Sýretti túsirgen – Jangeldi ÁBDIǴALYM
Halyqqa Joldaýynda Prezıdent eldiń tranzıttik áleýetin kúsheıtip, ony Eýrazııadaǵy jetekshi áýe habyna aınaldyrýdy tapsyrdy. Qaraǵandy oblysynda bul mindettiń qalaı oryndalyp jatqany týraly oblys ákimdiginde ótken jıynda aıtyldy.
О́ńirde elektrondyq kommersııaǵa arnalǵan «Teez» saýda-logıstıkalyq qoımasy iske qosyldy. Onyń qýaty jylyna 27 mıllıonǵa deıin tapsyrysty óńdeýge múmkindik beredi. Bul shaǵyn jáne orta bıznesti damytady. Sonymen qatar Saryarqa áýejaıy jańǵyrtylyp, onda mýltımodaldy aerohab – CargoHUB Karaganda qurylýda. Osy maqsatqa 354 gektar jer bólinip, kirme temirjol joly jobalanyp, kólemi 6 myń tekshe metr bolatyn janarmaı quıý kesheni salynyp jatyr.
– Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes, CargoHUB Karaganda mýltımodaldy aerohabyn jáne Saryarqa áýejaıy aýmaǵynda AEA-nyń sýbaımaǵyn qurý máselesi pysyqtalý ústinde. Bul nysan bolashaqta Ortalyq Qazaqstan ǵana emes, onyń aýmaǵynan tys halyqaralyq júk tasymalynyń negizgi ortalyǵyna aınalady. Jańa janarmaı quıý kesheniniń qurylysy bastaldy. Dostyq – Moıynty temirjol ýchaskesinde qos joldyń qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn. Balqash áýejaıy jańǵyrtylyp jatyr. Munyń bári óńirdiń tranzıttik áleýetin kúsheıtedi, – dedi oblys ákiminiń orynbasary Azamat Taıjanov.
2030 jylǵa qaraı Qaraǵandy áýejaıy arqyly ótetin júk kólemi jylyna 15 myń tonnadan 200 myń tonnaǵa deıin ulǵaımaq. Bul shamamen 2 myń jańa jumys ornyn ashyp, bıýdjetke qosymsha kiris ákeledi.
Jıyn barysynda oblys ákimi Ermaǵanbet Bólekpaev Prezıdenttiń «Búgingi dáýirdegi bizdiń basty baılyǵymyz – munaı emes, bilim men ıntellekt» degen sózin negizge ala otyryp, Qaraǵandynyń ejelden bilikti kadrlarymen, myqty bilim berý áleýetimen tanylǵanyn tilge tıek etti. О́ńir basshysy ǵylymǵa, ónerkásipke, medısınaǵa ólsheýsiz úles qosqan mamandardy daıarlaǵan óńir búgin, zaman talabyna saı, algorıtmmen, jasandy ıntellektimen jumys isteıtin kadr tárbıeleýi kerektigin basa aıtty.
Sonymen qatar, oblys ákimi: «Qaraǵandy óńiri bolashaq Qazaqstannyń zerthanasyna aınalýǵa tıis – munda dástúrli óndiris pen jańa tehnologııa, aýyr ónerkásip pen jasandy ıntellekt toǵysýy qajet. Sonda bizdiń belsendiligimiz ben bastamashyldyǵymyz tek óńirdiń emes, tutas eldiń damý qarqynyna áser etedi», dedi.
Basqosý barysynda oblys ákiminiń birinshi orynbasary Azamat Taıjanov turǵyn úı-kommýnaldyq jáne kólik ınfraqurylymyn keshendi jańǵyrtý máseleleri jóninde baıandama jasady. Ol zamanaýı tehnologııalar men sıfrlyq sheshimderdi engizý atalǵan sala jumysyn jandandyrýǵa múmkindik beretinin atap ótti.
Al ınvestısııa, týrızm, kásipkerlik jáne óńdeý ónerkásibine qatysty óńirde atqarylyp jatqan jumys barysyn oblys ákiminiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý baǵytyna jaýapty orynbasary Ermek Alpysov baıandady. Onyń aıtýynsha, qazirde oblysta 120 ınvestısııalyq joba qolǵa alyndy. Sonyń arqasynda 20 myńnan astam jańa jumys orny ashylýǵa tıis.
– Draıverler qataryna mashına jasaý, rezeńke jáne plastmassa buıymdaryn shyǵarý, sondaı-aq qaıta óńdeýdiń jańa baǵyttary jatady. «Saryarqa» AEA men «Saran» ındýstrııalyq aımaǵy tabysty jumys istep tur. Investorlarǵa qyzmet kórsetýdiń «bir tereze» qaǵıdaty negizinde jumys isteıtin ortalyq bar, – deıdi E.Alpysov.
О́ńirde geologııalyq barlaý damyp keledi. Bul mıneraldyq-shıkizat bazasyn keńeıtip, sırek jer metaldaryn qaıta óńdeıtin kásiporyndardy iske qosýǵa múmkindik beredi.
Qaraǵandy oblysynda agrotehnologııalyq hab qurylady, munda ozyq ǵylymı ázirlemeler, bilim berý baǵdarlamalary jáne bıznes-platformalar shoǵyrlanady. Ol aýyl sharýashylyǵynyń ınnovasııalyq ósýine, ónimdilik pen onyń sapasyn arttyrýǵa, sondaı-aq bilim men tehnologııalardy eksporttaý alańyna aınalýǵa tıis.
– Bıyl 1 100 basqa arnalǵan, jylyna 9 myń tonna sút óndiretin taýarly-sút fermasy iske qosyldy. Sonymen qatar jylyna 200 tonna sút ónimderin shyǵaratyn zaýyt paıdalanýǵa berildi. Qýattylyǵy jylyna 55 myń tonna bolatyn, 6 myń basqa arnalǵan iri sút fermasy salynyp jatyr. Bul jobalardyń júzege asýy jańa jumys oryndaryn quryp, óńirdiń azyq-túlikpen qamtamasyz etilý deńgeıin arttyrady. Oblysta qaıta óńdeý ónerkásibi de belsendi damýda: et, sút, un tartý jáne nan-toqash óndiristerin qosa alǵanda, 207 kásiporyn jumys isteıdi. Munyń bári otandyq qana emes, sheteldik ınvestorlardy da tartyp otyr, – deıdi oblys ákiminiń orynbasary Rýslan Kenjebekov.
Tehnıkalyq qaıta jaraqtandyrýǵa da aıryqsha nazar aýdarylady: aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy parki jańartylyp, lızıngtik qarjylandyrý damýda, janar-jaǵarmaı, tuqym, tyńaıtqysh pen asyl tuqymdy mal shyǵyndary sýbsıdııalanýda. Munymen qosa sıfrlyq tehnologııalar jáne agrarlardy oqytýdyń zamanaýı tásilderi engizilip jatyr.
Aqparattandyrý, memlekettik qyzmetter kórsetý jáne arhıvter basqarmasynyń basshysy Konstantın Ilnıskıı «Digital Qazaqstan» ulttyq strategııasy aıasynda atqarylyp jatqan jumyspen tanystyrdy.
Sondaı-aq aldaǵy 5 jylda «Qarmet» AQ-na tıesili óndiristi jańǵyrtý, jańa tehnologııalardy engizý jáne kompanııanyń ınvestısııalyq jobalaryn iske asyrýǵa baılanysty josparyn bólisti. Kásiporynnyń turaqty damý jónindegi basqarýshy dırektory Erbol Ismaılovtyń aıtýynsha, atalǵan jobaǵa 1,6 trln teńge bóliný josparlanyp otyrǵan kórinedi.
Qorshaǵan ortany qorǵaý, sýdy únemdeý, ekologııalyq mádenıetti qalyptastyrý máselelerin sheshý joldaryn oblystyq Qoǵamdyq keńestiń tóraǵasy Serikjan Baıbosynov usyndy. Baıandamashy «Taza Qazaqstan» respýblıkalyq jobasynyń mańyzdylyǵyna aıryqsha toqtalyp ótti.
Otyrysty túıindegen oblys ákimi Ermaǵanbet Qabdýlauly: «Turaqty damý – bul tek ekonomıka men ekologııa ǵana emes, sonymen birge myzǵymas quqyqtyq negiz. Myqty memlekettiń irgetasy – ádiletke negizdelgen zań, parasatty bılik jáne jaýapkershiligi joǵary azamattar. Osynyń báriniń túpqazyǵy – Zań jáne tártip. Olaı bolsa, Prezıdent belgilegen strategııalyq baǵyttar boıynsha jumysymyzdy júıelep, naqty qadamdarǵa kósheıik», dedi.
Qaraǵandy oblysy
