JOLDAÝ • 10 Qyrkúıek, 2025

Adam – kapıtaldyń tiregi

110 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Jasandy ıntellekt quzyretterin oqýshy kezden bas­tap qalyptastyrý – elimizdiń adam kapıtalyn damy­týdyń strategııalyq baǵyty. Qazirdiń ózinde Ybyraı Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim akademııasy «Sıfr­lyq saýattylyq», «Informatıka» oqý pánderine JI taqyryptaryn kiriktirdi. 2025–2026 oqý jylynan bastap atalǵan pánderdi oqytýda JI negizderi, qaǵıdattary, qoldaný erejesi, t.b. taqyryptar qamtylady. Oqýshyǵa JI qoldanýdyń etıkalyq talaptary da túsindiriledi. Jasandy zerdeni qoldanýshy adam akademııalyq adaldyq talaptaryn saqtaýǵa tıis. Oqýshylar da osy talaptardy bilýi qajet.

Adam – kapıtaldyń tiregi

Infografıkany jasaǵan – Amangeldi Qııas, «EQ»

Odan bólek MIT-pen seriktestikte «Day of AI» kýrsy qazaq jáne orys tilderine aýda­rylyp, beıimdelip jatyr. Atalǵan baǵdarlamany qazaq jáne orys tilinde aýdaryp qana qoımaı, onyń ishki kontenti men tabıǵaty otandyq bilim mazmunymen qamtylýy kerek.

Taǵy bir aıta keterligi, 180 myńnan astam pedagog «Ustaz» platformasynda JI boıynsha biliktilikti arttyrýdan ótti. 2025 jyldyń jazynda «О́rleý» ortalyǵy muǵalimderge jasandy ıntellektini oqý úderisinde qoldaný joldaryn úıretti. О́ıtkeni oqýshylarǵa bilim men tárbıe beretin ustazdar jasandy zerdeniń qyr-syryn oqýshylardan kem bilmeýi kerek. 

Sonymen qatar «Keleshek mektepteri» jobasy aıasynda 1300-den astam mektepte sıfr­lyq kabınetter, STEM jáne robottehnıka zerthanalary ashylyp jatyr. Osy kabınetter men zerthanalarda úıirme sabaqtary júredi. Úıirme sabaqtary naqty ǵylym salalary (matematıka, fızıka, hımııa, t.b. pándermen) tyǵyz baıla­nysty. Osy ǵylym salalarynda JI ıgilikterin qoldaný – zaman talaby. 

Joldaýda aıtylǵandaı, aýyl mektepterine arnalǵan «Qazaq digital mektebi» úlgisin engizý arqyly qashyqtan oqy­tý múmkindigin keńeıtý jos­parlanyp otyr. Shalǵaıdaǵy eldi mekenderdiń jáne shaǵyn jınaqty aýyl mektepteriniń oqýshylaryna qashyqtan oqytý tehnologııasy kómegimen sapaly bilim alýyna jaǵdaı jasalady. Bilikti, sheber ári tájirıbeli us­tazdar shalǵaıdaǵy aýyl balalaryna qashyqtan sabaq júrgizedi.

Kásipkerlerdi tarta otyryp, óńirlerde balalardy damytý ortalyqtaryn ashý da nazardan tys qalmaq emes. Qosymsha bilim salasy (úıirmeler) nysandaryn kóptep ashý balalardyń bos ýaqytyn tıimdi ári paıdaly uıymdastyrýǵa múmkindik beredi. Atalǵan ortalyqtar bala­lardyń shyǵarmashylyq, syn tur­ǵysynan oılaý, sporttyq qabi­letin damytady. Barlyq mektepke birtindep JI resýrstarǵa teń qoljetimdilikti qamtama­syz etýge tıispiz. Orta bilim uıym­darynyń  (mektep, lıseı, gım­nazııa, t.b.) barlyq túri JI re­sýr­syna qol jetkizýi kerek. Iаǵnı Prezıdenttiń Joldaýda aıtqan usynystary naqty qa­dam­darmen ushtasyp otyr jáne bul bilim berýde sapa men teń­dik­­­ti qamtamasyz etý úshin asa mańyzdy.

 

Rashıt BELGIBAEV,

Y.Altynsarın atyndaǵy ulttyq bilim akademııasynyń vıse-prezıdenti