyǵynyń damýyna jol ashyp qana qoımaı, aımaqtyq ekonomıkalyq ósimge, eksporttyq áleýettiń artýyna jáne ekologııalyq turaqtylyqtyń saqtalýyna zor úles qosady», dedi óńir basshysy Nurdáýlet Qılybaı.
О́ńirlik balyq sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Arman Moldashevtyń aıtýynsha, taýarly balyq ósirý sharýashylyǵymen aınalysýshylar sany kún sanap ósip jatyr.
«Bul kásip ıelerine memlekettik qoldaý da zor. Atap aıtqanda, balyq ósirý úshin bıologııalyq negizdeme, dári-dármek, analyqtaryn jáne shabaqtardy satyp alý shyǵyndarynyń 50%-y óteledi. Oǵan qosa, balyq azyǵyna jumsalǵan shyǵyndardyń 30%-y óteledi. Mańǵystaý óńirinde balyq sharýashylyǵymen maýsymdyq negizde 609, turaqty túrde 105 balyqshy aınalysady. Jyl basynan beri 4 150 tonna balyq aýlandy. Sondaı-aq salany damytý úshin «Akvasharýashylyq týraly» zań qabyldanyp, balyq ónimderin qaıta óńdeýdi jáne nesıeler boıynsha syıaqy mólsherlemelerin sýbsıdııalaý tetikteri qarastyryldy», deıdi.
Mańǵystaý oblysy
