Foto: dknews.kz
Bas konferensııaǵa el delegasııasyn basqaryp barǵan Almasadam Maıdanuly áýeli AEHA bas dırektory Rafael Marıano Grossıge jáne onyń komandasyna alǵys bildirdi. Sóıtip Konferensııa Bıýrosynyń jańadan saılanǵan múshelerin quttyqtady.
Elimiz sońǵy otyz jyldan astam ýaqyt boıy ıadrolyq tehnologııalarǵa jaýapty kózqaras saıasatyn dáıekti túrde júrgizip keledi. Álemdegi kólemi jaǵynan tórtinshi ıadrolyq arsenaldan óz erkimen bas tartý, Semeı synaq polıgonyn jabý men Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy halyqaralyq kúndi jarııalaý bastamasy eldi ıadrolyq qarýdy taratpaý isinde senim men moraldyq kóshbasshylyqtyń sımvolyna aınaldyrdy.
Byltyrǵy jáne bıylǵy jyldyń mańyzdy oqıǵasynyń biri – atom elektr stansasynyń qurylysyna qatysty alǵashqy ulttyq referendým boldy. Onyń qoldaý tabýy eldiń energetıkalyq damýynyń jańa kezeńin ashty.
«Atom energetıkasy – bul tek senimdi energııa kózi ǵana emes, sonymen qatar klımattyń ózgerýine qarsy kúrestegi strategııalyq qural. Qazaqstan 2060 jylǵa qaraı kómirtekti beıtaraptyqqa qol jetkizýdi maqsat etip otyr. Osy ótpeli kezeńde atom energetıkasy sheshýshi ról atqarady», dedi delegasııa basshysy.
Salany júıeli damytý maqsatynda elde Atom energııasy jónindegi agenttigi quryldy. Ulttyq ıadrolyq klaster qalyptasýda jáne atom salasyn damytý strategııasy ázirlenýde. Bul qujat atom elektr stansasyn salýdy, ıadrolyq tehnologııalardy medısına men ónerkásipte damytýdy, radıoaktıvti qaldyqtarmen qaýipsiz jumys isteýdi jáne kadr daıarlaýdy qamtıdy.
Qazaqstan jahandyq ıadrolyq qaýipsizdik júıesiniń mańyzdy qatysýshysy bolyp qala beredi. Bizdiń el aýmaǵynda halyqaralyq energetıkalyq turaqtylyqty nyǵaıtatyn AEHA-nyń tómen baıytylǵan ýran banki jumys isteıdi.
Elimizdiń Ulttyq ıadrolyq ortalyǵy basqarylatyn termoıadrolyq sıntezdi qosa alǵanda, bolashaq tehnologııalaryn ázirleý men ITER baǵdarlamasyna qatysý arqyly halyqaralyq zertteý alańyna aınalyp keledi. Iаdrolyq medısınany damytýǵa erekshe kóńil bólinip otyr. Qazaqstan AEHA-men birge radıofarmasevtıkalyq preparattar óndirisin keńeıtip, onkologııalyq aýrýlardy dıagnostıkalaý men emdeýdi el ishinde de, óńirde de qoljetimdi etip otyr. О́tken jyly Qazaqstannyń Iаdrolyq fızıka ınstıtýty alǵash ret AEHA tapsyrysy boıynsha tehnesıı-99m generatoryn eksporttap, ıadrolyq medısınany damytýǵa eleýli úles qosty.
Qazaqstan jańa býyn mamandaryn daıarlaýdyń zamanaýı júıesin qurdy. Ǵylymı-bilim berý áleýetin nyǵaıtty. Ulttyq baǵdarlamalardyń jahandyq bilim berý keńistigine ıntegrasııalanýyna jaǵdaı jasap jatyr.
«Qazaqstan óz ıadrolyq saıasatyn AEHA-nyń halyqaralyq standarttaryna negizdeıdi. Ashyqtyq pen halyqaralyq yntymaqtastyqty damytady. Beıbit atom – bul bizdiń ulttyq bolashaǵymyzdyń bir bóligi ári adamzattyń ortaq bolashaǵyna qosqan úlesimiz – qaýipsiz, taza jáne ıadrolyq qarýdan azat álem», dep qorytyndylady oıyn Almasadam Maıdanuly.
